Кіріспе

Негізінен жоғарғы орта таптың тұрғын үйлерге арналған ауданы Понсонби бүгінде Оклендте тамақтану және сауда орындарымен де танымал. Понсонби жолы бойында көптеген мейрамханалар, кафелер, өнер галереялары, сәнді дүкендер мен түнгі клубтар орналасқан. Понсонбидің шекаралары көбінесе шартты болып келеді, солтүстікте Сент-Мэри шығанағы мен Херн шығанағын, шығыста Фриманс шығанағын, ал оңтүстік және батыста Грей Линн аудандарын қамтиды. Понсонби солтүстікте Джервоис жолымен, оңтүстікте Ричмонд жолымен және шығыста Понсонби жолымен шектеледі. Бұл аудан бастапқыда жұмысшы және орта тапқа арналған жер болды. Ұлы депрессиядан 1980 жылдарға дейін көптеген тозығы жеткен ғимараттар болды және ол біршама «көзге түсетін» репутацияға ие болды. Бұл жағдайға қылмыстық элементтердің болуы, көптеген маори және Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары, сондай-ақ (1970 жылдардан бастап) студенттік жатақханалар мен Оклендтің өнер және ЛГБТ+ қоғамдарымен байланысы ықпал етті. Понсонбиге Понсонби жолының солтүстік жағында орналасқан «Үш шам» деп аталатын аймақ кіреді. Бұл атау 19 ғасырдағы шам бағанасынан (қазір қайта жаңартылған, төменде қараңыз) шыққан. Ұлыбританиядағы Крю және Бристольдегі Тоттердаун қиылыстары сияқты осы атпен танымал басқа да жерлер бар, бұл атаудың шығу тегіне әсер еткен болуы мүмкін. Сонымен қатар, Уэльстің Суонси қаласында және Қытайдың Макао қаласында осы атпен пабтар болған. Соңғы екі онжылдықта бұл аудан кең ауқымда жаңаруға ұшырады. Понсонбидегі мекенжайлар 1011 немесе 1021 индексімен белгіленеді. Маори тіліндегі тау жотасының атауы – Те Риму Тахи («Жалғыз Риму ағашы»), ол қазіргі Понсонби жолы мен Карангахапе жолының қиылысында тұрған ежелгі ағашқа сілтеме жасайды. Понсонбидің танымал басты көшесі – Понсонби жолы, ол Карангахапе жолының қиылысынан оңтүстікке қарай басталып, солтүстікке қарай «Үш шам» қиылысына дейін тау жотасының бойымен созылады. Жол бойында үш маңызды қиылыс бар: батысқа қарай Грей Линннің негізгі көшесі болып табылатын Уильямсон даңғылы, Грей Линн мен Понсонбиді бөліп тұратын Ричмонд жолы (қайта батысқа қарай) және шығысқа қарай Фриманс шығанағындағы негізгі көше – Франклин жолы.

