Кіріспе

Испан композиторы және пианині (1893–1987)

Фредерик Момпу Денкаусс, немесе Федерико Момпу (16 сәуір 1893 – 30 маусым 1987) – испан композиторы және пианині.

Алғашқы жылдар

Момпу Барселонада адвокат Фредерик Момпу мен оның әйелі, француз тегінен шыққан Жозефина Денкусс отбасында дүниеге келді. Оның ағасы Жозеп Момпу (1888–1968) суретші болды. Оның қарапайым шаруа үйінің эскизі Фредериктің жарияланған барлық музыкасының обложкасында пайда болды. Момпу Лицеудің Жоғары музыка консерваториясында Педро Серрадан фортепиано сабақтарын алғаннан кейін, Габриэль Форе басқарған Париж консерваториясында оқу үшін Парижге кетті. Момпу тоғыз жасында Барселонада Форенің өнер көрсеткенін естіген. 1957 жылы, 64 жасында Момпу өзінен 30 жас кіші пианист Кармен Бравоға үйленді. Бұл екеуінің де алғашқы некесі болды және олардың балалары жоқ.

Кейінгі жылдар

1975 және 1976 жылдары ол бірінші Палома О'Шиа Сантандер халықаралық фортепиано конкурсының қазылар алқасының мүшесі болды. Барселонада ол Сант-Жорди Корольдік академиясының мүшесі болды және 1987 жылы 94 жасында тыныс жетіспеуден қайтыс болғанға дейін сол жерде тұрды. Ол Барселонадағы Монжуик зиратына жерленген.

Ашылғандар

2007 жылы оның әйелінің қайтысынан кейін Момпудың үйіндегі және Каталония Ұлттық кітапханасының архивтерінен 80-ге жуық жарияланбаған, бұрын белгілі болмаған туындылары табылды. Олардың бір бөлігі 2008 жылы Барселонада Жорди Масо және Мак МакКлюр орындауында таныстырылды. Ал көптеген туындылары 2009 жылы Марсель Вормс тұңғыш рет орындады.

Марапаттар

Өзінің мансабында Момпу көптеген сыйлықтар мен наградалар алды, оның ішінде: «Шевалье дез ар э летр» (Франция), «Премио Насиональ де Мусика» (Испания), Барселона университетінің құрметті докторы (1979) және Каталонияның «Алтын медалі» (1980).

Стиль

Момпу ең алдымен миниатюрашы ретінде белгілі, ол қысқа, шамалы импровизациялық музыка жазатын, көбінесе "наздық" немесе "жекелеген" сипаттамаларымен сипатталатын музыка жазады. Оның басты ықпал етушілері француз импрессионизмі, Эрик Сати және Габриэль Форе болды, нәтижесінде музыкалық даму ең төменге дейін азайтылып, өрнек өте кішкентай формаларға шоғырландырылды. Ол остинато фигураларын, қоңыраудың үнін еліктеуді ұнататын (оның анасының туыстары Денкаусс қоңырау құю фабрикасына ие болған, ал әкесі қоңырау жасаушы болған), "Cançó i dansa No. 13" (Cançó: El cant dels ocells; Dansa (El bon caçador)) гитараға арналған туынды (1972).

Жазбалар

Момпу өзі 1950 жылы EMI үшін бірнеше фортепиано шығармаларын, ал 1974 жылы Ensayo үшін фортепиано шығармаларының көп бөлігін, соның ішінде Musica callada-ны жазды. Кейінгі жазбалар Brilliant Classics компаниясымен 4 дискілік жинақта қайта шығарылды. Он жылдар бойы басқа пианистер оның шығармаларын сирек жазды, ал Артур Рубинштейн, Гиомар Новаес, Магда Тальяферро және Артуро Бенедетти Микеланджели сияқты көрнекті орындаушылар оның тек бірнеше шығармасын ғана жазды. 1950 жылдардың соңында Момпудың әйелі Кармен Браво оның кейбір шығармаларын EMI үшін жазды. Алисия де Ларроха үлкен таңдауды жазды (Еуропада Decca, ал АҚШ-та London үшін). Момпудың қайтысынан кейін оның шығармаларына қызығушылық арта түсті. 1997 жылы Стивен Хоу, ал 2013 жылы Аркади Володос оның музыкасына арналған альбомдар шығарды. Жорди Масо Наксос Records үшін Момпудың фортепиано шығармаларының циклын жазды. Момпудың шығармаларын жазған басқа да заманауи пианистерге Даниил Трифонов, Александр Тарод, Герберт Хенк, Клелия Ирузун, Дженни Лин, Аарон Кристер Джонсон және Хавьер Перианес кіреді. Британдық пианист Мартин Джонс Момпудың толық фортепиано шығармаларын Nimbus үшін жазды, оның ішінде Момпудың өмірінде жарық көрмеген шығармалары да бар, олардың көпшілігі 2008 жылы оның пәтері тазартылғанда табылды. Испан сопраносы Виктория де лос Анхелес Момпудың El combat del somni ән циклын жазды; оның композитормен бірге тұрғын бөлмесінде осы әндердің бірін орындаған видеосы 1971 жылы түсірілді. Гитарист Андрес Сеговия Момпудың оған арналған Suite Compostelana шығармасын жазды.