Кіріспе

Shelby Daytona Coupe (Шелби Дейтона Кобра Купе деп те аталады) – американдық спорттық купе. Ол Shelby Cobra родстермен байланысты, оның шассиі мен күш беріліс жүйесі негізінде дамыған эволюция ретінде құрастырылған. Ол автожарыс үшін, атап айтқанда Ferrari және оның 250 GTO моделімен GT класында бәсекелесу үшін жасалған және арнайы құрылған. Алғашқы жобада 1964 және 1965 жылдар аралығында жарыс мақсатында алты Shelby Daytona Coupe салынды, содан кейін Кэрролл Шелби 24 сағаттық Ле-Ман жарысына қатысу үшін Ford GT40 жобасына қайта бағытталды, бұл жолы Ferrari-ді жоғары деңгейдегі прототиптер класында жеңу үшін. Shelby Daytona арқасында Шелби 1965 жылы FIA Халықаралық GT өндірушілер чемпионатында жеңіс однып, халықаралық аренада титул жеңген алғашқы американдық конструктор атанды. 2014 жылы алғашқы Cobra Daytona Coupe тарихи маңызы бар ұлттық қазыналарды тіркеуге арналған АҚШ-тың федералдық бағдарламасы бойынша тіркелген алғашқы көлік болды.

Феррари мен Мулсанн мәселесі

1959 жылы Ле-Манда жеңіске жеткеннен кейін Кэрролл Шелби Еуропаға қайтып, өзінің дизайнымен Энцо Феррариді Ле-Манда жеңгісі келді. AC Cobra / Shelby Cobra-ны табысты GT жарыс машинасына айналдырғаннан кейін, ол Ле-Мандағы ашық кабиналы спорт машиналарын әлсіз еткенінің аэродинамикалық қарсылығы екенін түсінді, бұл 3,7 миль (6 км) ұзындықтағы Мулсанн тік жолағындағы максималды жылдамдықты шамамен 600 км/сағ дейін шектеді, бұл Ferrari 250 GTO-дан кем, ол шамамен 620 км/сағ жылдамдықпен жүре алатын. Осы тік жолақтың ұзындығын ескеретін болсақ, бұл жылдамдық айырмасы бір айналымда 10 секундтан астам уақытты жоғалтуға әкелді, бұл Cobra-ның баяу бөлімдердегі қуаты мен үдеуінің артықшылығын жоя алатын еді. Шелби өзінің қызметкері Пит Броккаға Daytona-ның аэродинамикалық корпусын жобалауды, ал Боб Негстадқа машинаның аспасын жобалауды тапсырды. Негстад GT40 және CSX 3000 сериясындағы Shelby Cobra шассиі мен аспасын да жобалаған, оны көбінесе «спиральді серіппелі Cobra» шассиі деп атайды. Шелби Америка шеберханасының еденінде ұсынылған дизайнды сызып болғаннан кейін, 1963 жылы Ле-Ман жарысында апатқа ұшыраған роудстер шассиінен бастап, Брок корпусты алып тастады және орындық пен рульді орналастырды. Содан кейін ол жүргізуші Кен Майлсты машинаға отырғызып, ағаш қалдықтары мен таспаны пайдаланып, машинаның алдыңғы әйнегін жасады – машина үшін жасалған алғашқы компонент. Содан кейін ол ағаштан жасалған қалыптарды араластырып, оларды нұсқаулық ретінде пайдаланып, #CSX2287 шассиі үшін алюминийден жасалған корпус жасады. Шелби Convair компаниясының аэродинамикалық консультанты Бен Ховардпен кеңесті, ол дизайнды кем дегенде 3 футқа (1 метрге) ұзарту қажет екенін айтты, бірақ Брок өзінің дизайнында тұрды. Шелби кейіннен, егер ұзарту жасалғанда, ол «өте көп жұмысқа» айналып, машинаны тым ұзын ететінін айтты, бірақ Ховардтың айтқаны дұрыс болған.

