Кіріспе
Кливлендтегі басты көше, Огайо штаты. Евклид даңғылы – АҚШ-тың Огайо штатындағы Кливленд қаласындағы маңызды көше. Ол Кливленд қаласы орталығындағы Қоғамдық алаңнан солтүстік-шығысқа қарай басталып, Плейхаус алаңы мен Кливленд мемлекеттік университеті арқылы өтеді, содан кейін Университет аймағына, Кливленд клиникасына, Северанс залына, Кейс-Уэстерн Резерв университетінің Мальц сахналық өнер орталығына (бұрынғы Temple Tifereth Israel), Кейс-Уэстерн Резерв университетіне және Кейс медициналық орталығының Университет ауруханаларына жетеді. Көше Шығыс Кливленд, Евклид және Уиклиф қалаларының шетінен өтіп, АҚШ-тың 20 және 6 тас жолдарының бөлігі ретінде Уиллоуби қаласына дейін созылады. HealthLine автобус жедел транзиттік желісі Кливленд қаласының орталығындағы Қоғамдық алаңнан басталып, Шығыс Кливлендтегі Виндермирдегі Луис Стокс станциясына дейін Евклид даңғылының ортасындағы арнайы автобус жолақтарымен жүреді. 1860-1920 жылдары көше өзінің әсемдігі мен байлығымен бүкіл елде танымал болды, оның ішінде "Миллионерлер қатары" деп аталған сарайлар тізбегі де бар еді. Евклид даңғылында бірнеше театр, банктер мен шіркеулер орналасқан, сондай-ақ Кливлендтегі ең көне ғимарат – Данэм тавернасы да осы жерде. "Денсаулық желісі" арқылы осы көшеге жетуге болады.
Euclid Avenue is a major street in Cleveland, Ohio, United States. It runs northeasterly from Public Square in Downtown Cleveland, passing Playhouse Square and Cleveland State University, to University Circle, the Cleveland Clinic, Severance Hall, Case Western Reserve University's Maltz Performing Arts Center (formerly the Temple Tifereth Israel), Case Western Reserve University and University Hospitals Case Medical Center. The street runs through the suburbs of East Cleveland, Euclid, and Wickliffe, to Willoughby as a part of U. S. Route 20 and U. S. Route 6. The HealthLine bus rapid transit line runs in designated bus lanes in the median of Euclid Avenue from Public Square to Louis Stokes Station at Windermere in East Cleveland. It received nationwide attention from the 1860s to the 1920s for its beauty and wealth, including a string of mansions that came to be known as Millionaires' Row. There are several theaters, banks, and churches along Euclid, as well as Cleveland's oldest extant building, the Dunham Tavern. It can be reached through the Healthline.
Миллионерлер қатары
XIX ғасырдың екінші жартысы мен XX ғасырдың басында Евклид даңғылы әлемге танымал болды. Бейдекердің саяхат басшылары шұңғылмен қапталған бұл даңғылды "Американың көркемдік орталығы" деп атап, Еуропадан келген саяхатшылар міндетті түрде көруге тиіс жер деп көрсеткен. Мұндағы байлықтың шоғырлануы бұрын-соңды болмаған; "Авеню" бойындағы сарайлардың салық құны XIX ғасырдың соңында Нью-Йорктегі Бесінші даңғылдың құнынан әлдеқайда жоғары болды. Сол кездегі деректер оны Париждегі Елисей далаларымен және Берлиндегі Унтер-ден-Линденмен салыстырған. "Миллионерлер қатарында" Джон Д. Рокфеллер (1868–84 жылдары) отбасысымен бірге тұрды, Мэтер сарайы Кливленд мемлекеттік университетінің құрамында сақталған, бірақ көптеген үйлер кейіннен бұзылып кетті.
