Кіріспе
Мадагаскар валютасы – ариарь (белгісі: Ar; ISO 4217 коды MGA). Ол 5 ираймбиланьяға номиналды түрде бөлінеді және қазіргі уақытта айналымдағы екі ғана ондық емес валютаның бірі (екіншісі – Мавританиялық угия). Ариарь және ираймбиланья атаулары алдыңғы колониялық валютадан шыққан. Ариарь (испан тіліндегі "реал" сөзінен) – күміс доллардың атауы болған. Ираймбиланья сөзбе-сөз "бір темір салмақ" дегенді білдіреді және бұрынғыда ариарьтің 1/5 бөлігіне тең монетаның аты болған. Дегенмен, 2023 жылдың мамыр айына қарай бұл бірлік іс жүзінде қолданыстан шығып қалды, себебі ираймбиланьяның сатып алу қабілеті жоқтың орнына, ал монеталар қолданылмайды.
The ariary (sign: Ar; ISO 4217 code MGA) is the currency of Madagascar. It is notionally subdivided into 5 iraimbilanja and is one of only two non decimal currencies currently circulating (the other is the Mauritanian ouguiya). The names ariary and iraimbilanja derive from the pre colonial currency, with ariary (from the Spanish word "real") being the name for a silver dollar. Iraimbilanja means literally "one iron weight" and was the name of an old coin worth 1/5 of an ariary. However, as of May 2023, the unit is effectively obsolete since the iraimbilanja has practically no purchasing power, and the coins have fallen into disuse.
Тарих
Ариарь 1961 жылы енгізілді. Ол 5 малагаси франкіне тең болды. Франк пен ариарьде монеталар мен банкноттар шығарылды, ариарьтің кіші бірлігі – ираймбиланжа, ариарьтің 1/5 бөлігіне тең болды және демек франкқа тең еді. 2005 жылдың 1 қаңтарында ариарь Мадагаскардың ресми валютасы ретінде франктің орнын басты. 1961 жылдан бері монеталар мен банкноттар ресми франк және жартылай ресми ариарь мен ираймбиланжада шығарылды. Алғашқы шығарылымдарда франк номиналы басым болды. Бірақ 1978 жылдан бастап жоғары номиналды монеталар тек ариарьпен шығарыла бастады. 1993 жылы 500 ариарь 2500 франк және 5000 ариарь 25 000 франктан жаңа банкноттар шығарылды, онда ариарь номиналы сәл көбірек көзге түсті. 2003 жылдың 31 шілдесінен бастап шығарылған банкноттарда ариарь номиналы айқын көрсетілген, ал франк номиналы кішкентай әріптермен жазылған. Төмен номиналды монеталар да қазір ариарьпен шығарылуда, бірақ негізгі дизайны өзгеріссіз қалды.