Кіріспе

АҚШ-тың федералды заңы

1978 жылғы Үкімет этикасы туралы заң – Никсонның Уотергейт жанжалы мен Сенбі күнгі қырқынынан кейін қабылданған АҚШ-тың федералды заңы. Ол үкіметтегі жемқорлықпен күресу үшін қабылданды.

Қорытынды

1978 жылғы "Мемлекеттік қызметтегі әдеп кодексі туралы заң" алты тарауға бөлінген. Ол мемлекеттік қызметкерлердің, сондай-ақ олардың жақын туыстарының қаржылық жағдайы мен еңбек тарихын міндетті түрде жариялауды енгізді. Бұған қоса, ол мемлекеттік қызметтен кеткеннен кейін белгілі бір мерзімге мемлекеттік қызметкерлердің лоббилік қызметін шектеді. Соңында, ол үкіметтік шенеуніктерді тергеумен жүктелінген АҚШ Тәуелсіз прокурор кеңсесін құрды.

I бөлім

I бөлім мемлекеттік қызметтегі адамдардан табыстарының көздері мен сомаларын, сыйлықтарды, өтемақыларды, иелікті мүліктерінің және берешектерінің нақты және шамамен құнын, мүлік, тауарлар мен бағалы қағаздар бойынша жасалған мәмілелерді, сондай-ақ жұбайының немесе тәуелді тұлғаларының белгілі бір қаржылық мүдделерін көрсететін қаржылық мәлімдемелерді толтыруды талап етеді. Есеп беруге міндетті адамдарға мыналар жатады, бірақ олармен шектелмейді: Президент, Вице-президент, атқарушы биліктің қызметкерлері мен лауазым иелері, Пошта Бас директоры, Пошта Бас директорының орынбасары, АҚШ Пошта қызметінің әрбір мүшесі, АҚШ Пошта қызметінің немесе Пошталық реттеу комиссиясының әрбір қызметкері, сондай-ақ сот төрешілері, мысалы, Бас судья, судьялар, апелляциялық сот судьялары және аудандық сот судьялары. Бұл есептер тұрғылықты жері бойынша тиісті штаттық лауазым иесіне және Конгресс палатасының этика мәселелері жөніндегі комитетіне ұсынылуы керек. Президент, Вице-президент, АҚШ Әділет министрлігіне тағайындалған кеңесшілер және АҚШ Сенатының бекітуін қажет ететін лауазымдарға үміткерлер Үкіметтік этика басқармасының директорына есеп беруі тиіс. Бұл есептер ұсынылғаннан кейін көп ұзамай халыққа қолжетімді болады. АҚШ Бас прокуроры есептердегі ақпаратты жалған көрсеткен кез келген адамға қудагерлік қылуға құқылы.

II бөлім

1989 жылы жоюға қатысты дауыс беру өтті және 1991 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді. Бұл тақырып бастапқыда атқарушы билік өкілдерінің қаржылық ақпарат беруін реттеген, бірақ үш саланың барлығы үшін ақпарат беру ережелері кейіннен бірінші тақырыпқа біріктірілді.

III бөлім

1989 жылы жоюға қатысты дауыс беру өтті және 1991 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді. Бұл тақырып бастапқыда сот саласының лауазымды тұлғаларының қаржылық ақпараттарын жариялауды реттеген, бірақ үш саланың барлығы үшін ақпарат ашу ережелері кейіннен бірінші тақырыпқа біріктірілді.

IV бөлім

IV бөлім Мемлекеттік этика басқармасын құрды. Мемлекеттік этика басқармасының директоры Президент тағайындайды, ал Сенат бекітеді. Директор атқарушы билік органдарының ақпарат ашу саясатына бағыт берумен міндеттелген, сондай-ақ этикалық құқық бұзушылықтарды тергеуде Бас прокурормен өзара іс-қимыл жасайды.

V бөлім

V бөлім 2011 жылғы мәліметтер бойынша, тұрғылықты жеріне байланысты түзетулермен, жылына 120 000 доллардан астам табыс көретін адамдардың қосымша жұмыс істеуіне шектеулер қояды. Қызметкерлер "сенімділік қатынастарын қамтитын кәсіби қызметтерді ұсынатын" ұйымда жұмыс істей алмайды, олардың атын сол ұйым қолдана алмайды, сол ұйымның басқармасында жұмыс істей алмайды немесе тиісті мемлекеттік этика органының немесе лауазым иесінің алдын ала рұқсатынсыз оқыта алмайды. Бұл заң жобасы агенттік алдындағы лоббилік қызметке тыйым салу мерзімін бір жылдан екі жылға ұзартты. Сонымен қатар, судьяларға белсенді қызметте болмаған кезде оқытуға рұқсат беріледі.

