Кіріспе

Стивен Вуд Ван Бюрен (28 желтоқсан 1920 – 23 тамыз 2012) – американдық футболшы. 1944-1951 жылдары Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Филадельфия Иглз» клубының шабуылшысы (halfback) болды. Ол күшті және қарқынды жүгіруші, сонымен бірге өте жылдамдыққа ие болған. Сегіз NFL маусымында ол төрт лигада жүгіру бойынша жеңіске жетті, оның ішінде 1947-1949 жылдары үш рет қатарынан жеңіс тойлады. Командалар жылына 12 ойын өткізген кезде, ол бір маусымда оннан астам тачдаун соққан алғашқы NFL ойыншысы болды – бұл жетістікті үш рет қайталады, – және 1000 ярдтан астам жүгірген бірнеше маусымды өткізген алғашқы ойыншы атанды. Мансабын аяқтаған кезде, ол NFL-де жүгіруге жасалған әрекеттер, жүгірілген ярдтар және тачдаун соққандар бойынша рекордты иеленді. Ван Бюрен Луизиана штаты университетінде колледж футболында ойнады, онда LSU Tigers үшін соңғы маусымында NCAA-да ең көп ұпай жинаған ойыншы болды. LSU-ны Оранж Боулда жеңіске жеткізгеннен кейін, ол 1944 жылғы NFL драфтында «Иглз» командасымен бесінші таңдау ретінде таңдалды. Ван Бюрен өзінің жүгіру стиліне байланысты «Вам Бам», «Көшпелі Ван» және «Суперсондық Стив» сияқты көптеген лақап аттарға ие болды. Ол 1948 және 1949 жылдары «Иглз» командасының қатарынан екі мәрте NFL чемпионатында жеңіске жетуіне ықпал етті; 1948 жылғы NFL чемпионатында «Чикаго Кардиналс» командасына қарсы жалғыз тачдаун соқты, ал келесі жылы «Лос-Анджелес Рамс» командасына қарсы өткен чемпионатта 31 рет допты алып жүру және 196 ярд жүгіру бойынша жаңа рекордтар жасады. Ойыншылық мансабынан кейін Ван Бюрен кіші лига футболында жаттықтырушы болып жұмыс істеді, 1963 жылы «Ньюарк Беарс» командасымен Атлантикалық жағалау футбол лигасының (ACFL) чемпионатында жеңіске жетті. 1965 жылы Профутбол Даңқы залына енгізілді. Ван Бюрен NFL 1940-жылдардың үздік командасының, Ұлттық футбол лигасының 75 жылдығы және Ұлттық футбол лигасының 100 жылдығы құрамына кірді. «Иглз» командасының тарихындағы ең ұлы ойыншылардың бірі саналады, оның 15-нөміріндегі жейдесі команда тарапынан зейнеткерлікке жіберілді, сондай-ақ ол «Филадельфия Иглз» Даңқы залы мен «Филадельфия Спорт Даңқы залына» енгізілген. Колледжтегі мансабы үшін ол 1944 жылы Луизиана штаты университетінің Атлетикалық Даңқы залына, ал 1961 жылы Луизиананың Спорт Даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір

Ла Сейба қаласында, Гондураста американдық әкесі мен испандық тегі бар анасынан туған Стивен Вуд Ван Бюрен он жасында жетім қалды және Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласындағы туыстарымен бірге тұруға жіберілді. Сол жылы ол орта мектепті тастап, темір қорыту зауытында жұмыс істеді. Ван Бюрен көзінің кемістігіне байланысты IV F санаты бойынша әскери қызметтен босатылды, сондықтан ол әскерге шақырылудан құтылды. Ол 1943 жылғы маусымды Джорджияға қарсы өткен ойында 34-27 есебімен жеңіске жетіп, төрт тачдаун соқты, оның ішінде ойын аяқталуға екі минуттан аз уақыт қалғанда жеңіс голын соқты. Оның соңғы университет ойыны 1944 жылы Техас A&M командасына қарсы Orange Bowl болды. A&M жаттықтырушысы Гомер Нортон оны тоқтатуға арналған ойын жоспарын жасағанына қарамастан, Ван Бюрен командасының барлық ұпайларын ол әкелді, өйткені ол екі тачдаунға жүгіріп, тағы біреуін лақтырды және LSU командасының 19-14 есебімен жеңіске жеткен ойынындағы жалғыз сәтті қосымша ұпайды соқты. Ол маусымды 847 ярдқа жүгіріп, 16 тачдаунмен аяқтады. Оның жинаған 98 ұпайы (боулинг ойынын қоса алғанда 111 ұпай) елде бірінші орынды иеленді.