Шасси нөмірлері

Бірінші Shelby Daytona Coupe Калифорния штатының Венеция қаласындағы Shelby American жарыс шеберханасында құрастырылды. Қалған бесеуі Италияның Модена қаласындағы Carrozzeria Gransport (итальян тілінде "Үлкен спортты көліктер жасаушылар") компаниясында жасалды. Shelby компаниясы ресми түрде аяқтамаған, бірақ дамытылған 427 "Type 65" Shelby Daytona Super Coupe # CSB3054 прототипі сияқты жетінші, жартылай байланысты автомобиль бұл мақалаға кірмейді.

Шассидің нөмірі CSX2286

#CSX2286 машинасы 1964 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысы үшін арнайы жасалған, бірақ жарысқа қатыса алмады. Кэролл Шелби оқиғаның шын емес нұсқасын айтып, машинаны Ле-Манға апаратын жүк көлігіне тиген кезде апатқа ұшырағанын мәлімдеді. Ал шындығында машинаның құрастырылуы аяқталмады. CSX2286 машинасының бастапқы жоспары – шассиді ұзарту және машинаны өзгерту болды, соның арқасында Фордтың 289 куб сантиметрлік қозғалтқышы NASCAR үлгісіндегі үлкен блокпен алмастырылуы мүмкін еді. Жаңа зеландиялық Джон Ольсен, Шелбидің алғашқы Daytona Coupe прототипі (шасси #CSX2287) бойынша Пит Брок пен Кен Майлзбен бірге жұмыс істеді және Шелбидің Венециядағы шеберханасында құрастыруға қолданылған шассиді өзгертті. Содан кейін машина Италияға жіберілді, онда Ольсен Фордтың алюминийлі 427 куб сантиметрлік блогын орнатуды бақылауға тиіс болды. Форд 427 қозғалтқышынан бас тартып, оның орнына 390 қозғалтқышын ұсынды, оны Ольсен орнатты. Фордтан күтілген қалған бөлшектер келмегендіктен, құрастыру уақыты бітті. Оның орнына жарыста басқа машина, шасси #CSX2299 пайдаланылды. Ольсен команда басшысы болды, ал Боб Бондурант пен Дэн Гурни жүргізушілер болды. Бұл машина негізгі жарыста төртінші орынды алды, бірақ GT классында жеңіске жетті. CSX2286 Калифорнияға қайтарылды, бастапқы күйіне келтірілді және келесі жылы Гурни мен Джерри Грант жүргізушілерімен Ле-Манда жарысты. Бірақ клатч проблемасынан жарысты аяқтау мүмкін болмады. S. Robson Walton иелігінде табысты түрде винтаждық жарыстарда қатысты, бірақ 2012 жылдың тамызында Лагуна Сека жарыс жолында апатқа ұшырады. Содан бері машина жөнделіп, толыққанды қалпына келтірілді.

