Кіріспе
Жаңа Зеландияның Лоуэр-Хатт қаласының маңындағы Истборн – Веллингтон қаласының бір бөлігі. Теңіз жағасында орналасқандықтан, Петоннан көлікпен немесе Веллингтон орталығынан пароммен келетін жергілікті туристер үшін танымал орын. Сыртқы қала маңы Веллингтон портының шығыс жағалауында, негізгі Лоуэр-Хатт қалалық аймағынан оңтүстікке қарай бес шақырым қашықтықта және Веллингтон қаласындағы Мирамар түбегіне тікелей қарап жатыр. Тар, ашық жағалау жолы оны Шығыс шығанақтары және Сивию өнеркәсіптік маңы арқылы Лоуэр-Хатттың қалған бөлігімен байланыстырады. Ол Англиядағы Истборн қаласының атымен аталып, күндізгі сапарларға арналған танымал теңіз жағалауындағы қала болып табылады. Истборнмен шектесетін төбелерде негізінен жергілікті өсімдіктер мен ағаштар өседі. Жергілікті билік жүргізген опоссумдарды жою бағдарламасының арқасында жергілікті өсімдіктердің көп бөлігі жаңарып, қызыл гүлдейтін солтүстік рата ағаштары да қайта өсті. Өсімдіктер арасында көптеген жолдар бар, оның ішінде бүкіл шығанақтардың төбелерін бойлай созылатын жол да бар. Көптеген қоныс аударушылар Сицилияға жақын орналасқан Стромболи аралынан келгендіктен, бұл маң Веллингтондағы басқа да қала маңындағы жерлер сияқты итальяндық мұраға ие; бұл әсіресе оның архитектурасында көрінеді.
Eastbourne is a suburb of Lower Hutt, a part of Wellington, New Zealand. Lying beside the sea, it is a popular local tourist destination via car from Petone or from ferry crossings from central Wellington. An outer suburb, it lies on the eastern shore of Wellington Harbour, five kilometres south of the main Lower Hutt urban area and directly across the harbour from the Miramar Peninsula in Wellington city. A narrow exposed coastal road connects it with the rest of Lower Hutt via the Eastern Bays and the industrial suburb of Seaview. It is named for Eastbourne in England, another seaside town known as a destination for day trips. In the hills bordering Eastbourne there is mainly native bush and trees. With a locally administered possum eradication programme, much of the native bush has regenerated, including red flowering northern rātā trees. The bush has numerous tracks running to and from them, including a track along the entire bays hills ridge. With many settlers originating from Stromboli, an island near Sicily, the suburb has an Italian heritage similar to several other suburbs in Wellington; this is expressed particularly in its architecture.
Тарих
Қала маңының тарихы отарлау заманына дейінгі кезеңге дейін барып жетеді, жергілікті маори іуі қатардағы қайнағалар мен палармен жүздеген жылдар бойы аймақта болған, сәйкесінше шығанақтарда және биік жартастарда. Бұл елді мекендер қала маңының орталығынан солтүстікке қарай орналасқан шығанақтарда, мысалы, Пойнт Ховард, Лоури, Рона және Дейс Бэйс сияқты жерлерде орналасқан. Бұл елді мекендер өте маңызды болды, себебі олар Вайрарападағы көршілес іуі, Нгати Кахунгунудың шапқыншылығына тосқауыл қойды. Шабуылдар жиі болып тұратын, сондықтан жергілікті маорилер әрдайым сақ болуға мәжбүр болды. 