Үнді жазушысы Р.К. Нараян: Өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Үнді жазушысы (1906–2001)

Расипурам Кришнасвами Айер Нараянасвами (10 қазан 1906 – 13 мамыр 2001), ал 1994 жылы Үндістанның Ұлттық әдебиет академиясының ең жоғары наградасы – Сахития Академиясының мүшелігіне ие болды. Ол сонымен қатар Үндістан Парламентінің жоғарғы палатасы – Раджа Сабаға кандидат ретінде ұсынылды.

Ерте өмір

Р. К. Нараян 1906 жылдың 10 қазанында Мадраста (қазіргі Ченнай, Тамил Наду), Британдық Үндістанда тамил брахман отбасында дүниеге келді. Ол сегіз баланың бірі, алты ұл және екі қыз. Нараян ұлдарының арасында екінші болды; кіші інісі Рамачандран кейіннен Gemini Studios редакторы болды, ал ең кіші інісі Лаксман карикатурист атанды. Осы кезде оның ең жақын достары мен ойнас серіктері — таусырайтын құс және тәлкекке құмар маймыл болды. Әжесі оған Кунжаппа деген лақап ат қойды, ол отбасы шеңберінде оған берік жабысты. Ол оған арифметика, мифология, классикалық үнді музыкасы және санскритті үйретті. Лаксманның айтуынша, отбасы көбінесе ағылшын тілінде сөйлесетін, ал Нараян мен оның бауырларының грамматикалық қателеріне қатысты қаталдық танылған. Нараян әжесінің үйінде тұрып, Мадрастағы бірнеше мектепте оқыды, оның ішінде Пурасавалкамдағы лютерандық миссионерлік мектебі, C.R.C. орта мектебі және Мадрас христиан колледжінің жоғары орта мектебі болды. Нараян жақын оқырман болды, ал оның алғашқы әдеби тамағына Диккенс, Вудхаус, Артур Конан Дойл және Томас Харди кірді. Он екі жасында Нараян тәуелсіздікке қолдау көрсету шеруіне қатысты, осыдан кейін оны ағасы сөккенімен, отбасы саяси көзқарастан алыс тұрды және барлық үкіметтерді жаман деп есептеді. Нараян әкесі Махараджа колледжінің орта мектебіне ауысқанда отбасымен бірге Майсурға көшті. Мектептегі жақсы жабдықталған кітапхана және әкесінің кітаптары оның оқуға деген құштарлығын күшейтті, сонымен қатар ол жазуға да кірісті. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін Нараян университетке түсу емтиханында сүрегі жетпеді және бір жыл үйінде оқып, жазып өткізді. Кейіннен ол 1926 жылы емтиханды тапсырып, Майсурдың Махараджа колледжіне оқуға түсті. Нараян бакалавр дәрежесін алу үшін төрт жыл жұмсады, бұл әдеттегіден бір жылға артық болды. Досы магистр дәрежесін алудың (М. А.) әдебиетке деген қызығушылығын жоятынына көндіргеннен кейін, ол қысқа уақытқа мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. Бірақ мектеп директоры дене шынықтыру мұғалімінің орнына оны жұмысқа алмақ болғанда, ол наразылық білдіріп, жұмыстан кетті. Оның алғашқы жарияланған еңбегі — «17 ғасырдағы Англияның теңіз заңдарының дамуы» кітабына жазған рецензиясы болды. Содан кейін ол ағылшын газеттері мен журналдарына жергілікті оқиғалар жаза бастады. Жазудан көп табыс таппағанымен (бірінші жылы оның табысы тоғыз рупия мен он екі аннаны құрады), ол тұрақты өмір сүрді және көп қажеттіліктері болмады, ал отбасы мен достары оның дәстүрлі емес мансабын құрметтеді және қолдады. 1930 жылы Нараян өзінің алғашқы романын, «Свами және достары» романын жазды. 1933 жылы Нараян апасының үйінде демалып жүргенде, жақын жерде тұратын 15 жасар Раджам деген қызға ғашық болды. Көптеген астрологиялық және қаржылық қиындықтарға қарамастан, Нараян қыздың әкесінен рұқсат алып, онымен үйленді. Үйленгеннен кейін Нараян брахман еместердің құқықтарын қорғауға арналған «The Justice» атты Мадрас қаласында шығатын газеттің тілшісі болды. Баспагерлер Нараянның өздерінің мүдделерін қорғап жүргеніне қуанды. Бұл жұмыс оны түрлі адамдармен және мәселелермен таныстырды. Бұрын Нараян «Свами және оның достары» атты кітаптың қолжазбасын Оксфордтағы досына жіберген болатын. Грин бұл кітапты баспасына ұсынды, содан кейін ол 1935 жылы жарық көрді. Кітап жартылай өмірбаяндық болып, оның балалық шағындағы көптеген оқиғаларға негізделген. Кітапқа жағымды пікірлер айтылды, бірақ сатылымы аз болды. Нараянның келесі романы «Өнер бакалавры» (1937) колледждегі тәжірибесінен шабыттанды және бүлікшіл жасөспірімнің жақсы бейімделген ересекке айналу тақырыбын қамтыды. Оны басқа баспагер жариялады, тағы да Гриннің ұсынысы бойынша. Оның үшінші романы «Қараңғы бөлме» (1938) — некедегі еркекті күйзеліске ұшырататын, ал әйелді құрбан ретінде көрсететін үй ішіндегі үй-бүленің үйлеспеушілігі туралы. Оны тағы бір баспагер жариялады, бұл кітап та жақсы пікірлер алды. 1937 жылы Нараянның әкесі қайтыс болды, содан кейін Нараян ақша таппай, Майсур үкіметінен тапсырыс қабылдауға мәжбүр болды. Алғашқы үш кітабында Нараян белгілі бір әлеуметтік қабылданған тәжірибелердің проблемаларын атап көрсетеді. Алғашқы кітапта Нараян оқушылардың жағдайы, сыныпта таяқпен жазалау және онымен байланысты ұят туралы айтады. Екінші кітапта индустар некелерінде гороскоптарды сәйкестендіру және оның қалыңдық пен күйеу жігітке тигізетін эмоционалдық зардаптары туралы айтылады. Үшінші кітабында Нараян әйелдің күйеуінің әрекеттері мен мінез-құлқына төзу...