Жеңімпаз қала маңы

1850-ші жылдардан бастап Сент-Мэри шығанағы мен Херн шығанағы бірнеше өркендеген оклендтіктер үшін портының көрінісімен танымал болды. Олар үлкен бақтармен және жеке кемежайларымен әсем "теңіз виллаларын" салған, олар Квин-стриттің төменгі жағына дейін қатынаған. Бұл жерлерге көбінесе тек суда ғана қол жеткізілген, себебі Понсонби және Джервоа қырқалары мен одан әрі жатқан аймақтар көбінесе қалың бұталы жерлер еді. Осы "теңіз виллаларының" көптегені бүгінге дейін сақталған, қазір оларды кейінгі Эдвард дәуіріндегі қала маңындағы құрылыстар қоршап тұр. Колледж төбесі атпен жүретін көліктер үшін тым тік болғандықтан, Окленд орталығынан барлық қозғалыс Карангахапе жолы арқылы жүргізілді (сондықтан нөмірлеу К жолынан басталады). 1880 жылдары атпен жүретін автобус қызметі іске қосылғаннан кейін, маршруттың соңында шағын сауда орталығы пайда болды (қазіргі Үш шам, бірақ бұрын Дедвуд деп аталған). Бұл сауда орталығы өркендеді, өйткені ол Херн шығанағындағы ірі мүліктерге, Колледж Хиллдегі шағын жұмысшылар үйлеріне және Грей Линннің жаңа орта тап үйлеріне қызмет көрсете алды. Соңында трамвай маршруты (алғашқыда атпен, кейін электрмен) Джервоа жолы бойымен созылды, бұл тұрғын үй және сауданың одан әрі дамуына әкелді. Қазіргі Үш шам деп аталатын аудан бастапқыда "Дедвуд" деп аталған ферма болған, ол алғашқы иелерінің досы, Капитан Дедвудтың есімімен аталған, ол Жаңа Зеландиядағы қарулы күштерде қызмет еткен болуы мүмкін. Қазіргі Джервоа жолы сол кезде Понсонби жолы деп аталған. Дедвуд жолы кеңесі де, Понсонби жолы кеңесі де болған, сондай-ақ Дедвуд аудандық кеңесі мен Понсонби аудандық кеңесі туралы да мәліметтер бар. Понсонби Дедвудтан гөрі әдемі естілгендіктен, 1870 жылдары көптеген адамдар бүкіл аймақты атау үшін Понсонбиді қолданған. 1873 жылға қарай атау Дедвудтан Понсонбиге өзгертілді, бірақ 1870 жылдардың ортасындағы жариялы хабарламаларда қауіпсіздік үшін "Дедвуд және/немесе Понсонби" деп көрсетілген. Атаудың өзгеруі жылжымайтын мүлік жарнамаларында жақсырақ естілген болуы мүмкін, бірақ ол бастапқыда қиындықтар туғызды; "Жаңа Зеландия Геральдында" бұл өзгеріс аймақтың Порт кеңесі мен Домен кеңесіне қатысты мүшелігіне қиындықтар туғызғаны айтылған, себебі олардың заңдық құжаттарында Дедвуд жолы кеңесі мен Дедвуд аудандық кеңесі көрсетілген: Басқарушы, Дедвуд ауданының тұрғындарына, олардың азырақ қайғылы атауды қабылдауы оларды сайлау құқығынан айыратынын хабарлауы керек еді. Бұл мәселе ақырында шешілді және де, 1882 жылы Понсонби, Карангахапе және Графтонмен бірге Окленд қаласымен біріктірілді. 1950-1960 жылдары жаңа сыртқы қала маңына адамдардың көшуі, Окленд қалалық кеңесінің "қаңғыбақ" аудандарды тазалау саясаты және Фриманс шығанағы арқылы автокөлік жолының салынуы жалға алу бағасының төмендеуіне және КҚБ-ның батысындағы аймақтың экономикалық жағдайының күрт нашарлауына әкелді. 1950 және 1960 жылдары көптеген Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары елге келді және олар төмен бағалы аудандарға қоныстанды. Понсонби олардың бірі болды. 1970 жылдары суретшілер, богемалықтар, гомосексуалдар мен лесбиянкалар, полинезиялық мигрант жұмысшылардың үйлесімділігінен.

Үш шамның аймағы

Аудандарға өз атын берген Үш шам Понсонби жолы, Сент-Мэрис жолы, Джервоис жолы және Колледж-Хилл көшелерінің қиылысының ортасында тұрды. Бұрынғы Глюпот тавернасының бұрышына басқа үлгідегі үш шам орналастырылды, ал ескі шам бағанасы Глюпотпен бірге қайта жаңартылды, және 2012 жылдың 10 тамызында шамдардың қайта жағылуы тойланды. 1994 жылы жабылып, фасады сақталған, бірақ ішкі жағы бұзылып, оның орнына жоғары қабатта пәтерлер, ал төменгі қабатта дүкендер салынды. Бұл енді Жаңа Зеландия поштасына тиесілі емес, 1992 жылы сатылғаннан бері ғимаратта көптеген кәсіпорындар орналасқан. Бұрынғы Понсонби өрт сөндіру станциясы (15 Сент-Мэрис жолы) 1902 жылы салынды және 1923 жылға дейін өрт сөндіру станциясы ретінде пайдаланылды. Лейз институты (20 Сент-Мэрис жолы) 1905 жылы жергілікті тұрғындар Уильям және Томпсон Лейзтің сыйы болды. 1969 жылы театр жабылды, ал 1981-1982 жылдары ол сауда орталығына, Үш шам алаңына айналдырылды. Холмдин – 1880 жылдардағы итальяндық стильдегі сәнді үй, кемешілік магнаты Александр Макгрегор үшін салынған. 1980 жылдары пансионат ретінде жұмыс істеді және трансвеститтер арасында танымал болды. Брэмар ғимараты. Уильям Холман жобалаған және 1911 жылы М.Г. Макгрегор мен капитан Дж. Смит үшін салынған. Франклин жолы: Франклин жолының тұрғындары әр түн сайын мыңдаған көрермендерді тартатын Рождестволық шамдармен үйлерін безендіру дәстүріне ие. Бұл дәстүр шамамен 1993 жылы басталды, ал 2022 жылы RNZ бұл дәстүрді «Оклендтің мерекелік маусымының символы» деп атады. Франклин жолының бойындағы Лондондық платан ағаштары 1870 жылдардың басында Окленд қалалық кеңесі жүзеге асырған алғашқы әдемілендіру жобасының бір бөлігі болды. Үш көшеге ағаштар отырғызылды: Төменгі Саймондс көшесі, Грей көшесі (қазір Грейс авеню) және Франклин жолы. Глостер соты, Франклин жолы, 1-үй. 1935 жылы Гораций Масси салынған арт-деко стиліндегі пәтерлер үйі.