1855 жылғы құрылыс қиратып жіберген Уайрарапа жер сілкінісінен кейін еуропалықтардың қоныстануы арта түсті, себебі Сивиудағы Вайухету өзенінің деңгейі төмендеді, ал Веллингтон портының жағалауы 2 метрге көтерілді. Истборнның итальяндық тарихы 1892 жылы итальяндық Бартоло мен Италия Руссоның Рона шығанағына (бастапқыда Браун шығанағы деп аталған) қоныстануымен басталды. Руссолар, бастапқыда Стромболиден келген, оны өздерінің есімдерімен Руссо шығанағы деп атады, қонақ үй салып, бау-бақша шаруашылығы мен балық аулау өнеркәсібін дамытты. Олар көптеген туыстары мен достарын да көшіп келуге ынталандырып, Истборнды шағын итальяндық Жаңа Зеландия бекінісіне айналдырды. Бұрынғы қалалық кеңестің қалдығы болған "", жергілікті мәселелер бойынша әлі де белсенділік танытып келеді. Жергілікті автобус станциясы әлі де «Истборн ауданы» деген атауды сақтап тұр. Вахин апаты – 1968 жылдың 10 сәуірінде, дауыл кезінде «Вахин» паромы Веллингтон портындағы Барретт рифіне соқтығысып, құлаған Жаңа Зеландияның ең ауыр теңіз апаты болды. Бортта 734 адам болды, ал 53-і суға батып, жарақат алып немесе ауа райының салдарынан қаза тапты. Истборн қаладан күшті толқындардың салдарынан үзіліп қалды, олар Марин Драйв үстінен асып өтті. Батып бара жатқан кемеден жолаушылар Истборн мен Ситонға қарай бет бұра бастады. Тұрғындар аман қалғандарды қабылдады, Истборнның екі шаштараздағы барлық сүлгілері қолданысқа берілді, ал жергілікті нан пісірушілер RSA-ға бутербродтар, сорпа және түрлі нан, пирог, кекс, торттар салынған табақтарды жеткізді. 2010 жылы орнатылған, апатта қаза тапқандарға арналған ескерткіш автобус депосының қарамағысында орналасқан.
Мәдениет және қазіргі ерекшеліктері
Истборн Ховард нүктесін, Сорренто шығанағын, Уиорау/Лоури шығанағын, Йорк шығанағын, Махина шығанағын, Күн сәулесі шығанағын, Дейс шығанағын, Рона шығанағын, Робинсон шығанағын және Кемп шығанағын қамтиды. Истборн мәдениетіне оның тыныш, күннөлді атмосферасы, шағын мейрамханалары, тарихи үйлері және Веллингтон тұрғындарының қызығушылығын оятушы шалғай орналасуы кіреді. 19 ғасырдан бері жазғы күндері саяхаттап келе жатқандардың көптігі осы қасиеттерге толы. Веллингтон қаласының орталық бөлігі мен Истборн арасында тұрақты паром қызметі жүзеге асырылады. Паром Истборндағы Дейс шығанағындағы кемежайға және Веллингтон қаласының орталық бөлігіне жақын орналасқан Куинс-Уорф кемежайына тоқтайды. Паром қызметі 1886 жылы басталды, 1901 жылы күнделікті жүрді, 1913 жылы Истборн қалалық кеңесі сатып алды және 1948-1989 жылдары тоқтатылды. Қазіргі паром қызметіне East by West Ferries иелік етеді және басқарады. Бұл компания Истборн мен Ситаун арасындағы қызметтерді де қосты (бірақ 2021 жылы Ситаун кемежайының қауіпсіздігін сақтау және тарихи мұрасын қорғау үшін күрделі жөндеуден өткендіктен тоқтатылды). 2022 жылы кемежай қайта ашылғаннан кейін компания қызметті қайта жандандырмау туралы шешім қабылдады. Оның орнына Истборн мен Mātiu / Somes аралы арасындағы қызметтер жалғастырылды. Истборндағы автобустардың оңтүстік терминалы – Автобус қорасы, немесе Истборн қалалық кеңесінің автобус гаражы. Ол 1939 жылдың 24 мамырында ресми түрде ашылды. 