R. K. Narayan was born in a Tamil Brahmin family on 10 October 1906 in Madras (now Chennai, Tamil Nadu), British India. He was one of eight children; six sons and two daughters. Narayan was second among the sons; his younger brother Ramachandran later became an editor at Gemini Studios, and the youngest brother Laxman became a cartoonist. During this time, his best friends and playmates were a peacock and a mischievous monkey. His grandmother gave him the nickname of Kunjappa, a name that stuck to him in family circles. She taught him arithmetic, mythology, classical Indian music and Sanskrit. According to Laxman, the family mostly conversed in English, and grammatical errors on the part of Narayan and his siblings were frowned upon. While living with his grandmother, Narayan studied at a succession of schools in Madras, including the Lutheran Mission School in Purasawalkam, C. R. C. High School, and the Madras Christian College Higher Secondary School. Narayan was an avid reader, and his early literary diet included Dickens, Wodehouse, Arthur Conan Doyle and Thomas Hardy. When he was twelve years old, Narayan participated in a pro independence march, for which he was reprimanded by his uncle; the family was apolitical and considered all governments wicked. Narayan moved to Mysore to live with his family when his father was transferred to the Maharajah's College High School. The well stocked library at the school and his father's own fed his reading habit, and he started writing as well. After completing high school, Narayan failed the university entrance examination and spent a year at home reading and writing; he subsequently passed the examination in 1926 and joined Maharaja College of Mysore. It took Narayan four years to obtain his bachelor's degree, a year longer than usual. After being persuaded by a friend that taking a master's degree (M. A.) would kill his interest in literature, he briefly held a job as a school teacher; however, he quit in protest when the headmaster of the school asked him to substitute for the physical training master. His first published work was a book review of Development of Maritime Laws of 17th Century England. Subsequently, he started writing the occasional local interest story for English newspapers and magazines. Although the writing did not pay much (his income for the first year was nine rupees and twelve annas), he had a regular life and few needs, and his family and friends respected and supported his unorthodox choice of career. In 1930, Narayan wrote his first novel, Swami and Friends, an effort ridiculed by his uncle and rejected by a string of publishers. While vacationing at his sister's house in Coimbatore, in 1933, Narayan met and fell in love with Rajam, a 15 year old girl who lived nearby. Despite many astrological and financial obstacles, Narayan managed to gain permission from the girl's father and married her. Following his marriage, Narayan became a reporter for a Madras based paper called The Justice, dedicated to the rights of non Brahmins. The publishers were thrilled to have a Brahmin Iyer in Narayan espousing their cause. The job brought him in contact with a wide variety of people and issues. Earlier, Narayan had sent the manuscript of Swami and Friends to a friend at Oxford, and about this time, the friend showed the manuscript to Graham Greene. Greene recommended the book to his publisher, and it was finally published in 1935. The book was semi autobiographical and built upon many incidents from his own childhood. Reviews were favourable but sales were few. Narayan's next novel The Bachelor of Arts (1937), was inspired in part by his experiences at college, and dealt with the theme of a rebellious adolescent transitioning to a rather well adjusted adult; it was published by a different publisher, again at the recommendation of Greene. His third novel, The Dark Room (1938) was about domestic disharmony, showcasing the man as the oppressor and the woman as the victim within a marriage, and was published by yet another publisher; this book also received good reviews. In 1937, Narayan's father died, and Narayan was forced to accept a commission from the government of Mysore as he was not making any money. In his first three books, Narayan highlights the problems with certain socially accepted practices. The first book has Narayan focusing on the plight of students, punishments of caning in