Кіріспе

Швед инженері, өнертапқышы және кәсіпкер Вильгодт Теофил Однер (Вильгодт Теофил Однер; 10 тамыз 1845 – 15 қыркүйек 1905 [ескі стиль бойынша 5 қыркүйек 1905]) – Ресейдің Санкт-Петербург қаласында жұмыс істеген швед инженері және кәсіпкер. Ол Однер арифмометрін ойлап тапқан, ол 1940 жылдары әлемдегі ең танымал портативті механикалық калькуляторлардың бірі болды. Однер компаниясы 1900 жылы Париждегі әлемдік көрмеде таратқан брошюрада: «Однер 1871 жылы Томас есептеу машинасына жөндеу жұмыстарын жүргізу мүмкіндігіне ие болды, содан кейін механикалық есептеу мәселесін одан да қарапайым және тиімді жолмен шешуге болатынына көз жеткізді» делінген. Ол осы жаңа машинаның дизайнын тиімді өндіріске қою үшін 19 жыл бойы жетілдіріп келді.

Алғашқы жылдар

Одхнер 1864-1867 жылдары Стокгольмдегі Корольдік технология институтында оқыды, бірақ бітірмей кетіп қалды. 1868 жылы 23 жасында, орыс тілін білмей тұрып, Санкт-Петербургке көшіп барды. Артына келген бойда Швеция консулдығына барып, жергілікті механикалық шеберханада жұмыс тапты. Бірнеше айдан кейін ол Нобель сыйлығымен танымал Альфред Нобельдің ағасы Людвиг Нобельге (1831–1888) тиесілі швед Нобельдің механикалық зауытына жұмысқа орналасты, онда 1877 жылға дейін жұмыс істеді. 1878 жылы ол ірі қағаз фабрикасы және баспаханасы болып табылатын «Экспедиция» бірлестігіне қосылды және 1892 жылға дейін онда жұмыс істеді.

Арифмометрдің өндірісі

Экспедицияда жұмыс істеп жүрген кезде Однер 1885 жылы жергілікті өндіріс кәсіпорындары үшін жоғары сапалы өндіріс машиналарын құрастыратын жеке шеберханасын ашты. Оның ең ірі жобаларының бірі – баспа машиналарын жасау болды, сондай-ақ ол темекі жасау машиналарын және түрлі ғылыми құралдарды да жасады. Однер 1890 жылы осы шеберханасында арифмометрін өндіруді бастады. Бастапқыда британдық азамат Ф.Н. Хилл оның серіктесі болды, бірақ ол 1897 жыл шамасында компанияны тастап кетті, ал Однер 1905 жылы қайтыс болғанға дейін жалғыз иесі болды. Однер қайтыс болғаннан кейін, оның ұлдары Александр мен Георг және күйеу баласы Карл Сиверт өндірісті жалғастырды, және 1918 жылы зауыт жабылуға мәжбүр болғанға дейін шамамен 23 000 калькулятор жасалды. Әлемнің түкпір-түкпірінен, соның ішінде Ресейден тәуелсіз көшірме жасаушылар 1893 жылғы үлгіні 1970 жылдарға дейін қолданды.

Отбасы

1871 жылы Нобельдің әріптесі Фредрик Сканбергтің қызы Алма Сканбергке үйленді. Олардың жеті баласы болды. Өкінішке орай, екінші баласы Эмилия 1877 жылы 2 жасында қайтыс болды, сондай-ақ сол жылы үшінші баласы Альма дүниеге келді. В. Т. Однер 1905 жылдың 15 қыркүйегінде (Грегориан күнтізбесі бойынша) Санкт-Петербургте жүрек талмасынан қайтыс болды.