2006 жылдың 8 ақпанынан бері ол 2-санаттағы тарихи орын болып саналады (№ 7644). 2022 жылдың наурыз айында төмен кіреберісіне кіруге тырысқан екі қабатты автобус жаңалықтарға түсті. Истборнда қазіргі уақытта екі жергілікті бастауыш мектеп жұмыс істейді: Муритай мектебі және (Дейс шығанағындағы) Уэлсли колледжі. Истборнның шетінде, Бурдан қақпасынан тыс жаяу жүргіншілерге арналған жағалау жолы (асфальтталмаған) Веллингтон портына кіретін жерге дейін созылады. Мұнда, қазір пайдаланылмаса да, жоғарғы және төменгі Пенкарроу бас маяқтарынан тұратын үш маяқ орналасқан. Олар 1935 жылы Беринг бас маяғымен ауыстырылды. Велосипедшілер арасында танымал бұл аймақ Шығыс порты аймақтық паркіне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Истборнды қоршаған төбелер жергілікті биоәртүрлілік үшін маңызды ортаны құрайды және Жаңа Зеландияның ең сирек және жойылып бара жатқан өсімдік түрлеріне пана болып табылады. Таспалы дотчерль (tūturiwhatu) – ұлттық деңгейде осал құс, ол Истборн жағалауында (Робинсон шығанағы), Беринг бас және Парангараху көлдерінде ұялайды. Predator Free NZ ұйымының мәліметінше, таспалы дотчерль вио және үлкен дақты кивиден де осал. MIRO, Үлкен Веллингтон, Хатт қалалық кеңесі және Таранаки Whānui ki Te Upoko o Te Ika 2013 жылдан бері осы құстардың жағалаудағы көбейетін популяциясын басқару үшін бірлесіп жұмыс істеп келеді. Истборн жолақты дотчерль колониясы Веллингтон портының шығыс жағалауында, Лоуэр Хатт қаласында орналасқан және Веллингтон портының ішіндегі осы түрдің көбейетін жалғыз орны болып табылады. 2020 жылы осы жерді бақылап жүрген еріктілер бір мысықтың жұмыртқаларды жеп, балапандарды өлтіргенін және бір маусымда жеті ұяны жойғанын анықтады. Сонымен қатар, мұнда 1915 жылдың 14 шілдесінде Истборн қаласының мэрі Дж. П. Келли отырғызған Похуткава ағашы және оның тақтасы бар, ол Жаңа Зеландияда орнатылған тұңғыш АНЗАК ескерткіші болып табылады.
Қазіргі институттар
Муритай мектебі - 1-8 сынып оқушыларына арналған, аралас білім беретін мемлекеттік бастауыш мектеп. Уэллесли колледжі - 1-8 сынып оқушыларына арналған, тек ұлдарға арналған жеке бастауыш мектеп, 2014 жылдың мамыр айындағы жағдай бойынша 350 оқушысы бар. Шығыс Харбор балабақшасы - 2 мен 5 жас аралығындағы балаларға арналған қоғамдық балабақша. Days Bay Playcentre - 0-5 жастағы балаларға арналған қоғамдық ойын орталығы. Point Howard Playcentre - 0-5 жастағы балаларға арналған қоғамдық ойын орталығы.
Wellesley College is a boys only independent primary school for Year 1 to 8 students, with a roll of 350 as of May 2014. East Harbour Kindergarten is a community based kindergarten for children between 2 and 5 years. Days Bay Playcentre is a community based playcentre for children ages 0–5 years. Point Howard Playcentre is a community based playcentre for children ages 0–5 years.
Бұрынғы институттар
Голланс аңғары мектебі Голланс аңғарында орналасқан және 1898 жылы жабылды. 1943 жыл шамасында Истборн балалар бақшасының ойын орталығы. Сан-Антонио мектебі – 1-ден 8-ге дейінгі сыныфтарда оқитын оқушыларға арналған, бірлесіп оқытатын, мемлекеттік интеграцияланған католик бастауыш мектебі. 2022 жылы жабылды.