the classroom, and the associated shame. The concept of horoscope matching in Hindu marriages and the emotional toll it levies on the bride and groom is covered in the second book. In the third book, Narayan addresses the concept of a wife putting up with her husband's antics and attitudes. Rajam died of typhoid in 1939. Her death affected Narayan deeply and he remained depressed for a long time. He never remarried in his life; he was also concerned for their daughter Hema, who was only three years old. The bereavement brought about a significant change in his life and was the inspiration behind his next novel, The English Teacher. This book, like his first two books, is autobiographical, but more so, and completes an unintentional thematic trilogy following Swami and Friends and The Bachelor of Arts. In subsequent interviews, Narayan acknowledges that The English Teacher was almost entirely an autobiography, albeit with different names for the characters and the change of setting in Malgudi; he also explains that the emotions detailed in the book reflected his own at the time of Rajam's death. Bolstered by some of his successes, in 1940, Narayan tried his hand at a journal, Indian Thought. With the help of his uncle, a car salesman, Narayan managed to get more than a thousand subscribers in Madras city alone. However, the venture did not last long due to Narayan's inability to manage it, and it ceased publication within a year. His first collection of short stories, Malgudi Days, was published in November 1942, followed by The English Teacher in 1945. In between, being cut off from England due to the war, Narayan started his own publishing company, naming it (again) Indian Thought Publications; the publishing company was a success and is still active, now managed by his granddaughter. While Narayan's writings often bring out the anomalies in social structures and views, he was himself a traditionalist; in February 1956, Narayan arranged his daughter's wedding following all orthodox Hindu rituals. After the wedding, Narayan began travelling occasionally, continuing to write at least 1500 words a day even while on the road. The Guide was written while he was visiting the United States in 1956 on the Rockefeller Fellowship. While in the U. S., Narayan maintained a daily journal that was to later serve as the foundation for his book My Dateless Diary. Around this time, on a visit to England, Narayan met his friend and mentor Graham Greene for the first and only time. Occasionally, Narayan was known to give form to his thoughts by way of essays, some published in newspapers and journals, others not. Next Sunday (1960), was a collection of such conversational essays, and his first work to be published as a book. Soon after that, My Dateless Diary, describing experiences from his 1956 visit to the United States, was published. Also included in this collection was an essay about the writing of The Guide. Narayan's next novel, The Man Eater of Malgudi, was published in 1961. The book was reviewed as having a narrative that is a classical art form of comedy, with delicate control. Once again, after the book launch, Narayan took to travelling abroad. In an earlier essay, he had written about the Americans wanting to understand spirituality from him, and during this visit, Swedish American actress Greta Garbo accosted him on the topic, despite his denial of any knowledge. This year, Narayan travelled to England, where he received the first of his honorary doctorates from the University of Leeds. The next few years were a quiet period for him. He published his next book, a collection of short stories, A Horse and Two Goats, in 1970. Meanwhile, Narayan remembered a promise made to his dying uncle in 1938, and started translating the Kamba Ramayanam to English. The Ramayana was published in 1973, after five years of work. Almost immediately after publishing The Ramayana, Narayan started working on a condensed translation of the Sanskrit epic, the Mahabharata. While he was researching and writing the epic, he also published another book, The Painter of Signs (1977). The Painter of Signs is a bit longer than a novella and makes a marked change from Narayan's other works, as he deals with hitherto unaddressed subjects such as sex, although the development of the protagonist's character is very similar to his earlier creations. The Mahabharata was published in 1978.