Кәсіби мансап

ЛСУ-да оқып жүрген кезінде Ван Бюрен 1944 жылғы NFL драфтының бесінші нөмірімен «Филадельфия Иглз» командасына шақырылды. Бір айдан кейін, 19 мамырда, ол «Orange Bowl» ойынынан бері мазалап жүрген көз инфекциясының салдарынан университеттен кетті. «Иглз» клубы Ван Бюренмен 4000 долларлық келісімшарт жасасты, онда қол қою бонусы болған жоқ. Үш ойын өткен соң, ол «Нью-Йорк Джайентс» командасына қарсы өткен ойында 97 ярдқа қақпадан соққыны қайтарып, тачдаун соқты, бұл сол маусымдағы ең ұзын соққыны қайтару рекорды болды. Оның бір соққыға орташа 15,3 ярдтық көрсеткіші де лигада ең жоғары болды. Маусым соңында Ван Бюрен «Associated Press» ұйымының All-Pro бірінші командасына енді, ол 1944 жылы осы құрметке ие болған жалғыз жаңадан келген ойыншы еді. 1945 жылы Ван Бюрен алғаш рет NFL-де жүгіріп өткен қашықтық бойынша көшбасшы атанды, сонымен қатар лигада ұпай, қақтығыстан сақтану және соққыдан қайтару көрсеткіштері бойынша да жеңіліссіз болды. Оның жалпы соққан 18 тачдауны үш маусым бұрын орнатылған Дон Хатсонның лигалық рекордын бір голмен жаңартты. Ол маусымдағы ең ұзын соққыны қайтару рекордын тағы да жаңартты, бұл жолы «Джайентс» командасына қарсы өткен ойында 98 ярдқа соққыны қайтарып тачдаун соқты. Сол ойында ол 100 ярдқа жүгіріп, тағы екі тачдаун соқты, нәтижесінде «Иглз» командасы 28:21 есебімен жеңіліске ұшырады, бірақ ол команданың барлық тачдаун авторы болды. Кем дегенде алты ірі басылым оны маусымның All-Pro бірінші командасына қосты, олардың ішінде «Associated Press» және «United Press» ұйымдары да бар. 1946 жылға қарай Ван Бюрен лиганың ең үздік ойыншыларының бірі саналды. Маусым басталар алдында ол «Иглз» клубымен үш жылдық келісімшартқа қол қойып, қарсыласы «All-America Football Conference» клубына өтуі мүмкін деген қауесеттерді жоққа шығарды. Ол «New York Daily News» басылымының All-Pro бірінші командасына, ал «United Press» басылымының екінші командасына енді. 1946 жылғы маусымда «Иглз» командасы «Стилерс» клубына жеңілгеннен кейін, «Иглз» клубының жаттықтырушысы Грези Нил «Стилерс» клубының жаттықтырушысы Джок Сазерлендпен сөйлескен кезде Дадлиге жоғары баға берді. Сазерленд кейін Дадлиді «Иглз» клубына ауыстыруды ұсынды. Ал ол орнына Ван Бюренге ие болғысы келді, бірақ «The Pittsburgh Press» басылымының Лес Бидерманның сөзіне сүйенсек, «Сазерленд сол есімнің екінші буынын бітіргенше, Нил үстелден қашып кетті».