Шассидің нөмірі: CSX2287 - Бастапқы

Шасси #CSX2287 – Cobra Daytona Coupe-дің алғашқы прототипі және Калифорнияның Венеция қаласындағы Shelby American жарыс шеберханасында толығымен құрастырылған жалғыз купе. Оны Пит Брок 1930-жылдардың соңына қарай жасалған, аэродинамикалық жарыс машинасының неміс инженерлік жобаларының негізінде жобалаған. Брок жоспарлардың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жоғалып кеткенін ойлады, бірақ түпнұсқа неміс жоспарларының көшірмелері Фордтың мұрағат қоймаларынан табылды. Брок оларды жаңа дизайнның негізі ретінде пайдаланды. Брок, жүргізуші Кен Майлз және шебер Джон Олсен жобаның алғашқы мүшелері болды. Дизайнды Shelby командасының қалғаны бастапқыда қабылдамады, бірақ машина пішінін алғаннан кейін және сынақ жүргізулерде жақсы нәтижелер көрсеткеннен кейін, команданың қалғаны оны аяқтауға көмектесу үшін жобаға қосылды. 1964 жылғы мамыр айындағы Classic Motorsports журналында Брок былай деді: "Барлық ішкі келіспеушіліктерге қарамастан, Олсен, Майлз және мен табандылық таныттық. Біз шағын топты жетектеп, 90 күн ішінде алғашқы Daytona Coupe-ні құрастырдық!". CSX2287 Daytona, Sebring, Reims, Spa Francorchamps, Oulton Park TT, Le Mans, Tour de France және Bonneville Salt Flats жарыстарында қатысып, бай жарыс тарихына ие. Оны Дейв Макдональд, Боб Холберт, Джо Шлезер, Фил Хилл, Джохен Нирпаш, Крис Амон, Иннес Ирландия, Андре Симон, Морис Дюпейрон, Боб Джонсон және Том Пейн басқарды. CSX2287 шассиі 1964 жылғы наурыз айында Себрингтегі 12 сағаттық жарыста GT класында Макдональд пен Холберт рульде жеңіске жетті. Себрингтегі жарыс – Cobra Daytona Coupe-нің алғашқы жеңісі болды. 1964 жылғы маусымда Ле-Манда автомобиль Viking Blue металл түсімен және ерекше ақ түсті алдыңғы қанаттарымен аяқталды. Жүргізушілер Амон мен Нирпаш болды. Олар GT класын жетектеп келе жатқанда, 10-шы сағатта аккумулятор мен генератордың істен шығуына байланысты заңсыз старт үшін дисквалификацияланды. Бұл купе өзінің жарыс мансабын 1965 жылғы қарашада Юта штатындағы Bonneville Salt Flats тұзды даласында 25 USAC/FIA әлемдік рекордын орнатумен аяқтады. Ол көп ұзамай қайта жаңартылып, сатуға қойылды. Автожарыс шебері Джим Расселл 1966 жылы газеттегі жарнаманы көргеннен кейін Shelby-ден шамамен 4-5 мың долларға машинаны сатып алды. Расселл машинаны сатуға шығарды, ал музыка продюсері Фил Спектор оны одан сатып алды. Көлік көшеде жүруге қолайлы болмады, бірақ оны пайдаланушыларға ыңғайлы ету үшін дәстүрлі артқы құбырлар мен ішкі кілемдер сияқты бірнеше мүмкіндіктер қосылды. Бұларды Спектор немесе Расселл қосыпты-қоспағаны белгісіз. Жоғары жылдамдықта жарыс үшін жасалған кабина төмен жылдамдықта ыңғайсыз ыстық болатын, басқа да кемшіліктері де болды. Дегенмен, Спектор оны көшеде жүргізді, және аңыз бойынша, Спектор көптеген жылдамдық асып кету айыптарын алған, оның адвокаты оған жүргізуші куәлігінен айырылмастан бұрын машинадан құтылуға кеңес берді. Автомобиль 1968 жылы The Monkees телесериалының бір эпизодында Monkeemobile-ге қарсы жарысқа қатысты. Көлікке "мидболдың" үстіне темір крест салынды. CSX2287-нің барлық іздері 1970-ші жылдардың ортасына дейін жоғалып кетті, автомобиль тарихшылары мен коллекционерлер машинаның жойылған деп қорқып жүрді. 2001 жылы автомобиль Калифорниядағы жалға алынған қоймадан табылды. Оның иесі Донна О'Хара өзін-өзі өртеп, өмірге құмарлықты жоғалтқан. Бұл машина шамамен 30 жыл бойын табылмай келді. Оның құны 4 миллион доллардан астам бағаланғандықтан, машинаны оның анасы доктор Фредерик А. Симеонеге сатқан, ал О'Хара ханымның досы қойманың мазмұнына ие болғандықтан, олар арасындағы сот дауына себеп болды. CSX2287 қалпына келтірілді. Ол сақталды және механикалық түрде жаңартылды. Қазір ол Филадельфиядағы Simeone Foundation Automotive Museum мұражайының тұрақты экспонаттарының бірі. 2014 жылғы қаңтарда CSX2287 Historic Vehicle Association ұйымының АҚШ-тағы Ұлттық тарихи көліктер тізіміне енгізілген алғашқы көлік болды. Сонымен қатар, ол Конгресс кітапханасында сақталатын Мұраны сақтау жөніндегі АҚШ Ішкі істер министрлігінің стандарттары бойынша тіркелген алғашқы автомобиль болды. 2014 жылғы қарашада CSX2287 Халықаралық тарихи автокөлік сыйлығының "Жылдың машинасы" аталымын жеңіп алды, бұл сыйлықты халық дауыс беру арқылы анықтайды. Cobra Daytona Coupe бұл сыйлықты жеңген алғашқы американдық автомобиль және бұл сыйлыққа ұсынылған алғашқы американдық автомобиль болып табылады.