Кейінгі жылдары

Нараянға Карнатака үкіметі штаттың туризмін насихаттау үшін кітап жазуды тапсырды. Бұл еңбек 1970 жылдардың соңында үкіметтік басылымның бір бөлігі ретінде жарық көрді. Ол кітапты одан да жақсы етуге болатынын ойлады және оны «Зумрут жол» (Indian Thought Publications, 1980) деп қайта басылымдады. Кітапта жергілікті тарих және мұра туралы оның жеке көзқарасы қамтылған, бірақ кейіпкерлері мен туындыларынан айырылғандықтан, оның әдемі әңгімелеу өнері жоқ. Сол жылы ол Американың өнер және әдебиет академиясының құрметті мүшесі болып сайланды және Корольдік әдебиет қоғамының AC Бенсон медалін жеңіп алды. Осы уақытта Нараянның шығармалары алғаш рет қытай тіліне аударылды. 1983 жылы Нараян өзінің келесі романын – «Малгуди үшін жолбарыс» жариялады, ол жолбарыс пен адамдар арасындағы қарым-қатынас туралы айтады. Оның келесі романы, 1986 жылы жарық көрген «Сөйлеуге құштар адам» Малгудиден келген болашақ журналист туралы әңгіме. Осы кезеңде ол екі әңгіме жинағын да жариялады: «Малгуди күндері» (1982) – түпнұсқа кітап пен басқа да әңгімелерді қамтитын қайта қарастырылған басылым, және «Баян ағашының астында және басқа да әңгімелер» – жаңа жинақ. 1987 жылы ол «Жазушының қорқынышы» атты тағы бір эсселер жинағын аяқтады, онда таптық жүйе, Нобель сыйлығының лауреаттары, махаббат және маймылдар сияқты алуан түрлі тақырыптар қамтылған. Бұл жинаққа 1958 жылдан бергі газет-журналдарда жариялаған эсселері енді. Майсурда жалғыз өмір сүрген Нараян ауыл шаруашылығына қызығушылық танытты. Ол бір акр жер сатып алып, шаруашылықпен айналысып көрді. Сондай-ақ ол күн сайын базарға барып, бірдеңе сатып алу үшін емес, адамдармен араласу үшін баратын. Көшеде жүргенде әрбір қадамда дүкеншілермен және басқалармен амандасып, сөйлесіп, келесі кітабы үшін материал жинаған секілді. 1980 жылы Нараян әдебиетке қосқан үлесі үшін Үндістан Парламентінің жоғарғы палатасы – Раджа Сабхаға мүше болып сайланды. 1990 жылы ол өзінің келесі романын – «Нагарадж әлемі» жариялады, ол да Малгудиде өтеді. Бұл шығармада Нараянның жасы көрінеді, өйткені ол бұрынғы жұмыстарында келтіретін кейбір егжей-тегжейлерді жіберіп алғандай. Романды аяқтағаннан кейін Нараян ауырып, қызының отбасына жақын болу үшін Мадрасқа көшіп кетті. Бірнеше жылдан кейін, 1994 жылы, оның қызы қатерлі ісіктен қайтыс болды, ал немересі Бхуванешвари (Мини) оған күтім жасаумен қатар «Indian Thought Publications» басылымын да басқарды. Өмірінің соңғы жылдарында Нараян әрдайым әңгімелесуді ұнатқандықтан, ол әр кешін The Hindu газетінің баспагері Н. Раммен бірге кофе ішіп, түн ортасынан кейінге дейін түрлі тақырыптарды талқылайтын. Адамдармен кездесуді және сөйлесуді жақсы көретін болса да, ол сұхбат беруді тоқтатты. Сұхбат беруден бас тартуына себеп – Time журналына берген сұхбаты болды, содан кейін Нараян бірнеше күн ауруханада жатты, өйткені оны қала бойынша сүйреп алып, мақалада пайдаланбаған суреттер түсірді.

