Кіріспе

Норвегиялық романист және драматург

Даг Солстад (16 шілде 1941 жылы туған) – норвегиялық романист, әңгімелер жазушы және драматург, оның шығармалары 20 тілге аударылған. Ол 30-ға жуық кітап жазды және Норвегия әдеби сыншыларының сыйлығын үш рет алған жалғыз автор. Оның наградаларына 1969 жылғы Мадс Виль Найгардс қоры, 1989 жылғы «Роман 1987» үшін Солтүстік кеңесінің әдебиет сыйлығы және 2006 жылғы «Арманд В.» үшін Браге сыйлығы кіреді. Даг Солстад – Норвегияның өзінің буынындағы ең бағалы авторлардың бірі. Оның алғашқы кітаптары саяси мазмұнымен (саяси спектрдің марксистік-лениндік жағына еңкейгендігімен) байланысты белгілі бір дау тудырған. Даг Солстад уақытының бір бөлігін Берлинде, бір бөлігін Ослода өткізеді.

Жеке өмір

Солстад Сандефьорд қаласында саудагер Оле Модал Солстад пен Рагна Софи Твейтан отбасында дүниеге келген. Оның алғашқы некесі 1968 жылы Эрна Айрин Асппен тізілген. 1983 жылдан 1990 жылға дейін Тоне Элизабет Мелгардпен үйленген. 1995 жылы ол журналист Тереза Бьёрнебоеге үйленді, осылайша ол жазушы Йенс Бьёрнебоедің күйеу баласы болды.

Таңдалған шығармалар

16.07.41 (2002) атты шығармасында ол Берлин көшелеріндегі ұзақ және жиі серуендеулері туралы әңгімені бірінші тұлғада баяндайды. Дегенмен, бұл оқиға әке мен бала арасындағы қарым-қатынасты іздеу сапары болып табылады. Т. Сингердің 1999 жылғы туындысы 34 жастағы кітапханашының Ослодан кішігірім қалаға қанағаттанарлық және анонимді өмір іздеп кетуі туралы. Ол жалғыз анаға үйленеді және бастапқыда күйеу және әкелік рөлінде көзге түспейтін өміріне риза болады. Алайда, екі жылдан кейін Сингер ажырасуға өтініш береді, ал кейіннен ол автокөлік апатында қаза табады. Ол өгей қызымен бірге Ослоға оралады, олар бірге тұрады, бірақ әрқайсысы өздерінің жеке өмірін жалғастырады. Сингер ойға батып, өте жалғыздыққа толады, бірақ таңдаған құпия өмір салтына қанағаттанған сезімде болады. Бұл кітап әлеуметтік интеграция емес, таңдалған оқшаулану арқылы өз өзін анықтауға тырысатын адамның философиялық және экзистенциалдық ой-толғауларын қамтиды. Medaljens forside (1990) – Акер Квернер өнеркәсіптік құрылыс және инженерлік компаниясының тарихына арналған кітап, бірақ автор оны Акер компаниясының басты кейіпкер ретінде роман ретінде қарастыру қажет екенін мәлімдейді. Оның 1982 жылғы "Gymnaslærer Pedersens beretning om den store politiske vekkelse som har hjemsøkt vårt land" романы 2006 жылы Ханс Петтер Моландтың "Gymnaslærer Pedersen" фильміне бейімделді.

Басқа жазбалар мен бағалау

Солстад өзінің әріптесі Джон Мишелетпен бірге 1982, 1986, 1990, 1994 және 1998 жылдардағы ФИФА әлем чемпионаттарынан кейін кітап шығарды. Бұл кітаптар аналитикалық есептерді саяси және мәдени тұрғыдан талдаумен үйлестіріп, нағыз әдебиетке үлес қосады. Солстад сонымен қатар әдеби журналдар мен газеттерде түрлі эсселер мен мақалалар жариялаған, олардың ішінен таңдалып алынғандары үш томдық жинақта жарық көрген. Ингер Остенстадтың «Неге сонша зор?» атты докторлық диссертациясында (Осло университеті, 2009) Даг Солстадтың авторлық стилін әдеби дискурс арқылы талдап, түрлі көзқарастардан оның Норвегияның ең ұлы қазіргі заманғы жазушысы екенін дәлелдейді. Ол Доминик Мэнгеноның дискурс теориясының бір түрін қолданып, Солстадтың шығармашылығын, оның қабылдануын, паратекст және метатекст элементтерін талдайды, осылардың барлығы оның мәртебесін анықтайды. Питер Хандке, Карл Ове Кнаусгаард және Пер Петтерсон – замандас үш жазушы Солстадты әдеби шеберлігі үшін жоғары бағалайды.