Шассидің нөмірі CSX2299

Бұл Carrozzeria Gransport-та салынған екінші және бірінші купе болды. Ол тоғыз FIA жарысында (Ле-Ман, Реймс, Гудвуд туристік трофейі, Тур де Франс, Дейтона, Себринг, Оултон Парк ТТ, Ле-Ман, Энна) қатысып, төрт FIA жарысын (Ле-Ман '64, Турист Трофейі '64, Дейтона '65, Себринг '65) және Тур де Франс жарысының біреуін жеңіп алды (Руан). Бұл кезеңде машинаны Дэн Гурни, Боб Бондюран, Морис Тринтиньян, Бернард де Сент-Обан, Джо Шлезер, Хал Кек, Джек Сирс және Дик Томпсон басқарды. 1964 жылы Ле-Манда Гурни мен Бондюран жүргізушілері Мулсанн тік жолында GT III класында бірінші орынды иеленді. CSX2299 1964 жылы екі ақ жолақпен викинг көк түсіне боялды, ал 1965 жылы екі үлкен бойлық ақ жолақ және мұрын бөлігіндегі көлденең ақ жолақпен гвардиялық көк түсіне қайта боялды. 1964 жылы бұл автомобиль Ле-Манда, Реймсте және Руанда бір айналымдағы рекордты, ал Ле-Манда және Гудвудта жарыс қашықтығы бойынша рекордты жаңартты. 1965 жылы Оултон Паркте бір айналымдағы рекордты орнатты. CSX2299 Shelby сатқан соңғы Daytona купесі болды, сату шартында "бірінші Cobra Daytona купесі" деп көрсетілген. Қазіргі уақытта ол Ларри Х. Миллер тобына тиесілі және Колорадо штатының Боулдер қаласындағы Shelby American Collection-да қойылған.

Шасси # CSX2300

Бұл Shelby Daytona Coupe 1965 жылы Нюрбургрингте өткен 1000 км жарысқа Францияның Ford компаниясы Алан Манн Racing-тен ұлттық "Tri Colore" командасы ретінде қатысу үшін жалға алған, осы мақсатта оның корпусы көк және қызыл жолақтармен ақ түске боялған. Белгілі француз жүргізушілері Андре Симон мен Жо Шлезер осы купемен GT 3 санатында 3-орынды (Бондюрант пен Нирпаш басқарған GT жеңімпазы Алан Манн командасынан кейін) және жалпы есепте 12-орынды иеленді. Жарыс аяқталған соң, бұл ақ купе Алан Манн Racing-ке қайтарылып, 1965 жылғы Shelby American командасының ресми Guardsman Blue металл түсімен және ақ жолақтарымен қайта боялды. Каролл Шелби өзі осы Daytona-ға ие болған, ал 2000 жылдың 19 тамызында RM Auctions аукционында 4,4 миллион долларға сатылды.