1947-1949: Үш рет қатарынан атақ иегері

Ван Бюрен 1947 жылы екінші рет жүгіру бойынша жеңіске жетіп, үш рет қатарынан бірінші орынды иеленді. Оның 1008 ярды жүгіру көрсеткіші 1934 жылы Чикаго Беарс командасының ойыншысы Бетти Фезерс орнатып қойған 1004 ярды бір маусымдық рекордын бұзды. Ол енді команда үшін қайтару шайқасын орындамады, өйткені бұл рөлді жартылай қорғаушы Бош Притчард қабылдады, бірақ ол кикофтарды қайтаруын жалғастырды. Маусымның бірінші ойынында Вашингтон Редскинс-ке қарсы өткен 95 ярды қайтару шайқасымен ол соққан гол сол маусымдағы кез келген ойыншының ең ұзын кикоф қайтаруы болды, сонымен қатар оның мансабындағы соңғы кикоф қайтару шайқасы болды. 1947 жылғы тұрақты маусымды «Иглз» және «Питтсбург Стиллерз» командалары 8–4 есебімен Шығыс конференциясының төбесінде аяқтады, сондықтан екі команда конференция чемпионын анықтау үшін тең түсу ойынына шықты. Ойынға дейін «Стиллерз» Ван Бюреннің жүгіруін тоқтату жолдарын іздеп жаттығулар жасады. Ойын кезінде «Стиллерз» қорғаныс шебі Ван Бюреннің 45 ярды жүгіруіне және гол соқпауына мүмкіндік бермеді, бірақ ол 15 ярды қабылдаумен ойынның бірінші голын соқты. «Иглз» 21–0 есебімен жеңіске жетіп, франшиза тарихындағы алғашқы рет НФЛ чемпионатында «Чикаго Кардиналз» командасымен кездесуге мүмкіндік алды. «Кардиналздың» «Миллион долларлық қорғаныс шебіне» қарсы Ван Бюрен тоқтатылды, нәтижесінде «Иглз» 28–21 есебімен жеңілді. 1948 жылғы маусым Ван Бюреннің лигада жүгіру, жүгіру ярды, жүгіру голдары және жалпы алысқа жүгіру көрсеткіштері бойынша қатарынан екінші рет көш бастауы болды. 3-аптада «Нью-Йорк Джайентс» командасына қарсы өткен ойынның бірінші тоқсанында Ван Бюрен мансабындағы 39-шы жүгіру голын соқты, осымен ол Эрни Неверсті басып өтіп, барлық уақыттағы көшбасшы атанды. Бұл ойын – 45–0 есебімен жеңіске жеткен ойын – «Иглз» командасының қатарынан сегіз ойын жеңіске жеткен кезеңінің бастамасы болды, олар осы кезеңде барлығы 275 ұпай жинап, 49 ұпай жіберді. Команда тұрақты маусымды Шығыс дивизионындағы ең жақсы көрсеткішпен аяқтады және лига чемпионы үшін «Чикаго Кардиналз» командасымен қайтадан кездесуге дайындалды.

1948 жылғы НФЛ чемпионаты

Регулярлы маусымда ұқсас шабуылдық көрсеткіштерді көрсеткеннен кейін, «Иглз» және «Кардиналдар» командаларының тартысты матч өткізуі күтілді. Филадельфиядағы Шиб Паркінде боранды ауа-райында өткен ойындағы жалғыз голды Ван Бюрен төртінші ширекте бес ярдтан жүгіріп енгізді. 7–0 есебімен жеңіске жеткен «Иглз» командасы алғашқы лига титулын жеңіп алды. Ван Бюрен 26 қадаммен 98 ярдты басып өтті, бірақ ол матчты мүлдем жіберіп алуға жақын еді. Ойын боранда өтпейді деп ойлап, бапкер Грэзи Нил оған қоңырау шалып, ойынның жалғасып жатқанын айтқанға дейін үйде қалды. Ойынға уақытында жету үшін үш трамвайға отырып, алты блокты жаяу жүруге тура келді.

