Кіріспе

Малаяламдық құлшылық ақыны Малаяламдық құлшылық ақыны Тунчаттху Раманужан Ежутачан (, ) (fl. 16 ғасыр) – малаяламның құлшылық ақыны, аудармашы және тіл білімі маманы. Ол малаялам әдебиетінің прачина кавитрайам (ескі үштік) құрамына кіретін үш ақынның бірі болды, ал қалған екеуі – Кунчан Намбиар және Черуссери. Ол «Қазіргі малаялам тілінің әкесі», «Қазіргі малаялам әдебиетінің әкесі» және «Малаялам тіліндегі алғашқы ақын» деп аталады. Оның еңбектері Кераладағы өзінің замандастары мен алдыңғыларынан гөрі әлдеқайда көп жарияланып, оқылады. Ол бүгінгі күні Малапурам ауданындағы Тирур қаласында, дәстүрлі индуист отбасында Тунчаттху деген үйde дүниеге келген. Оның өмірі туралы нақты мәліметтер аз. Ежутачан туралы стандартты дереккөздер – төмендегі екі мәтін. С. Ачута Менонның «Элуттакан және оның дәуірі» (1940) (Мадрас: Мадрас университеті). Ежутачан мен оның өмірі туралы негізгі тарихи дереккөздер – Ежутачанға қатысты жартылай тарихи өлеңдер (Читур Мадхомнан). Герман Гундерт Ежутаханды XVII ғасырға жатқызады. Ковнни Недунгади Ежутаханды XV ғасырға жатқызады. Улурға ұқсас мерзімді ғалым С. Радакришнан ұсынған. Ол, әлдебір кезде ағасынан (өмірінің басында) білім алған болуы мүмкін. Алғашқы білімін алғаннан кейін ол Үндістанның басқа аймақтарына (Кераладан тыс) саяхаттап, санскрит және басқа да дравид тілдерін үйренген деп есептеледі. Ежутахан ақырында ұстаздардың (гурулардың) институционалдық желісімен байланысқа түсті. Матомның аскеттері күнделікті дұғаларында оқитын бір өлеңде келесі ұстаздар тізіміне сілтеме жасалған: Тунчаттху Шри Гуру Шри Карунакаран Шри Сурьянараянан Шри Дева Гуру Шри Гопала Гуру.

Мифтер мен аңыздар

Аңыздар бойынша, Ежутахан – «гандхарва» (құдайлық жаратылыс) саналады, ол бұрынғы өмірінде Махабхаратадағы Ұлы соғыстың куәсі болған. Ежутахан жас кезінде Трикандиёр ғибадатханасындағы брахмандардың қатесін түзеген. Ежутахан немесе оның ізбасары Сурьянараянан Заморин әулетінің (Каликуттың сол кездегі билеушілері) құлдырауын болжаған. Заморин одан Сактея Пуджасын өткізуге көмек сұраған. Мельпатур Нараяна Бхаттатирри өзінің «Нараянеям» поэмасын қалай бастау керектігі жөнінде Ежутаханнан кеңес алған. Ежутаханның тағы бір маңызды еңбегі – (қазіргі) малаялам алфавитін (көбінесе санскрит Гранатхасынан, яки ария жазуынан шыққан) ескі Ваттежутудың (малаяламның сол кездегі 30 әріптен тұратын жазуы) орнына енгізуі. Колатунаду әкімі Удая Варман Колатиридің (1446 – 1475) сарай ақыны болған Черусери Намбутири жазған «Кришнагата» поэмасы заманауи малаялам тілінде жазылған. Сондықтан Ежутахан қазіргі малаялам тілінің әкесі деп те аталады.

Адьятма Рамаяна

Адхятма Рамаяна, попугай әнінің стилінде жазылған, Эжутаханның негізгі еңбегі болып табылады. Сынаушы К. Айяппа Паниккердің пікірінше, Адхятма Рамаянаны тек діни шығарма ретінде қарастыратындар Эжутаханды "кемсітеді". Тақырыптық фокус: эпикалық немесе пураникалық дәстүрлер.