Narayan was commissioned by the government of Karnataka to write a book to promote tourism in the state. The work was published as part of a larger government publication in the late 1970s He thought it deserved better, and republished it as The Emerald Route (Indian Thought Publications, 1980). The book contains his personal perspective on the local history and heritage, but being bereft of his characters and creations, it misses his enjoyable narrative. The same year, he was elected as an honorary member of the American Academy of Arts and Letters and won the AC Benson Medal from the Royal Society of Literature. Around the same time, Narayan's works were translated to Chinese for the first time. In 1983, Narayan published his next novel, A Tiger for Malgudi, about a tiger and its relationship with humans. His next novel, Talkative Man, published in 1986, was the tale of an aspiring journalist from Malgudi. During this time, he also published two collections of short stories: Malgudi Days (1982), a revised edition including the original book and some other stories, and Under the Banyan Tree and Other Stories, a new collection. In 1987, he completed A Writer's Nightmare, another collection of essays about topics as diverse as the caste system, Nobel prize winners, love, and monkeys. The collection included essays he had written for newspapers and magazines since 1958. Living alone in Mysore, Narayan developed an interest in agriculture. He bought an acre of agricultural land and tried his hand at farming. He was also prone to walking to the market every afternoon, not so much for buying things, but to interact with the people. In a typical afternoon stroll, he would stop every few steps to greet and converse with shopkeepers and others, most likely gathering material for his next book. In 1980, Narayan was nominated to the Rajya Sabha, the upper house of the Indian Parliament, for his contributions to literature. In 1990, he published his next novel, The World of Nagaraj, also set in Malgudi. Narayan's age shows in this work as he appears to skip narrative details that he would have included if this were written earlier in his career. Soon after he finished the novel, Narayan fell ill and moved to Madras to be close to his daughter's family. A few years after his move, in 1994, his daughter died of cancer and his granddaughter Bhuvaneswari (Minnie) started taking care of him in addition to managing Indian Thought Publications. During his final years, Narayan, ever fond of conversation, would spend almost every evening with N. Ram, the publisher of The Hindu, drinking coffee and talking about various topics until well past midnight. Despite his fondness of meeting and talking to people, he stopped giving interviews. The apathy towards interviews was the result of an interview with Time, after which Narayan had to spend a few days in the hospital, as he was dragged around the city to take photographs that were never used in the article.

