Кіріспе
Қытайдың оңтүстік-батысындағы сино-тибеттік этникалық тобы – Дерунг (; эндоним: ) халқы – этникалық топ. Олар Қытайда ресми түрде танылған 56 этникалық топтың бірі болып табылады. Олардың 6000-қа жуық халқы Юньнань провинциясының Нюцзян Лису автономиялық префектурасындағы Гонгшан Дерунг және Ню автономиялық ауданының Дерунг аңғарында қоныстанған. Ал қалған 600-ы Дерунг аңғарының шығысында, Ню өзенінің (Салвин өзені) үстіндегі тауларда, Гонгшан Дерунг және Ню автономиялық ауданының солтүстігіндегі Бинжонлуо ауылына жақын жерде тұрады.
The Derung (also spelt Drung or Dulong) people (; endonym: ) are an ethnic group. They form one of the 56 ethnic groups officially recognized by China. Their population of 6,000 is found in the Nujiang Lisu Autonomous Prefecture of Yunnan in the Derung Valley of Gongshan Derung and Nu Autonomous County. Another 600 can be found east of the Derung Valley, living in the mountains above the Nu River (Salween River) near the village of Binzhongluo in northern Gongshan Derung and Nu Autonomous County.
Тіл
Дерунгтар дерунг тілінде сөйлейді, бұл қытай-тибет тілдерінің бірі. Олардың тілі жазбаша емес; бұрын дерунгтар ағашқа ойықтар түйіп хабар алмасып, жазбалар қалдырған.
Тарих
Дерунгтардың тегі туралы мәліметтер аз. Бірақ, Тан әулеті тұсында Дерунгтар Нанжао және Дали мемлекеттерінің билігінде болғандығы белгілі. Цаваронгтың ең оңтүстік бөлігі саналатын Дерунг аңғары тибеттіктерде Чангуль немесе Кионггуль деп аталған, бұл "сыра аңғары" деген мағынаны білдіреді, себебі Дерунг халқы ішуді жақсы көреді. Юань әулетінен Цин әулетіне дейін Дерунгтар жергілікті тибеттік немесе Нахи билеушілерімен басқарылды. Олар Қытайға жыл сайын салық төледі; жергілікті Лама, Чанпутонг аталған, оны Вейсиге жіберуге жауапты болды. 1913 жылы Дерунгтар аймақтағы британдық шабуылды тойтаруға көмектесті. 1949 жылға дейін бұл этносқа қатысты басқа да бірнеше атаулар қолданылған: Юань кезінде Цзяо, ал Цин кезінде Цю және Ку деп аталған.
Мәдениет
Қытай Халық Республикасы құрылғанға дейін Дерунг қоғамы кландар жүйесіне негізделген. «Нил» деп аталатын 15 клан болған; олардың әрқайсысы әртүрлі туыстық қауымдардан құрылған. Әр клан «кэ'енгке» бөлінген, бұл Дерунгтер ортақ үйлерде тұратын елді мекендер еді. Кландар арасында неке жасауға тыйым салынған. Әйелдер әдетте қара және ақ түстермен жиектелген матадан тігілген көйлек киеді. Бұрын әйелдер 12-13 жасқа келгенде беттеріне татуировка жасатқан. Кейбір әйелдердің татуировкалары еркектердің мұртындай көрінген. Үйлер көбінесе ағаштан салынады. Олар екі қабатты болады; екінші қабат отбасының тұрғын жайы ретінде, ал бірінші қабат мал шаруашылығына арналған қора және тұрақ ретінде пайдаланылады. Отбасының еркек мүшесі үйленген кезде, оның үйіне жаңа бөлім қосылып, ол және оның жаңа әйелі сол жерде тұрады.
Дін
Кейбір дерунгтар христиан дініне өткенімен, көпшілігі өздерінің дәстүрлі анимистік дініне сенуді жалғастырады. Кез келген жаратылыстың өз рухы бар деген сенім бар. Көбінесе, зыянды рухтарды уыстау үшін түрлі құрбандықтар шалынады. Шаманның рөлі өте маңызды, себебі олар рәсімдерді өткізуге жауапты. Дерунгтердің Жаңа жылы, ай күнтізбесінің желтоқсан айында тойланады, осы мерекеде аспанға құрбандық шалу үшін түрлі жануарлар құрбан етіледі.