Сауда ауданының өсуі және Миллионерлер қатарының құлдырауы
Чарльз Латроп Пэк Евклид даңғылын дамытудың кем дегенде бір бөлігіне үлкен үлес қосты, ол шамамен 1888 жылдан бастап 20 ғасырдың басына дейін сол жерде тұрды, осы арқылы оны дамыған бизнес ауданына айналдырды. Eyle-дың сөзінше, "1913 жылы Чарльз туралы жарияланған мақалада былай делінген: 'Он жыл ішінде [Евклид даңғылының төменгі бөлігінде ол салған бір қабатты коммерциялық ғимараттар] жоғалып кетті. Олардың орнына көк тіреуіштер, ірі сауда орталықтары, сәнді банктер және 2 миллион доллар тұратын қонақ үй салынды. Жердің көп бөлігі Мистер Пэкке тиесілі және ұзақ мерзімге жалға беріледі. Ол ғимараттарды салған компанияларды ұйымдастыруға көмектесті. Оның жалға алудан түскен табысы, одан салық немесе басқа да шығындар ешқайсысы алынбайды, жылына 100 000 долларды құрайды'. Кливлендтің коммерциялық ауданы Евклид даңғылы бойымен шығысқа қарай кеңейгенде, отбасылар Университет округіне қарай жылжи бастады. Бірақ Университет округінің оңтүстік-шығысындағы жер бедері күрт көтеріліп, «The Heights» деп аталатын аймаққа жетеді. Кливленд Хайтс және Шейкер Хайтстың дамуы, сондай-ақ көлік құралдарының жақсаруы, коммерциялық Евклид даңғылынан гөрі тартымдырақ болды. 1920 жылдарға қарай бұрынғы «Миллионерлер қатары» құлдырап кетті. Ұлы депрессия кезінде көптеген сарайлар иелері тарапынан жатақханаларға айналдырылды, бұл құлдырауды жылдамдатты. 1950 жылдары Кливлендтің ішкі айналма жолы Евклид даңғылы маңындағы ауданды кесіп өтті. 1960 жылдары АҚШ-тағы ең қымбат мекенжай ретінде Fifth Avenue-мен бәсекелескен көше екі шақырымдық (3 км) коммерциялық ғимараттар мен нашар тұрғын үйлерге толы аймаққа айналды. 1960 жылдардың соңында «Кливленд Кавальерс» командасының иесі Ник Милети баскетбол клубын Евклид даңғылындағы «Кливленд Арена»дан Ричфилд қалашығындағы жаңа аренаға көшіру жоспарларын жариялады.
Мұралар мен қайта құру
Евклидте сол дәуірден сегіз үй сақталған, олардың ішінде Кливленд мемлекеттік университетіне тиесілі және пайдаланатын Сэмюэл Мэтер мен Хоу үйлері бар. Соңғы бұзылған үйлердің бірі Лайман Тредвей үйі болды, ол 1930 жылдардан бастап 2002 жылы жаңа мұражай ғимаратының құрылысы үшін бұзылғанға дейін Кливленд денсаулық мұражайының бөлігі ретінде қызмет етті. Евклид даңғылы тарихи ауданы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген. 1914 жылдың 5 тамызында «Америкалық жол сигналдары» компаниясы Шығыс 105-ші көше мен Евклид даңғылының қиылысына жол қозғалысын реттеу жүйесін орнатты, ол АҚШ-та орнатылған алғашқы светофор болды.
Театр алаңындағы театрлар
1949 жылы шыққан "Оңтүстік Тынық мұхиты" мюзиклінде Роджерс пен Хаммерштейн бұл көшенің танымал екенін тікелей айтпаса да, оған сіңірілген мән берді. Сценарийде капитан Брэкет "Амелия Фортунаға", 325 Евклид даңғылы, Шейкер Хайтс, Кливленд, Огайо мекенжайына шөптен тоқылған белдік жібереді. Евклид даңғылындағы театрлардың қатарында Аллен театры, Мемлекеттік театр, Огайо театры және Палас театры бар.
Соңғы оқиғалар
2006 жылдың сәуір айында «Өрмелеуші адам 3» фильмінің түсірілімі үшін Евклид даңғылының бір бөлігі көлік қозғалысы үшін жабылды. Түсірілімде атақты актерлер болмады, бірақ мыңдаған адамдар оны тамашалауға келді. Түсірілімнің көп бөлігі жарылыстар мен қираған көліктерді қамтыды, ал жалданылған соқпақтар тротуармен жүрді. Жабық көше бөліктері Нью-Йорк қаласындағы көшеге ұқсатып қайта жабдықталды, оған журнал стендтері мен плакаттармен жабылған қабырғалар қосылды. Үлкен Кливленд аймақтық көлік басқармасы Евклид даңғылының батыс бөлігін Евклид дәлізінің көлік жобасы аясында толығымен жаңартты, ол 2008 жылы толыққанды ашылды. Қазір Public Square-ден Шығыс Кливлендтегі Стокс жылдам транзит станциясына дейін HealthLine деп аталатын автобус жедел транзит желісі жүреді, ол Қызыл желінің шығыс терминалы болып табылады. Жаңарту дамуды қамтыды – 2009 жылға қарай көше мен айналасындағы аумақта 3,3 миллиард доллардан астам құны бар аяқталған немесе жоспарланған қалалық жаңару жобалары болды.