Кіріспе

Five Live Yardbirds – ағылшын рок-тобы The Yardbirds-тің концерттегі тұңғыш альбомы. Онда топтың он американдық блюз және ритм-энд-блюз әнінің орындалуы бар, соның ішінде олардың ең танымал концерттік нөмірі – Howlin’ Wolf-тың “Smokestack Lightning” әні. Альбомда гитарист Эрик Клэптонның ең алғашқы жазбалары кездеседі. 1964 жылдың 20 наурызында Лондондағы Marquee Club-та жазылған бұл альбом тоғыз айдан кейін Ұлыбританияда Columbia Records лейбелімен шығарылды. Көптеген жағымды ретроспективті сынға қарамастан, альбом Ұлыбританиялық альбомдық чарттарға ілесе алмады. АҚШ-та жарық көрмеген, бірақ төрт әні The Yardbirds-тің екінші американдық альбомы Having a Rave Up-қа енгізілді.

Өмірбаян және жазу

1963 жылдың қазан айында «Ярдбирдс» тобы «Кроудадди» клубында «Роллинг Стоунз» тобының орнын иеленді және клуб иесі Джорджио Гомельскиймен басқару шартына қол қойды. Сонни Бой Уильямсон II тобымен гастрольдік сапардан кейін, топ Columbia Records компаниясымен келісімшарт жасады. 1964 жылы олар «I Wish You Would» және «Good Morning Little Schoolgirl» атты екі сингл жазды. Бұл синглдардың сәттілігі шектеулі болды, соның салдарынан Гомельский Columbia Records компаниясын «Ярдбирдс» тобының тұңғыш альбомы ретінде концерттік альбом шығаруға көндіре алды. «Ярдбирдс» музыкалық клубтарда өте танымал болды. Олардың абыройының көп бөлігі «рейв-ап» деп аталатын музыкалық құрылымды пайдалануына байланысты еді – бұл аспаптық аралық, ол кульминацияға қарай күшейе түседі. Клэптон «рейв-апты» бас гитарисі Пол Сэмвелл Смит жасады дейді және былай түсіндіреді: «Көптеген басқа топтар үш минуттық әндер орындайтын болса, біз үш минуттық әндерді бес немесе алты минутқа дейін созып, сол кезде көрермендер өте жақсы көңіл көтеретін». Клэптон осындай өнер көрсетулерде жиі гитараның ішегін жұлып жіберетін. Ол жаңа ішекті тағып жатқанда, көрермендер баяу қол соғып, қолдарымен шапалақтауға кірісер еді. Осыдан кейін менеджер Гомельский оған «Эрик ‘Слоухенд’ Клэптон» деген лақап ат қойды. «Five Live Yardbirds» альбомы Лондондағы «Marquee» клубында жазылған. «Ярдбирдс» тобының өмірбаянаушысы Грегг Руссо клубтағы жазба жағдайын және жабдықтың жетілмеуін айтады, бірақ олар «Кроудадди» клубымен салыстырғанда жоғары танымалдылықтарын пайдалана алды. Ол былай қосты:

Композиция және музыкалық стиль

Five Live Yardbirds альбомындағы барлық әндер американдық блюз және ритм-энд-блюз әртістерімен жазылған, ал бірнеше түпнұсқа жазбалар американдық хит-парадтарға енген. Топтың алғашқы материалдары Rolling Stones және Animals сияқты ерте британдық ритм-энд-блюз топтарының репертуарын көрсетеді. Клэптонның өмірбаянын жазған Дэвид Боулинг альбомды «көптеген электрлі блюз, бірақ кейде олар рок дыбысына жақындап келеді» деп сипаттады. Альбомды ашатын Чак Берридің «Too Much Monkey Business» әні альбомдағы ең рокқа бағытталған ән. Бірнеше әнде кеңейтілген аспаптық импровизация бар. Бо Диддлидің «Here 'Tis» және Isley Brothers-тың «Respectable» әндері – жоғары энергетикалық туындылар, олар әндердің барлық уақытында рейвтың қос уақыт мүмкіндігін пайдалануды көрсетеді. AllMusic сыншысы Мэтью Гринвальд «Here 'Tis» әнін «құмарлық «Bo Diddley» ырғағымен және ритмімен жетеледі. Клэптонның бассист Пол Сэмвелл Смитпен өзара әрекеттесуі – топтың жазылған тарихындағы ұлы сәттердің бірі» деп сипаттады. Аспаптық орталық әнші және блюз гармоникашысы Кит Релфпен де бөлісті. Клэптон мен Релфтің рифтермен алмасуы «Smokestack Lightning» әнінің ең жарқын тұстарының бірі. Howlin' Wolf әні Yardbirds-тың ең танымал тікелей орындалатын әні болды және концерттік жиынтықтарында үнемі орындалды. Әннің орындалуы 30 минутқа дейін созылуы мүмкін. Howlin' Wolf тобының 5:35 минуттық альбомдық нұсқасын «өз әнінің түпкілікті нұсқасы» деп атады. Баяу блюз стандарты «Five Long Years» Клэптонның гитарада орындаған солосымен ерекшеленеді, ол осы стильді Джон Мейолл және Блюзбрейкерлермен бірге одан әрі дамытты. Клэптон мен Сэмвелл Смит американдық R&B дуэті Дон мен Бобтың нұсқасына негізделген «Good Morning Little Schoolgirl» әнінде вокалды бөліседі. Бо Диддлидің «I'm a Man» (кейіннен Yardbirds оны Джефф Бекпен бірге жаздырғанда хитке айналды) және Slim Harpo мен John Lee Hooker-дің әндері альбомды толықтырады.

Шығару және маңызды қабылдау

Колумбия графофон компаниясы 1964 жылдың 4 желтоқсанында Ұлыбританияда Five Live Yardbirds альбомын шығарды. Клэптонның өмірбаяуын жазған Кристофер Сэндфорд, альбом "жалпы алғанда жағымды пікірлерге ие болғанда ("керемет гитаралық өзара әрекеттесу, жабайы энергия") топқа едәуір пайда әкелмеді" деп жазады. Альбом британдық хит-парадтарға ілеспеді. Кейіннен ол АҚШ-та шығарылмады, бірақ 1965 жылдың қарашасында Epic Records (олардың американдық лейблі) Having a Rave Up with the Yardbirds альбомына төрт трек қосты. 1966 жылы Epic АҚШ-та альбомды Ұлыбританиялық нұсқасындағы тректермен (бірақ басқа обложкамен) шығаруды жоспарлады, бірақ бұл жоспар іске аспады. Кейінгі сыншылар оған жағымды баға берді. AllMusic-тің Эдер журналы оған бес жұлдыздың төртеуінің жартысын берді және оны "1960-шы жылдардағы британдық рок-н-ролл бумынан шыққан алғашқы, маңызды тіпті, қажетті жанды альбом" деп сипаттады. Орындалу сапасы және жазбаның сапасы тұрғысынан, ол онжылдықтың ортасынан шыққан ең жақсы концерттік жазба болды. Aerosmith тобының Джо Перри өзін "Клэптонның Five Live Yardbirds жұмысының жанкүйерімін" деп сипаттады. Олардың Чак Берридің "Too Much Monkey Business" әні Aerosmith жасаған көптеген нәрселердің үлгісі болды. Эрикке қолдау көрсеткен "Rave Ups" (инструментальді аралықтар) сололар тобын серпімді иірімге (slingshot) теңеді, ол қозғалысқа келгенде, ол желкендей босап кетті. Әннің осы бөліктері әлі де мені дірілдетеді.