Ехутахан

Ежутачан кастасы – ауыл мектеп мұғалімдерінің әлеуметтік-экономикалық тобы. Артур К. Бернеллдің сөзіне қарағанда, Тунчаттху Ежутахан Ежутахан, яғни "мектеп мұғалімі" тобына жатқан. Жазушы К. Балакришна Куруп өзінің "Висвасатинте Канаппурангал" кітабында осы пікірді қолдайды. Кадампажипурамнан шыққан жазушы және жергілікті тарихты тәуелсіз зерттеуші Е. П. Бхаскара Гуптан Куруптың қорытындысын құптайды. Тарихшы Велайдан Паниккассери де осы көзқараспен келіседі.

Наир

Чаккала Наир кастасының брахман ғибадатханаларына кіруге және құлшылық етуге құқығы болған. Малаялам ақыны және тарихшысы Улуор С. Парамешвара Айер, Ежутахан осы кастаға жатқандығымен келіседі және ол Ваттекатту Наир болуы мүмкін деген қорытындыға келеді, себебі ол брахман ғибадатханаларын барып, құлшылық еткен, ал мұндай нәрсе Ежутахан кастасына рұқсат етілмейді. Ағылшын Үндістан компаниясы үкіметінің Мадрас мемлекеттік қызметінің шенеунігі Уильям Логан өзінің «Малабар нұсқаулығында» осыған ұқсас пікір білдіреді және Тунчатту Эзутаханның «Судра (Наяр) кастасынан шыққан адам» болғанын айтады. Көптеген деректер Солтүстік Кераладағы Найрлардың арасынан Ежутаханның Найр екенін көрсетеді.

Қанияр

Кейбір деректерде ол Қанияр деп есептеледі. Бұл дәстүрлі жорамалшылар қауымы санскрит және малаялам тілдерін жақсы меңгерген. Орта ғасырларда брахмандарға санскритті үйренуге рұқсат берілмеген кезде, Қанияр қауымы ғана олардың мұрагерлік педагогикалық жүйесі арқылы санскритте білім алу және оны игеру мүмкіндігіне ие болды. Олар білімді адамдар еді және астрология, математика, мифология және Аюрведа салаларында білімдері мол болды. «Паникер» деген жалпы атаудан басқа, Оңтүстік Траванкор және Малабар аймағындағы Қанияр қауымының мүшелері «Аассан», «Ежуту Аассан» немесе «Ежутачан» (әріптердің әкесі) деп белгілі болды. Сооранад Куджан Пиллай бұл құрметтің алғашқы иегері атанды (1993). 2012 жылы Керала үкіметі құрған Малаялам университеті Ежутаханның есімімен аталады.

Хаттарға кірісу

Ехутаханның үйі тұрған алаңның құмы қасиетті саналады. Солтүстік Керала дәстүрі бойынша, жазу өнерін бастапқыда бас бармақпен құмға жазу арқылы үйрену қалыптасқан.

Ескерткіштер

Ежутахан Солтүстік Кераладағы Трикандиёрде дүниеге келген. Оның туған жері қазір Тунчан Парамбу деп белгілі. Читтур Гурмадхом қазіргі Палаккадтың жанында орналасқан. Мадхомның екі жағында Рама және Шива құдайларына арналған ғибадатханалар орналасқан. Көшеде аграхаралар (Ежутаханмен бірге көшіп келген он екі брахман отбасының тұратын жерлері) бар. Ежутаханның самадхисы да Читтурда (Палаккадта) орналасқан.

Ескерткіштер

Ехутаханның немесе оның дәуірінің кейбір жәдігерлері Читтур мадхомында қасиетті түрде сақталған. Олардың ішінде оның түпнұсқа қолжазбалары мен киген аяқ киімдері болған. Бұл артефактілер Уильям Логаннан 30-40 жыл бұрын болған өртте жойылды. Тек "Бхагаватам" ғана өрттен құтылды. Ғалым А. К. Бернелл 19 ғасырдың соңында осы "Бхагаватамды" (және орындықты, аяқ киімдерін және таяқты) зерттеді. Бұл заттар Ехутаханның алғашқы жақтастарының біріне тиесілі болуы мүмкін. Орындық, аяқ киімдері және (Бернелл көрген) таяқ екінші өртте жойылды. Бұл өрт түпнұсқа "Бхагаватамды" да жойды. Читтур мадхомында келушілерге көрсетіліп жүргендердің арасында шри-чакраның көшірмелері, Ехутаханның құлшылық еткен бейнелері, қалам, ағаштан жасалған шұлықтар және бірнеше ескі қолжазбалар бар.