VI бөлім

VI тарау АҚШ Кодексінің 28-тарауын өзгертті. Заңның VI тарауы 1999 жылдың 30 маусымында тоқтап қалды. Ол 28-тарау (CFR), VI тарау, 600-бөлікпен тұрақты түрде алмастырылды. Ол Бас прокурорды Президент, Вице-президент, Президент Әкімшілігі мен Әділет министрлігіндегі белгілі бір жалақы деңгейіндегі лауазым иелері, Әділет министрлігінің кез келген көмекші прокуроры, Орталық барлау қызметінің директоры және орынбасары, Ішкі кірістер қызметінің комиссары, Президенттің өкілдігі кезеңінде немесе алдыңғы Президенттің өкілдігі кезеңінде лауазымда болған барлық аталған тұлғаларды (егер бұл алдыңғы Президент қазіргі Президенттің саяси партиясымен бірдей болса), сондай-ақ Президентті сайлауға немесе қайта сайлауға бағытталған негізгі ұлттық науқан комитетінің лауазым иелерін тергеуге міндеттейді. Бас прокурор 90 күн ішінде айыптаманың негізділігін анықтауы керек. Егер айыптама негізді деп табылса, ол Әділет министрлігінің өкілеттіктерінің барлығына ие болып, бірақ Бас прокурорға ғана тән емес, арнайы прокурорды тағайындауы керек. Арнайы прокурор АҚШ Жоғарғы Сотының Бас судьясы Апелляциялық округтік сотынан үш судьядан тұратын комиссияны тағайындайтын жүйе арқылы таңдалады, олардың бірі Колумбия округінен болуы керек. Комиссия мүшелері үш жылдық мерзімге тағайындалады және арнайы прокурорды таңдайды. Арнайы прокурор өзі маңызды деп санайтын кез келген ақпаратты АҚШ Конгресіне жіберуге және тергеліп жатқан тұлғаны импичментке ұсынуға қатысты мәселелер бойынша кеңес беруге құқылы. Арнайы прокурорды тек Конгресс импичмент арқылы және айыптау арқылы немесе Бас прокурор "аса ауыр бұзушылықтар" немесе оның қызметіне кедеріс келтіретін физикалық немесе психикалық жағдай болған жағдайда ғана қызметтен шеттетуге болады. Әділет министрлігі арнайы прокурордың қарауына кіретін барлық тергеулерді тоқтатуға міндетті. Бас прокурор мүдделердің қақтығысы болған жағдайда кез келген адамды тергеуға қатысудан шеттетуге құқылы.

Сын

Сот төрешісі Антонин Скалия «Моррисон мен Олсон» ісі бойыншағы қарсы пікірінде, Конституциялық құқыққа және іс жүзінде зиян келтіру мүмкіндігіне негізделген Заңға сын айтты. Әділ судья, сот жүйесінде консервативті көзқарастас Скалия, АҚШ Конституциясы заңды орындау өкілетін толығымен атқарушы билікке бергенін атап өтті. Заң қылмыстық тергеуді бастау құқығын АҚШ Өкілдер палатасы мен Сенатқа кеңейтті, бұл Скалия биліктің бөліну принципін бұзу деп есептеді. Ол Өкілдер палатасының арнайы прокурорды пайдалану арқылы жүргізген тергеуі «Президент пен заң шығарушы билік арасындағы қатыгез билік күресінен туындады» деп сенді. Заңға дауыс берген кейбір конгрессмендердің тіпті жеке түрде оны сынағаны белгілі болды, бұл «егер дауыс беру анонимді болғанда, ол екі бірге қарсы дауысқа түсер еді» деген болжамға әкелді. Заң жобасы конгрессмендер арасында ең көп дау тудырған мәселе – сыртқы табысқа қойылған шектеу болды, ол мемлекеттік қызметтен алынатын табыстың 15 пайызынан аспауы керек еді. Бұл шектеу тек «еңбекпен тапқан» табысқа қатысты, ал акциялар мен облигациялардан түскен инвестициялық табыс одан тыс қалды. Шамамен алты конгрессмен Өкілдер палатасының спикері Тип О’Ниллмен сөйлеспейді, өйткені ол Заңды қабылдауға ынталандырды. Олардың пікірінше, Заң «еңбекпен таппаған» байлыққа, оны бұрыннан иеленгендерге, «еңбекпен тапқан» қосымша табысқа, көбінесе жеке заң практикасымен айналысатындарға, артықшылық берді. Демократтық партиядан шыққан Миссисипи штатының өкілі Дэвид Р. Боуэн сол кездегі этикалық ахуалды «әйелдерді қуғындау» деп сипаттады. Республикашылар «Моррисон мен Олсон» ісі кезінде Демократтардың зәбірлеушілігіне шағымданды, ал Демократтар кейіннен Кеннет Старрдың Моника Левински дастаны бойынша президент Билл Клинтонды үш жарым жыл бойы тергеуін партиялық мүдделермен түрткенін мәлімдеді. IV тараумен құрылған Үкіметтік этика басқармасы жеткіліксіз бюджеті, басшылығы мен беделі оның тиімді жұмыс істеуіне кедерілді деген сындарға ұшырады. Басқа сыншылар ақпаратты жария ету жеке өмірге қатысты құпиялылықты бұзуға алып келуі мүмкін екенін, бұл жақсы адамдарды мемлекеттік қызметтен алшақтатуы мүмкін екенін айтты.