Жазу стилі

Нараянның жазу әдісі әдемілік пен табиғи юморға толы, ресмилік жоқ еді. Ол қатардағы адамдарға назар аударды, оқырманға көршілер, туыстар сияқты жандарды еске түсіріп, осылайша оқырманның тақырыпқа жақын сезінуіне мүмкіндік берді. Замандастарынан өзгеше, Нараян әдебиеттегі бағыттар мен сәнге бейімделу үшін өзінің ерекше қарапайымдығынан бас тартпай, үнді қоғамының күрделігін жаза алды. Ол кейіпкерлерінің мінезіне сәйкес, жұмсақ тамилдік бояуы бар, терең мағыналы диалогтарды қолданды. Сыншылар Нараянды үнді Чеховы деп есептейді, себебі олардың шығармаларындағы ұқсастықтар, қарапайымдық, трагедиялық жағдайлардағы нәзік сұлулық пен юмор ортақ. Грин Нараянның Чеховқа басқа үнді жазушыларына қарағанда көбірек ұқсас екенін айтты. Пулитцер сыйлығының иегері Джумпа Лахиридің сөзіне қарағанда, Нараянның әңгімелері романдарындай құнарлы, көбінесе он беттен аспайды және оқуға шамамен осы уақыт кетеді. Ол Нараянның оқырманға роман жазушыларының жүздеген беттерде жеткізе алмайтын нәрсені – кейіпкерінің өміріне толыққанды түсінік беруді ұсынатынын атап өтті. Осы қасиеттері мен қабілеттері Лахириді оны О. Генри, Фрэнк О’Коннор және Фланнери О’Коннор сияқты қысқа әңгіме жанрындағы генийлер қатарына қосуға итерді. Лахири оны Гай де Мопассанмен де салыстырады, олардың екеуі де мазмұнды жоғалтпай, әңгімені қысқартуға және орта таптың өміріне арналған, бейтарап және аяусыз көзқараспен жазылған ортақ тақырыптарды жазуға қабілетті. Нараянның жазу стилі Уильям Фолкнердің стилімен де салыстырылды, себебі олардың екеуі де қарапайым өмірдің юморын және қуатын шығарды, сонымен қатар адамгершілікке құрметпен қарады. Ұқсастықтар қоғамның талаптары мен жеке тұлғаның күресін бейнелеуде де көрінді. Олардың тақырыптарға деген көзқарасы ұқсас болғанымен, әдістері әртүрлі болды: Фолкнер риторикалық стильде жазып, ойларын кең көлемді прозамен түсіндірсе, Нараян өте қарапайым және реалистік болды, соның салдарынан да маңызды элементтерді сақтап қалды.

Narayan's writing technique was unpretentious with a natural element of humour about it. It focused on ordinary people, reminding the reader of next door neighbours, cousins and the like, thereby providing a greater ability to relate to the topic. Unlike his national contemporaries, he was able to write about the intricacies of Indian society without having to modify his characteristic simplicity to confirm to trends and fashions in fiction writing. He also employed the use of nuanced dialogic prose with gentle Tamil overtones based on the nature of his characters. Critics have considered Narayan to be the Indian Chekhov, due to the similarities in their writings, the simplicity and the gentle beauty and humour in tragic situations. Greene considered Narayan to be more similar to Chekhov than any Indian writer. According to Pulitzer Prize winner Jhumpa Lahiri, Narayan's short stories have the same captivating feeling as his novels, with most of them less than ten pages long, and taking about as many minutes to read. She adds that Narayan provides the reader something novelists struggle to achieve in hundreds more pages: a complete insight to the lives of his character between the title sentence and the ends. These characteristics and abilities led Lahiri to classify him as belonging to the pantheon of short story geniuses that include O. Henry, Frank O'Connor and Flannery O'Connor. Lahiri also compares him to Guy de Maupassant for their ability to compress the narrative without losing the story, and the common themes of middle class life written with an unyielding and unpitying vision. Narayan's writing style was often compared to that of William Faulkner since both their works brought out the humour and energy of ordinary life while displaying compassionate humanism. The similarities also extended to their juxtaposing of the demands of society against the confusions of individuality. Although their approach to subjects was similar, their methods were different; Faulkner was rhetorical and illustrated his points with immense prose while Narayan was very simple and realistic, capturing the elements all the same.

