Оқу ортасы: Сынып бөлмесінің түрлері мен ерекшеліктері

Кіріспе

Оқуға арналған бөлме, әдетте үлкен ғимаратта орналасады. Сабақ бөлмесі, оқу бөлмесі немесе лекция залы – балалар мен ересектердің білім алатын оқу кеңістігі. Мұндай бөлмелер барлық білім беру мекемелерінде кездеседі, мектепке дейінгі білім беруден университеттерге дейін, сондай-ақ білім беру немесе оқыту жүргізілетін корпорациялар, діни және гуманитарлық ұйымдар сияқты басқа да орындарда да болуы мүмкін. Сабақ бөлмесі сыртқы факторлардың бөгет болмай, білім алуға қолайлы ортаны қамтамасыз етеді.

Сабақ бөлмелерінің түрлері

Бастауыш мектептерде (балабақшадан 5-сыныпқа дейін) сыныптарда 18-30 оқушыдан тұратын топтар болады (кейбір жағдайларда бұл сандар өзгеше болуы мүмкін) және бір, екі, тіпті үш мұғалім. Екі мұғалім болса, біреуі жетекші, екіншісі – көмекші мұғалім. Немесе екінші мұғалім арнайы білім беру мұғалімі болуы мүмкін. Сыртта отырған үшінші мұғалім бақылап, жазбалар жасауы мүмкін. Бастауыш сыныптардың орналасуы жоғары сыныптардан сәл өзгеше. Мұндай сыныптарда үстелдің орнына үстелдер, бүкіл топпен жұмыс істеуге арналған (Ақылды тақта) кілем, кітапхана, компьютерлер және оқу орталықтары болады. Кілем – сыныптың орталық бөлігі, ал қалған жиһаз оның айналасына стратегиялық түрде орналастырылған. Мұғалім сыныпта жылдам қозғала білуі керек. Сыныптың сапасын бағалау үшін «Балалар ортасын бағалау шкаласы» (ECERS) қолданылады. Бұл тізімде 43 критерий бар, олар жеті санатқа бөлінген: кеңістік және жиһаз, жеке күтім шаралары, тілдік ой-өріс, іс-шаралар, өзара әрекеттесу, бағдарлама құрылымы, ата-аналар және қызметкерлер. Төменгі сыныптарда оқушылар үстелдерде отырады, бүкіл топпен жұмыс істеуге арналған кілем болмайды, бірақ Ақылды тақта мен компьютерлер бар. Оқушылар орта және жоғары сыныптарға ауысуға, әдетте бесінші сыныпта мектепке бейімделуді бастайды. Өзіндік сыныптарда 7 немесе одан аз оқушы болады. Өзіндік сыныптар көбірек жеке назар қажет ететін балаларға арналған. Мұғалімдер кішкентай топқа толыққанды назар аударып, әр балаға жеке сабақтарды жоспарлай алады. Интеграцияланған немесе инклюзивті сыныпты дәстүрлі сынып пен өзіндік сыныптың аралас түрі деп қарастыруға болады. Мұндай сыныптарда жалпы білім алатын оқушылар мен қосымша көмек қажет ететін оқушылар бірге оқиды. Бұл сыныпта екі мұғалім жұмыс істейді: жалпы білім беру мұғалімі мен арнайы білім беру мұғалімі. Олар екеуі де оқушыларды оқытады және қолдайды, бірақ күнінің белгілі бір уақытында арнайы білім беру мұғалімі көмек қажет оқушыларды жеке сабақтарға алады. Бұл мүмкіндігі шектеулі балаларға немесе жеке білім беру жоспары (IEP) бар оқушыларға жалпы сыныпта оқуға және қажетті жеке көмек алуға мүмкіндік береді. Орта және жоғары мектеп сыныптарының орналасуы ұқсас. Бір мұғалім болады және оқушылар бір сыныптан екіншісіне ауысады. Олар күні бойы бір сыныпта отырмайды. Мұндай сыныптарда шамамен 20 оқушы болады. Оқушылардың сабақ кестесіне байланысты әр сабақта оқушылардың құрамы өзгеруі мүмкін. Алдағы университеттердегі сыныптар лекция залында немесе аудиторияда, бір мұғалімнің, сондай-ақ профессордың басшылығымен өткізіледі. Әдетте, мұғалімнің ассистенті – аспирант болады. Бұл адам емтиханды өткізуге немесе бағалауға көмектеседі. Олар сондай-ақ университет студенттері үшін аптасына бір-екі рет қайталау сабақтарын өткізе алады. Орта/жоғары мектептерде немесе университеттерде болуы мүмкін басқа да сыныптар: ақпараттық технология сабақтары үшін компьютерлік зертханалар, спорт залдары және биология, химия және физика сабақтары үшін ғылыми зертханалар.