Шасси # CSX2601

Бұл төртінші купе және Carrozzeria Gransport-та құрастырылған үшінші купе болды. Ол 1965 жылы FIA ұйымдастырған сегіз жарысқа қатысты (Дейтона, Себринг, Монза, Спа, Нюрбургринг, Ле-Ман, Реймс, Энна), GT III класында төрт рет жеңіске жетті (Монза, Нюрбургринг, Реймс, Энна). Боб Джонсон, Том Пейн, Боб Бондюрант, Аллен Грант, Йохен Неерпаш және Джо Шлезер осы машинаны жүргізді. 1965 жылдың 3-4 шілдесінде Реймсте Бондюрант пен Шлезер жүргізушілер болды. Автомобиль "Гвардияшы көк" түсімен боялған. Олар GT III класын жеңіп қана қоймай, GT өндірушілері үшін 1965 жылғы халықаралық чемпионатты жеңіп алуға қажетті ұпайларды да жинады. Бұл машина 1965 жылы түсірілген "Red Line 7000" фильмінде пайда болды, содан кейін оны жүргізушісі Боб Бондюрант 1969 жылы сатып алды. 2009 жылдың 15 тамызында 7,25 миллион долларға сатылды және қазір Аргентинаның Перес Компанц отбасының меншігінде.

Шасси # CSX2602

Бұл бесінші Shelby Coupe және Carrozzeria Gransport-те құрастырылған төртінші машина болды. Ол 1965 жылы алты жарыста (Дейтона, Себринг, Монца, Спа, Нюрбургринг және Ле-Ман) қатысты. Рик Мютер, Джон Тиманус, Лью Спенсер, Джим Адамс, Фил Хилл, Джек Сирс, Джон Уитмор, Питер Сатклифф және Питер Харпер осы машинаны жүргізді. Ле-Ман жарысынан бұрын CSX 2602 шассиі 1965 жылы Дейтонада (Мютер мен Тиманус жүргізген), 1965 жылы Себрингте (Спенсер, Адамс және Хилл жүргізген), 1965 жылы Монцада (Сирс пен Уитмор жүргізген), сондай-ақ 1965 жылы Нюрбургрингте (Сирс пен Гарднер жүргізген) жарысты. 1965 жылғы 19-20 маусымда Ле-Манда #59 нөмірімен жарысқан британдық жүргізушілер Сатклифф пен Харпер атақты "Scuderia Filipinetti" швейцариялық жарыс командасы үшін ерекше қызыл және ақ швейцариялық түстермен CSX2602 машинасымен өнер көрсетті. Бұл команда бұрын Феррари жарыстарында танымал болған. 1965 жылғы Ле-Ман жарысына Фордтың қатысу квотасы толып қалғанда, олар команда иесі Жорж Филипинеттиден Алан Манн Racing-тен Shelby Coupe сатып алып, оны жылдық қатысушы ретінде жарысқа жіберуін сұрады. Қызыл-ақ Cobra жарыстың 10-шы сағатына дейін жүргізілді, бірақ қозғалтқыш бұзылып, жарыстан шығып қалды. Ле-Маннан кейін CSX2602 шассиі Алан Манн Racing-ке қайтарылды. Ол Shelby American командасының түстеріне қайта боялды және ешқашан жарысқа қатыспады.

Ұдайы үлгі

2015 жылдың шілдесінде Shelby American компаниясы GT өндірушілерінің халықаралық чемпионатында Daytona жеңісінің 50 жылдығын құрметтеу үшін 50 данадан тұратын, қайта жаңартылған Daytona-ны шығаратынын хабарлады. 50 машинаның бір бөлігі алюминийден, ал қалғандары арзан шыны талшықтан жасалған болады.

Ford Shelby GR-1

2004 жылы Ford және Shelby Ford Shelby GR 1 деп аталатын спорттық купе жасады, оның әсем корпусы және жаңа Shelby Cobra-ны қоздыратын жаңа V10 қозғалтқышы болды. Кэролл Шелби бұл машинаны Кобра деп атауға қарсы екенін айтты, бірақ ол сыртқы түрімен Дейтонаға еске түсіреді.