Малгуди

Малгуди – Нарайанның ойлап тапқан, Оңтүстік Үндістандағы толыққанды қалалық жер. Ол 1930 жылдың қыркүйегінде, жаңа істерді бастауға ыңғайлы күн – Виджаядашамиде осы қаланы құрды, бұл күнді оның атасы таңдаған. Кейіннен, биографтары Сьюзан мен Н. Рамға берген сұхбатында, ол алғашқыда теміржол станциясын көріп, содан кейін Malgudi деген ат оған келгенін айтты. Қаланың тарихы Рамаяна дәуірінен басталады, сол кезде Рама құдайы осы жерден өткені айтылады. Сондай-ақ, Будда саяхаты барысында осы қалаға келген деген де әңгіме бар. Нараян қала үшін нақты физикалық шектеулер белгілемегенмен, оның түрленуіне әртүрлі оқиғаларға байланысты мүмкіндік берді, осылайша ол болашақ үшін маңызды нүктеге айналды. Нараянның еңбектерін зерттеген доктор Джеймс М. Феннели, қаланың көптеген кітаптар мен әңгімелердегі сипаттамаларына сүйене отырып, Малгудидің картасын жасады. Гриннің «Баттерси немесе Эустон жолынан да жақсы таныс» деп сипаттаған Малгудиге ұқсас жер – Фолкнердің Йокнапатофа округі. Нараянның шығармалары кейінгі жазушылар, әсіресе үнді авторлары тарапынан сынға ұшырады. Олар оның стильін қарапайым, сөздік қоры шектеулі және көзқарасы тар деп бағалады. Шаши Дешпанде де осы пікірді қолдайды, Нараянның шығармаларын тілінің және сөздерінң қарапайымдығы, сондай-ақ кейіпкерлерінің сезімдері мен мінез-құлқындағы күрделіліктің болмауы себепті қарапайым және наив деп сипаттайды. В. С. Найпаулдың бір мақаласында айтқандай, Нараян өзін және өзінің шығармаларын Үндістанның саясаты мен мәселелеріне араластырмаған деген жалпы түсінік қалыптасқан. Ол 1960 жылы «Гайд» романы үшін алғашқы маңызды сыйлығын – Сахитья Академия сыйлығын алды. 1980 жылы (Британдық) Корольдік әдебиет қоғамының құрметті мүшесі болғандықтан AC Бенсон медалімен марапатталды. 1982 жылы Америка өнер және әдебиет академиясының құрметті мүшесі болып сайланды. 1986 жылы Карнатака үкіметінің «Раджёцва Прашасти» сыйлығына ие болды. Сонымен қатар, Лидс университеті (1967), Дели университеті (1973) және Майсур университеті (1976) оған құрметті докторлық дәрежесін берді. Мансабының соңында Нараян 1989 жылы басталған алты жылдық мерзімге Үндістан парламентінің жоғарғы палатасына кандидат ретінде ұсынылды, бұл Үндістан әдебиетіне қосқан үлесі үшін жасалды. Өлімінен бір жыл бұрын, 2000 жылы, ол Үндістанның екінші жоғары азаматтық наградасы – «Падма Вибушанмен» марапатталды.

Malgudi is a fictional fully urban town in southern India, conjured by Narayan. He created the town in September 1930, on Vijayadashami, an auspicious day to start new efforts and thus chosen for him by his grandfather. As he mentioned in a later interview to his biographers Susan and N. Ram, in his mind, he first saw a railway station, and slowly the name Malgudi came to him. The town was created with an impeccable historical record, dating to the Ramayana days when it was noted that Lord Rama passed through; it was also said that the Buddha visited the town during his travels. While Narayan never provided strict physical constraints for the town, he allowed it to form shape with events in various stories, becoming a reference point for the future. Dr James M. Fennelly, a scholar of Narayan's works, created a map of Malgudi based on the fictional descriptors of the town from the many books and stories. A good comparison to Malgudi, a place that Greene characterised as "more familiar than Battersea or Euston Road", is Faulkner's Yoknapatawpha County. Narayan has also come in for criticism from later writers, particularly of Indian origin, who have classed his writings as having a pedestrian style with a shallow vocabulary and a narrow vision. A similar opinion is held by Shashi Deshpande who characterizes Narayan's writings as pedestrian and naive because of the simplicity of his language and diction, combined with the lack of any complexity in the emotions and behaviours of his characters. A general perception on Narayan was that he did not involve himself or his writings with the politics or problems of India, as mentioned by V. S. Naipaul in one of his columns. He won his first major award, in 1960, the Sahitya Akademi Award for The Guide. In 1980, he was awarded the AC Benson Medal by the (British) Royal Society of Literature, of which he was an honorary member. In 1982 he was elected an honorary member of the American Academy of Arts and Letters. In 1986, he was honoured by Rajyotsava Prashasti from Government of Karnataka. Recognition also came in the form of honorary doctorates conferred by the University of Leeds (1967), Delhi University (1973) and the University of Mysore (1976). Toward the end of his career, Narayan was nominated to the upper house of the Indian Parliament for a six year term starting in 1989, for his contributions to Indian literature. A year before his death, in 2000, he was awarded India's second highest civilian honour, the Padma Vibhushan.