In elementary schools (from Kindergarten through 5th grade), classrooms can have a whole group of 18 to 30 students (in some cases these numbers may differ) and one, two, or even three teachers. When there are two teachers in a classroom, one is the lead teacher and the other one is the associate. Or the second teacher might be a special education teacher. There may be a third teacher in the back watching and taking notes. In lower elementary the classrooms are set up slightly different from upper elementary. In these classrooms there are tables instead of desks, a rug with a (Smart Board) for whole group learning, a library, computers, and centers. The rug is the focal point of the classroom and everything else is strategically placed around it. The teacher must be able to move swiftly through the classroom. To determine if the classroom is meeting the highest level of quality there is a grading scale called ECERS (Early Childhood Environment Rating Scale). There are 43 items on this checklist and it is divided into seven categories and they are as follows: Space and Furnishings, Personal Care Routines, Language Reasoning, Activities, Interactions, Program Structure, and Parents and Staff. In an upper elementary classroom students now use desks, there is no rug for whole group learning but there is a Smart Board and computers. Students also start practicing switching classes to get accustomed to middle and high, usually in fifth grade school transitions. In a self contained classrooms there are 7 or fewer students. Self contained classrooms are designed for children that need more one on one time. Teachers get to solely focus on their small group of students and create individualized lessons for each child. An integrated or inclusion classroom can be thought of as a mix between a traditional classroom and a self contained classroom. In this style of classroom, there is a mix of general students and students that need services. There are two teachers in this style of classroom, a general education teacher and special education teacher. They both teach and serve the students in the classroom, but during certain parts of the day the special education teacher may pull the students that have services to give them additional support. This allows students with accommodations or an Individual Education Program (IEP), to still get to be in a general classroom but also get the individualized instruction they need. Middle school and high school classrooms are set up quite similar. There is one teacher and students transition from one classroom to the next. They do not stay in one classroom all day. These classrooms can have around 20 students. Students may not exactly have the same group of students in each class depending on the students' schedules. Then college classrooms are set up in a lecture hall or auditorium with one teacher, also called a professor. Typically this teacher has a Teacher Assistant (TA), which is a grad student. This person may help administer or grade tests. They can also hold review sessions for college students to come to once or twice a week. Some other types of classrooms that a middle/high school or college might have include computer labs for IT lessons, gymnasiums for sports, and science laboratories for biology, chemistry and physics.

Декорация мен дизайн

Оқу бөлмесінің орналасуы, дизайны және интерьері білім беру сапасына елеулі әсер етеді. Акустика мен түс схемасына назар аудару алаңдатушы факторларды азайтуға және назарды шоғырландыруға көмектеседі. Жарық пен жиһаз да оқушының назарын ұстау сияқты факторларға әсер етеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, сыныптарды салу кезінде оқушыға бағытталған дизайн принциптері көбінесе қолданылмаған. 19 ғасырдағы Ұлыбританияда жаңа ғимараттарды салу кезіндегі басты талаптардың бірі – терезелерді мүмкіндігінше солтүстікке бұру болды, батысқа немесе оңтүстікке қараған терезелерден аулақ болу қажеттігі ескерілді, себебі Ұлыбританияда солтүстік жарығы көздің жауын тудырмайды. Оқушылардың үстелдері көбінесе қатарлар мен бағандар түрінде орналастырылып, ұстаздың үстелі алдыңғы жағына қойылатын, ол тұрып сабақ оқитын. Балаларды алаңдатудан қорқып, аз мөлшерде түс қолданылды. 1950 және 60 жылдары арзан әрі күшті флуоресценттік шамдар қолданылып, көздің шаршауына себеп болуы мүмкін еді. Зерттеулер көрсеткендей, күндізгі жарықтың тиімді пайдаланылуы, акустика, түс таңдауы және тіпті сыныптағы жиһаздың орналасуы оқушылардың оқу жетістіктеріне әсер етеді. Джорджтаун университеті сыныптың физикалық ортасын жақсарту арқасында тест нәтижелері 11%-ға артқанын анықтады. Сынып бөлмесін жобалау кезінде үстелдердің орналасуы, содан кейін оқушылардың отыру орналасуы интерьер мен дизайн үшін маңызды. Әдетте сынып үстелдері қатар немесе бағандар түрінде орналасады, бірақ үстелдерді орналастырудың көптеген басқа да тәсілдері бар. Мысалы, үстелдерді дөңгелек етіп орналастырып, топтық талқылау ұйымдастыруға болады. Сондай-ақ, үстелдерді "U" пішінде орналастыру топтық талқылаулар үшін және мұғалімге оңай қол жеткізу үшін ыңғайлы. Тағы бір кең таралған принцип – "кластерлер" немесе шағын топтарда орналастыру, бұл өзара әрекеттесуді және (шағын) топтық процестерге қатысуды жақсартады. Түс сыныпта оқылатын пәндермен байланыстырып, оқушыларға оқуға көмектесу арқылы сыныпқа үлкен пайда әкеледі. Түс атмосфераны қызықты әрі тартымды етуге, сондай-ақ оқушылардың көру қабілетін жақсартуға көмектеседі.

