Кіріспе

Ағылшын ақыны (туған 1946)

Брайан Паттен (7 ақпан 1946 жылы туған) – ағылшын ақыны және жазушы. Ол 1960-шы жылдары Ливерпуль ақындарының бірі ретінде көзге түсті және көбінесе адамдар арасындағы қарым-қатынастар туралы лирикалық өлеңдер жазады. Оның белгілі туындылары: "Кішкентай Джоннидің жасырын айтулары", "Маңызсыз ән", "Көзге көрінбей жоғалу", "Эмманың қуыршағы" және "Қол жетпес ата-аналар".

Мансап

Паттен Англияның Ливерпуль қаласындағы Бутль қаласында дүниеге келген. Ол Ливерпульдің Смитдаун жолындағы Сефтон Парк мектебінде оқыды, онда оның алғашқы поэзиялық тәжірибелері қолдау тапты. 1967 жылы Паттен екі басқа Ливерпуль ақыны – Роджер Макгоу және Адриан Анримен бірге «The Mersey Sound» атты жинағын жариялады. Қазіргі заманғы поэзия антологияларының ең көп сатылғандарының бірі «The Mersey Sound» поэзияны кең аудиторияға қолжетімді ету мақсатын қойды. Ол «ХХ ғасырдағы ең маңызды антология» деп сипатталған. 2001 жылы Паттен, Анри және Макгоу Ливерпуль қаласының құрметті азаматы атанып, қаланың бостандығымен марапатталды. Паттеннің алғашқы өлеңдер жинақтары «Little Johnny's Confession» (1967) және «Notes to the Hurrying Man» (1969) болды. Олардан кейін «The Irrelevant Song» (1971), «Vanishing Trick» (1976) және «Grave Gossip» (1979) жарық көрді. 1983 жылы Роджер Макгоу және Адриан Анримен бірге Паттен «The Mersey Sound with New Volume» жинағын жариялады. Пэттеннің кейінгі жеке жинақтары «Storm Damage» (1988) және «Armada» (1996) көбірек әртүрлілікке ие, соңғысында анасының қазасына және балалық шағына арналған өлеңдер мен естеліктер жинақталған. «Armada», шамасы, Пэттеннің ең жетілген және формалды кітабы, ол бұрынғы туындыларының көп бөлігіне тән ойыншылдықтан бас тартады. Ол сондай-ақ балаларға арналған комикалық өлеңдер жазды, атап айтқанда «Gargling With Jelly» және «Thawing Frozen Frogs». Пэттеннің стилі көбінесе лирикалық, ал оның тақырыптары негізінен махаббат және қарым-қатынастар. 1986 жылы жарық көрген «Love Poems» жинағы осы саладағы соңғы он алты жылдағы ең үздік туындыларын біріктіреді. Чарльз Козли оның «жақсылық пен кереметтің, сондай-ақ граниттей берік шындықтың әрқашан болу мүмкіндігін терең сезінетінін» айтады. «Бұл – ешқандай әдемілікке толы, мұқият есептелген өлеңдер, тіпті ең қараңғы сәттерінде де батылдық пен үмітпен сіңген». Актер Пол Беттани поэзия жинағына қосқан үлесі «Өлеңдер, ересектерді жылататын» (2014) жинағында Пэттеннің туындылары туралы былай деді: «Брайан Пэттеннің өлеңдерін оқу – өнердің атқаруға тиіс амал, ол сізді планета бетіне жабыстырып, сіз ғарыш кеңістігінің жалғыздығына ұшып кетпеуіңіз үшін жеткілікті уақытқа ұстап тұрады. «Біреу де осыны сезінген», – деп ойлайсыз. Сонда тыныс алу оңайлайды». Пэттеннің «So Many Different Lengths of Time» өлеңі соңғы кезде жерлеу рәсімдерінде жиі оқылатын танымал өлеңге айналды. Ливерпульдің Англикан соборында Кен Доддты еске алу рәсімінде актриса Стефани Коул ғимараттың ішінде және сыртында мыңдаған адамдарға «So Many Different Lengths of Time» өлеңін оқыды. Өлеңін Пабло Неруданың шумағымен бастап, Пэттен еске алудың отбасы мүшелеріне жоғалтудың қайғысына қарсы ең тиімді құрал екенін дәлелдейді. Қайғы тақырыбын қозғалғанда, Пэттен поэзияның маңызды әлеуметтік функция атқаратынын айтады: «Поэзия біз ұмытып кеткен нәрселерді түсінуге көмектеседі. Ол әлем бізді эмоционалды түрде басып алғанда, біз үшін маңызды нәрселерді еске түсіреді».