1949: Карьералық жүгіру титулы және екінші чемпионат

1949 жылы Ван Бюреннің жылдық жалақысы 15 000 доллар болды. Өткен маусымда «Бүркіттер» командасы қаржылық қиындыққа тап болғанына қарамастан, Нил оған одан да көп төлеуге дайын болды, бірақ Ван Бюрен бас тартты. «Мен одан да жақсы шарттарда келісе алатын едім», – деді ол. «Бірақ командаң ақша жоғалтқанда, сенің әрекеттерің басқаша болды». Ол өзінің алтыншы NFL маусымына 104 ярдқа жүгіріп, Кларк Хинклдің 10 маусымдық карьералық рекордын – 3860 ярдты бұзуға жақын келді. Ван Бюрен маусымның екінші ойынында «Детройт Лайонс» командасына қарсы Хинклдің көрсеткішін арттырып, жыл соңында 1146 ярдқа жүгіріп, өзінің жеке маусымдық рекордын жаңартты. Ол NFL тарихында үш мәрте қатарынан жүгіруде жеңіс одіс алған алғашқы ойыншы болды. Кейін Джим Браун екі рет, Эрл Кэмпбелл және Эммит Смит осы жетістікке қол жеткізді. «Бүркіттер» маусымның оныншы ойынында «Питтсбург Стилерс» командасын жеңіп, Шығыс дивизионында жеңіске жетті. Питтсбургтің қорғанысы Ван Бюренды тоқтатуға бағытталған болатын, ол 27 рет допты алып жүгіріп 205 ярдты басып өтті, бұл «Бүркіттер» командасының бір ойындағы рекорды болып 60 жылдан астам сақталды. «Бүркіттер» 14:0 есебімен жеңіске жетіп, лига тарихында чемпиондық ойындарды қатарынан жеңіспен аяқтаған алғашқы және 2024 жылға дейін жалғыз команда атанды. Ван Бюрен Филадельфия спорт жазушылары қауымдастығының «Жылдың үздік спортшысы» деп танылды.

1950-1951 жж. жарақаттар мен зейнеткерлік демалыстар

1950 жылы Ван Бюреннің арқасы, аяғы мен мойнына келген жарақаттар оның өнімділігіне кері әсер етті. 1950 жылғы маусымнан кейін ол бармағын сындырып, сүйек шпорларынан зардап шекті, осының салдарынан команданың маусым алдындағы төрт көрмелік ойыны мен тұрақты маусымның ашылу ойынын өткізіп алды. Ол төртінші жыл қатарынан лигада ең көп доп алып жүрген ойыншы болды, бірақ төрт жылдан кейін алғаш рет жүгіруде көшбасшы атағынан айырылды және тачдаун мен әр допқа шаққандағы ярдтар бойынша мансабының ең төмен көрсеткіштерін тіркеді. "Бүркіттер" командасы 6–6 есебімен маусымды аяқтады. Келесі ақпанда "Бүркіттер" Майлы Нилді қызметтен босатып, оның орнына Бо Макмиллинді тағайындады. 1951 жылы Ван Бюрен ағасы, жартылай қорғаушы және желі қорғаушы Эбертпен бірге ойнады, оны "Бүркіттер" сол жылғы драфтта LSU университетінен таңдады. Үлкен Ван Бюрен жарақаттарына қарамастан ойнауын жалғастырды, әр ойынға шығар алдында бірнеше рет Новокаин салды. Ол мансабында 1,320 рет допты алып жүріп, 5,860 ярдқа және 69 тачдаунға қол жеткізді. Сонымен қатар, ол қайтару ойындарында үш рет, қабылдауларда үш рет және қайтарып беруде екі рет гол соғып, барлығы 77 тачдаун авторы атанды. Қорғаныста ол қарсыластардың тоғыз пасын ұстады. Ол "қатал тәсілдегі ойыншы" деп сипатталды, допты алып жүргенде де, қорғаныста да бірдей күшпен ойнады. Оның 69 шабуылдық тачдаунының үшi ғана допты алып жүгіру арқылы соғылмаған. "Блокбастер" және "Көшiрушi фургон" деген лақап есімдерімен танылды.