The layout, design and decor of the classroom has a significant effect upon the quality of the educational experience. Attention to the acoustics and colour scheme may reduce distractions and aid concentration. The lighting and furniture likewise influence factors such as student attention span. Historically, relatively few pupil centric design principles were used in the construction of classrooms. In 19th century Britain, one of the few common considerations was to try and orient new buildings so the class windows faced north as much as possible, while avoiding west or southern facing windows, as in Britain northern light causes less glare. Desks were often arranged in columns and rows, with a teacher's desk at the front, where he or she would stand and lecture the class. Little color was used for fear of distracting the children. In the 1950s and 60s cheap and harsh fluorescent lights were sometimes used, which could cause eyestrain. Research has suggested that optimal use of daylight, acoustics, color selection and even the arrangement of the furniture in the classroom can affect pupils' academic success. Georgetown University found that test scores increased by 11% through the improvement of a classroom's physical environment. In the design of a classroom, desk arrangements are essential to the decor and design of the classroom followed by seating arrangements for the students. Usually classroom desks are arranged in rows or columns, but there are many more ways to arrange the desks. For example, a circle can be made with the desks so that it's more of a group discussion. The desks can also be in a "U" shape for group discussions and easy access for the teacher. Another common principle is arrangement in 'clusters' or small groups, which usually improves interaction and participation in (small) group processes. Color is also a big asset to the classroom by relating the colors to the subjects learned in the classroom to help the students learn. Color also helps the atmosphere be fun and exciting, and helps visual stimulation for the students.

Акустика

Сыныптың акустикасы көбінесе назардан тыс қалады, бірақ баланың жетістігінің маңызды бөлігі болып табылады. Дыбысты қайталайтын материалдарды ғана таңдау, мысалы, плитка едендер мен қабырғалардың қатты беттері, шу деңгейін күрт арттырады және оқуға зиян келтіруі мүмкін. Гиперактивті балалар мен бақылау тобы арасындағы зерттеулердің бірінде ақ шудың екі топқа да әсер етпейтіні, ал алыстағы әңгімелер немесе музыка сияқты дыбыстық стимуляцияның екі топ студентке де теріс әсер ететіні анықталды. Назар аудару қабілеті бұзылған балалар сыныпта музыка ойнағаннан гөрі ақ шу құйылғанда тесттерде жоғары нәтиже көрсетті. Бақылау тобындағы және гиперактивті балалар тобындағы орташа нәтижелер дыбыссыз кезде және ақ шу ойнатылғанда бірдей болды. Жұмсақ беттерді пайдалану арқылы, әсіресе еденде, сыныптың ішіндегі және сыртындағы дыбыстар азаяды, бұл студенттердің назарын аударатын факторларды жояды және назар аудару қабілеті бұзылған балалардың ғана емес, сонымен қатар мұндай бұзылысы жоқ балалардың да тест нәтижелерін жақсартады. Кілем дыбысты сіңіруге тамаша нұсқа болғанымен, ол қозғалысы көп аймақтарда, мысалы, дәліздерде қолайсыз болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда, пробка сияқты басқа дыбыс сіңіретін материалдарды қолдануға болады. Сондай-ақ, кілемді қолдану мүмкін болмайтын жерлерде дыбыс өткізбейтін төбе плиткаларын пайдалану да тиімді шешім болуы мүмкін.