Ричмонд жолының қиылысы

Фэрфилд террасасы 117 131 Понсонби көшесі. 1910 жылдар шамасында салынған, сылақпен жабынған кірпіштен тұрғызылған сауда орталығы. Понсонби орталығы. 1950 жылдары "Алланс" күнтізбесі баспаханасы ретінде салынған. Лейз Блокі. 1911 жылы Лейс отбасы үшін салынған Королева Анна / Арт-нуво стиліндегі ғимарат. 1980 жылдардың басынан 1990 жылдардың соңына дейін бұл орында танымал "Кешкі кафе" орналасқан. Бұрынғы Vogels нан пісіру фабрикасы. 120 128 Понсонби жолы. 1940 жылдары неміс-иудей босқыны және философия ғылымдарының докторы Макс Райзенштейн нан пісіру фабрикасын ашқан. Кейін Йохан Клиссерге сатылып, компания нан өнімдерін, әсіресе Vogel's Bread-ты ірі көлемде өндіретін кәсіпорынға айналды.

Уильямсон даңғылының қиылысы

Бұрынғы Ньютон Бороу Кеңесі палаталары мен өрт сөндіру станциясы (1 Уильямсон даңғылы): 1889 жылы Кеңес палаталары мен өрт сөндіру станциясын Джон Митчелл жобалаған. Іргелес орналасқан сорғы станциясы мен Тернкок үйі бұзылғанда 1950 жылдары қайта салынды. VAANA Peace Mural (Ponsonby Water Reservoir) суреті 1985 жылы VAANA (Visual Artists Against Nuclear Arms) ұйымының негізін қалаушы сегіз суретшісі – Пат Хэнли, Маргарет Лоулор Бартлетт, Джилл Картер Хансен, Джон Никол, Джон Эйден, Клаудия Понд Эйли, Найджел Браун және Ваня Лоури – Outreach (қазіргі Artstation) галереясында, көрермендердің ынтасымен үлкен панельдерге салынды. Шебер керамист Питер Лэнг пен Лекс Доусон шебер құрылысшы Мэтт Стаффордпен бірлесіп, панельдерді қабырғаға орнатты.

Атақты тұрғындар

Элла Йелих О'Коннор/Лорд әнші және ән жазушы. Питер Берлинг теңізші. Карен Уокер дизайнер. Эндрю Энтрикан 1890 жылдары Окленд қаласының вице-мэрі. Капитан Уильям Далди, Парламент депутаты. Окленд порты басқармасының мүшесі, Хепберн көшесінде тұрған. Амей Далди – Уильямның феминист әйелі және 1893 жылы әйелдерге дауыс беру құқығын қамтамасыз еткен сайлау құқығы қозғалысының маңызды мүшесі. Фреда Старк – Оклендтегі ең танымал әйел. Ол "Civic Theatre" сахнасында алтын бояудан басқа ештеңе кимей билеген. Доктор Флоренс Келлер – американдық Флоренс Келлер (туған аты Армстронг) жетінші күндік адвентист, 90 жасында қайтыс болған кезде әлемдегі ең қарт хирург болған. Ол 1908 жылдан 1920 жылға дейін осы жерде тұрды. Александр Макгрегор – жергілікті кәсіпкер, "Northern Steamship Line" және кейіннен "McGregor Steam Ship Company" компанияларының бір бөлігінің иесі. Майкл Джозеф Савидж – Лейбористтік партияның Премьер-министрі және Понсонби округінен депутат. Питер Фрейзер – Премьер-министр. Хеллен Кларк – Лейбористтік партияның Премьер-министрі, бір кезде Джудит Тизардпен бірге тұрған. Джудит Тизард – Орталық Оклендтен депутат. Джон Кьюри – архитектор, 50 Wood Street мекенжайында тұрған. Чарльз Бломфилд (суретші) – Жаңа Зеландияның танымал пейзаж суретшісі, 40 Wood Street мекенжайында тұрған. Бетти Уорк – әлеуметтік жұмыскер және белсенді, Хопетун көшесінде тұрған.

Спорт

Понсонбиде «Понсонби Пониз» регби лигасы клубы мен Понсонби регби футбол клубы бар.