Мұра

Нараянның ең үлкен жетістігі – әдебиеті арқылы Үндістанды сыртқы әлемге таныту болды. Ол Раджа Рао және Мулк Радж Анандпен қатар ағылшын тіліндегі үш көрнекті үнді жазушысының бірі саналады. Ол «Малгуди» және оның тұрғындарымен оқырмандарына күтуге болатын бір нәрсені сыйлады және Үндістанның ең ұлы романистерінің бірі деп есептеледі. Ол кішкентай қалалық Үндістанды өзінің тыңдаушыларына шынайы және сезімді түрде жеткізді. «Малгуди» – Үндістандағы ойдан шығарылған қала ғана емес, әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері мен көзқарастары бар кейіпкерлерге толы, олар оқырманға оқиғаны өз үйінің ауласында оқығандай сезім тудырды. 2014 жылы Google Нараянның 108 жылдық туған күнін «Малгуди күндері» кітабының мұқабасының алдында отырған суретін көрсететін doodle арқылы атап өтті. «Мальгудиде енді кіммен кездесемін? Нараян мырзаның романын бітірген сайын осы ой келді. Мен келесі романды күтпеймін. Мен есігімнен шығып, сол жақсы көріп, тозығы жеткен көшелерге, банк, кинотеатр, шаштараздықтан өтіп, жақындап келе жатқан бейтаныс адамды көруді асыға күтемін, ол мені күтпеген және жаңа нәрсе ашатын сөзбен сәлемдеп, тағы бір адамның өміріне есік ашады деп білемін». | Грэм Грин

2016 жылдың ортасында Нараянның Майсурдағы бұрынғы үйі оның құрметіне мұражайға айналдырылды. Алғашқы құрылымы 1952 жылы салынған. Үй мен оны қоршаған жерді жылжымайтын мүлік компаниялары алып, оның орнына тұрғын үйлер салуға ниеттенген, бірақ азаматтар тобы мен Майсур қалалық корпорациясы ғимарат пен жерді қайта сатып алып, оны қалпына келтіріп, содан кейін мұражайға айналдырды. Мұражайға кіру тегін, сейсенбі күндерінен басқа, сағат 10.00-ден 17.00-ге дейін ашық. 2019 жылдың 8 қарашасында оның «Свами және достары» кітабы BBC-нің «Біздің әлемімізді қалыптастырған 100 роман» тізіміне енді.

Бейімделулер

Нараянның "Гайд" кітабы 1965 жылы режиссер Виджай Анандтың "Гайд" атты хинди фильміне бейімделді. Сондай-ақ, ағылшын тіліндегі нұсқасы да шықты. Нараян фильмнің түсірілу әдісіне және кітаптан алшақтауына наразы болды; ол "Life" журналында "Бұрыс жол сілтеген Гайд" деген мақала жазып, фильмді сынады. "Мистер Сампат" 1952 жылы Падмини мен Мотилалдың қатысуымен "Gemini" студиясы түсірген осы аттас хинди фильміне айналды. Тағы бір романы, "Қаржы сарапшысы", 1983 жылы "Банкир Маргая" атты каннада тіліндегі фильмге бейімделді. "Свами мен достары", "Сүзік сатушы" және Нараянның бірнеше әңгімелері актер-режиссер Шанкар Нагтың 1986 жылы басталган "Малгуди күндері" телесериалына негіз болды. Нараян адаптацияға қуанды және продюсерлерді кітаптағы сюжетке адал болғандары үшін мақтады.