Түсті таңдау

Түстер теориясы – түстердің адам организміне тигізетін әсерін зерттейді. Қызыл түс агрессия мен аштықты арттырады, бұл мектеп интерьері үшін тиімсіз комбинация. Сары түс адреналин деңгейін көтереді, сондықтан мектеп ортасында қолдануға ұсынылмайды. Көк, жасыл және қоңыр түстер тыныштандыратын және демалыс беретін орта құрайды, бұл сынып үшін пайдалы. Дегенмен, көк түс салқындық пен қайғымен байланысты, сондай-ақ уақыттың өтуін ұзартады, бұл көк түсті сыныпта оқушылардың уақытты баяу сезінуіне себеп болады (Водварка, 1999). Студенттер көбінесе жылы түстерді ұнатады, олар сергектік күйге келтіреді және мидың қызметін жақсартады, бұл емтихан нәтижелерін арттыруға көмектеседі. Салқын түстер кері әсер етеді. Жылы және салқын түстерді, ашық және тыныш түстерді үйлестіру арқылы мектепте сабақтан қалуды азайтуға және оқушылардың мұғалімнің сөзіне назар аударуына мүмкіндік беретін жағымды нәтижеге қол жеткізуге болады. Балалар стерильді және суық сезім тудыратын ақ түсті ортада болмағанда емтихан нәтижелері жақсарады.

Сабақ бөлмесі

Сабақ бөлмесінің орналасуы немесе жиһаздың орналасуы маңызды аспект болып табылады, өйткені оқушылар уақытының көп бөлігін сыныпта отырып өткізеді. Жиһаз жылжымалы және оңай орналасуы керек, соның арқасында оқушылар өз оқу стиліне сәйкес келетін орында отыра алады және оқуға толыққанды назар аудара алады.

Дәстүрлі түрде, сыныптарда бір ғана орналасу түрі болған: алдыңғы қабырғаға қаратылған тік қатар үстелдер. Қатарлы орналасу мұғалімдерге сыныптың ішінде еркін жүруге жеткілікті кеңістік береді. Бұл мұғалімдерге оқушылардың жұмысын бақылауды жеңілдетеді және тәртіпсіздік жасайтын оқушыларды анықтап, олардың назарын сақтауға көмектеседі. Зерттеулер көрсеткендей, қатарлы орналасу сыныптағы артық әңгімелерді азайтады, осылайша оқуға қолайлы атмосфера қалыптасады. Мұндай орналасу мұғалім үшін ыңғайлы болғанымен, оқушылардың психологиялық жағдайына кері әсер етеді. Қатарлы үстелдер оқушылардың өзін-өзінен шегінуіне себеп болуы мүмкін. Дәстүрлі қатарлы орналасудың орнына үстелдерді топтарға орналастыруға болады. Ұлыбританияның «Жылдың үздік орта мектеп мұғалімі» атанған Фил Бидл, мүмкіндігі болса, үстелдерді алтылық топтарға орналастыруды ұсынады. Бұл үстелдерді тиімді пайдалануға мүмкіндік береді, себебі бір орындықты жылжытпай-ақ екі, үш немесе алты оқушыдан тұратын топтарды құруға болады. Бидл ғана емес, көптеген мұғалімдер топтық орналасудың тиімділігіне сенімді. Зерттеулер көрсеткендей, топтық орналасу оқушылардың оқу үдерісіне қатысуын арттырады, басқа орналасу түрлерімен салыстырғанда нәтижелірек. Сонымен қатар, жиһаздың түрі де оқу кеңістігінде маңызды рөл атқарады. Оқу жиһазының эргономикалық сипаттамалары мен танымдық қателердің саны арасында байланыс бар: жиһаздың эргономикалық сипаттамалары неғұрлым жақсы болса, қателердің саны да соғұрлым азаяды. Жеке орындық пен үстелді пайдалану арқылы қателік пайызын азайтуға да болады.

Сабақ бөлмесіндегі қиындықтар

Онлайн оқыту технологиялары оқушыға кез келген уақытта, кез келген жерде және қалауынша жылдамдықпен білім алуға мүмкіндік береді. Бұл ересек студенттер үшін ерекше маңызды, олар жұмыс және бала тәрбиесі сияқты міндеттерін ескере отырып, оқуларын жоспарлауы керек. Американдық оқыту және дамыту қоғамының мәліметтері бойынша, 2014 жылы қызметкерлердің оқу сағаттарының шамамен 25% сыныпта емес, онлайн өткізілді. Алайда, сыншылар 21-ғасырда тіпті сынып бөлмесі де көңіл аладыратын нәрселерге толы екенін айтады. Кейбір оқу орындары онлайн әлемге қол жеткізуді шектесе де, студенттер физикалық жағдайда да көңіл аладыратын нәрселерді табады, сондықтан бір уақытта бірнеше іспен айналысып, назарын бірнеше бағытқа бөліп алады. Дәстүрлі сынып бөлмесін балама білім беруді жақтаушылар да сынап бақты. Итальян педагогы Мария Монтессори «Қозғалмайтын парталар мен орындықтар мектепте әлі де құлдық принципі сақталғанын көрсетеді» деп жазған.