Кіріспе
Окленд қаласының шетіндегі Такапараухау / Бастион Пойнт – Оракеи Марае орналасқан жер, ал оның Тумутумувануа варенуиі (қоңсы үйі) – Нгати Ватуа иви (тайпа) және олардың Нгати Ватуа Оракеи, Нга Охо, Те Таоу және Те Ури хапу (іріктеме тайпалар) үшін дәстүрлі тайпалық жиын орыны. 1940 жылдары Оракеи па (ауыл) – дәстүрлі еуропалық кумара егінділерінің (хутихути немесе рекамароа) өсірілген соңғы орындардың бірі болды. Такапараухау / Бастион Пойнт – сонымен қатар Савидж ескерткішінің орны, 1940 жылы қызмет барысында қайтыс болған Жаңа Зеландияның алғашқы Лейбористік партиясының премьер-министрі және елдің ең танымал премьер-министрлерінің бірі Майкл Джозеф Савиджтің қабірі мен естелік бағы. Тибор Доннер мен Энтони Бартлетт жобалаған Арт-деко ансамблі 1943 жылдың наурыз айында ресми түрде ашылды және Уайтемата шығанағының кең көрінісін ұсынады. Ōrākei – Жаңа Зеландия Ұшу мектебінің 1915 жылдың қазан және қараша айлары аралығында жұмыс істеген алғашқы орны, кейін Миссия шығанағына, ал 1916 жылы Кохимарамадағы тұрақты орнына көшірілді. 1936-1937 жылдары Джон А. Ли Такапараухау / Бастион Пойнтта тұратын 120 маориді күшпен шығарып, жерді жоспарланған Оракеи мемлекеттік тұрғын үй кешеніне қосуды ұсынды; бұл ұсыныс (маори жерін ақ балаларға арналған саябақ ретінде пайдалану ниетімен қарастырылды) көптеген жергілікті наразылықтарды (соның ішінде Робин Хайдтың «Оракейде енді билеуге болмайды» еңбегі) тудырды және премьер-министр Савидж шетелден оралғаннан кейін күшін жойды. 1976 жылы Мемлекеттік билік Бастион Пойнтты ең жоғары баға ұсынғанға сату арқылы дамытуды жоспарлап отырғанын жариялады, бұл жоғары табысқа ие тұрғын үйлерді салуға арналған. Нгати Ватуа Оракеи және басқа да белсенділер Оракеи маори әрекет комитетін құрып, жерді бөлуге қарсы тікелей шараларға көшті. 1977-1978 жылдары Оракеи маори әрекет комитеті Мемлекеттік биліктің қалған жерін 506 күнге басып алды. Оқкупация және оны тоқтату үшін күш қолдану маориге қарсы жасалған теңсіздіктің айқындылығын арттырды, ал оқкупация маори наразылығының тарихындағы маңызды оқиғаға айналды. 1988 жылы Жаңа Зеландияның Лейбористік үкіметі Такапараухау / Бастион Пойнт және Оракеи Мараесін Ваттай Оракеиге, сондай-ақ Уайтанги шарты аясындағы өтемақымен қайтарды.
the Auckland suburb
Takaparawhau / Bastion Point is the location of Ōrākei Marae and its Tumutumuwhenua wharenui (meeting house) is a traditional tribal meeting ground for the Ngāti Whātua iwi (tribe) and their Ngāti Whātua Ōrākei, Ngā Oho, Te Taoū and Te Uri hapū (sub tribes). In the 1940s, the Ōrākei pā (village) was one of the last places where traditional pre European kūmara cultivars (either hutihuti or rekamaroa) were grown. Takaparawhau / Bastion Point is also the location of the Savage Memorial, the tomb and memorial garden for Michael Joseph Savage, the first Labour Party prime minister of New Zealand and one of the country's most popular prime ministers, who died in office in 1940. The Art Deco ensemble designed by Tibor Donner and Anthony Bartlett was officially opened in March 1943 and has expansive views of the Waitemata Harbour. Ōrākei was the first location where the New Zealand Flying School operated from between October and November 1915, before moving to Mission Bay, and a permanent location at Kohimarama in 1916. In 1936 37 John A. Lee proposed to evict the 120 Māori living in the foreshore pā at Takaparawhau / Bastion Point and to include the land in the proposed Ōrākei state housing scheme; the proposal (seen as using Māori land as a park for white children) attracted many local objections (including Robin Hyde in No More Dancing at Orakei) and was reversed by Prime Minister Savage on his return from overseas. In 1976 the Crown announced that it planned to develop Bastion Point by selling it to the highest bidder for high income housing. Ngāti Whātua Ōrākei, and other activists, formed the Ōrākei Māori Action Committee, taking direct action to stop the subdivision. In 1977–1978 the Ōrākei Māori Action Committee organised an occupation of the remaining Crown land that lasted for 506 days. The occupation and the use of force to end it played a part in highlighting injustices against Māori, and the occupation became a major landmark in the history of Māori protest. In 1988 the New Zealand Labour Government returned Takaparawhau / Bastion Point and Ōrākei Marae to Ngāti Whātua Ōrākei, with compensation, as part of a Treaty of Waitangi settlement process.
Білім
Selwyn College – 1378 оқушысы бар орта мектеп (9–13 сынып). Ōrākei мектебі – 1–8 сыныптарды қамтитын толық бастауыш мектеп, ал St Joseph's мектебі – мемлекеттік-діни интеграцияланған, 1–8 сыныптарды қамтитын толық бастауыш мектеп. Барлық мектептерде оқыздар мен қыздар бірге оқиды. Оқушы саны көрсетілген күні:
St Joseph's School is a state integrated Catholic full primary school (years 1–8) with a roll of
All these schools are co educational. Rolls are as of