Кіріспе

Айдағы Гаусс кратері – Карл Фридрих Гаусс есімімен аталған, Айдың жақын жағындағы солтүстік-шығыс шесіне жақын орналасқан үлкен айлық соққы кратері. Ол айлық формациялардың «қабырғалы жазық» деп аталатын санатына жатады, яғни оның диаметрі кем дегенде 110 шақырым, төбесі біршама көтеріңкі және орталық массиві аз немесе мүлдем жоқ. Орналасқан жеріне байланысты, бұл кратер Жерден қарағанда айтарлықтай қысқарып көрінеді, ал оның көрінуі либрацияға тәуелді. Гаустың солтүстік-шығысында, шеске одан да жақын орналасқан Риман тағы бір қабырғалы жазық жатыр. Гаустың оңтүстік-батысында Хан мен Беростың кратерлік жұбы орналасқан. Шамамен оңтүстікке қарай Сенека кратері жатыр. Гаустың шеті солтүстік жартысында жақсы қалыптасқан, ал ішкі қабырғалары солтүстік-батыста террасаланған, ал солтүстік-шығыста құлаған. Оңтүстік жартысының шеті біршама тозыққан. Ішкі төбесінің кейбір жерлері тегіс, оңтүстік жартысында бірнеше кратерлер бар. Сонымен қатар, шығыс шетінің ішкі жағында Гаусс B деген кішкентай кратер орналасқан, ал одан кіші Гаусс A – Гаусс B-ның солтүстік-шығысында жатыр. Гаустың төбесінде, әсіресе шығыс және солтүстік-батыс шеттерінде бірнеше жарықтар байқалады. Оңтүстіктегі тегіс емес шеттері мен солтүстіктегі тік көтерілістер қатары кратер төбесінен солтүстіктен оңтүстікке дейін созылатын қырқаның көрінісін тудырады. Гаусс – Нектарий дәуірінің ең ірі кратерлерінің бірі.

Спутник кратерлері

Конвенция бойынша, бұл ерекшеліктер Ай карталарында Гауссқа ең жақын кратер ортасының жағына әріптер орналастыру арқылы белгіленеді. Гаусс Ендігі Ұзындығы Диаметрі Ref A 36.5° N 82.7° E 18 км B 35.9° N 81.2° E 37 км C 39.7° N 72.1° E 29 км D 39.3° N 73.8° E 24 км E 35.3° N 77.6° E 8 км F 34.8° N 78.3° E 20 км G 34.2° N 78.6° E 18 км H 33.2° N 77.1° E 11 км J 40.6° N 72.6° E 14 км W 34.5° N 80.2° E 18 км