Жаттықтырушылық мансап

Ван Бюрен ойыншылық карьерасынан кейін бірнеше маусым кіші лига футболында жаттықтырушы болып жұмыс істеді. "Бөркіттер" клубында скаут қызметін атқарғаннан кейін, ол Бристолде (Пенсильвания) үш жыл бойы кіші лига командасын жаттықтырды. Содан кейін Нью-Джерси штатының Франклин қаласындағы "Франклин Майнерс" командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды және 1958 және 1959 жылдары команданы 27–5 есебімен жеңіске жеткізді. "Майнерс" Патерсонға (Нью-Джерси) көшіп, Атлантикалық жағалау футбол лигасына (ACFL) қосылды, соның нәтижесінде 1962 жылы лига чемпионы атанды. Ван Бюрен кейін ACFL-дің "Ньюарк Беарз" командасының бас жаттықтырушысы болды және 1963 жылы оларды лига чемпионы титулына жеткізді. 1965 жылы "Ньюарк Беарз" Континентальдық футбол лигасына қосылды, ал 1966 жылы Флорида штатының Орландо қаласына көшіп, "Пантерс" деп аталды. 1966 жылы Ван Бюрен "Пантерс" командасының вице-президенті және ойыншылар құрамын қалыптастыру директоры болды. 1967 жылы ол Солтүстік Атлантика футбол лигасының жаңа құрылған "Хадсон Валли Викингс" командасын бас жаттықтырушы ретінде жетектеді. 1968 жылы Ван Бюрен ACFL-дің "Поттстаун Файрбирдс" командасының шабуылдық топ жаттықтырушысы болды. 1969 жылы ол тәуелсіз, жартылай кәсіби "Джерси Сенаторс" командасын жаттықтырды, ал 1970 жылы "Феникс Стиллерс" командасын жаттықтырды.

Мұрасы, атақ-даңқы және кейінгі өмірі

Ван Бюрен карьералық жүгіру yardage және карьералық жүгіру touchdowns бойынша НФЛ рекорд иегері ретінде зейнеткерлікке шықты. Ол бір маусымда екі рет 1000-нан астам ярдқа жүгірген алғашқы ойыншы болды. 2013 жылы ЛеШан МакКой лиганың жүгіру yardage бойынша көшбасшы болғанға дейін ол жүгіруші титулын жеңген соңғы «Иглз» ойыншысы болды. 2019 жылға дейін ол «Иглз» командасының жүгіру touchdowns бойынша үздік көрсеткішін сақтап тұр. 1950 жылы Ван Бюрен Associated Press-тің барлық уақыттағы Оңтүстік-Шығыс конференциясы командасына таңдалды, ол конференцияның 17 жылдық тарихындағы ең жақсы 11 ойыншыны құрметтеді. Ол 1944 жылы Луизиана штатының Университетінің Атлетика даңқы залына және 1961 жылы Луизиананың спорт даңқы залына енгізілді. Ол 1965 жылы кәсіби футбол даңқы залына енгізілді, оған Гай Чемберлен, Пэдди Дрисколл, Дэн Фортман, Отто Грэм, Сид Лаккман және Боб Уотерфилд кірді. Ол «Иглз» клубынан даңқ залына енген алғашқы ойыншы болды. Ван Бюреннің 15-ші нөмірлі футболкасы кейіннен «Иглз» клубында зейнеткерлікке шығарылды. 2007 жылы ол «Иглз» клубының 75 жылдығына арналған командасына старт қақпашысы ретінде таңдалды. Ван Бюрен NFL 1940-шы жылдардың үздік командасының мүшесі, ол онжылдықтың ең үздік ойыншыларын құрметтейді. Ол 1994 жылы және 2019 жылы NFL-дің 75 және 100 жылдық мерейтойына арналған барлық уақыттар командаларына таңдалды. Ван Бюрен футбол карьерасынан кейін Пенсильвания штатының Ланкастер қаласында тыныш өмір сүрді, онда ол күйеу баласымен бірге антиквариат дүкенін ашты. Сонымен қатар, ол Джордж Фергюсонмен бірге Делавэр округінде қолданылған автокөліктерді сатты. Оның би залы да болды.