Кіріспе

Әлеуметтануда артикуляция – белгілі бір сыныптардың мәдени формалар мен практикаларды өздерінің пайдалануына бейімдеу процесін білдіреді. Бұл термин Антонио Грамшидің еңбектерінен, әсіресе оның суперструктура тұжырымынан туындаған сияқты. Шанталь Муффе, Стюарт Холл және басқалар оны қабылдап, қолданды. Артикуляция (көрсету) әлеуметтік құрылым компоненттерінің немесе мәдени және саяси экономика арасындағы қатынасты теориялық тұрғыдан қарастырады. Осы теория бойынша мәдени формалар мен практикалар (Антонио Грамшидің суперструктурасы және Ричард Миддлтонның практика деңгейі) салыстырмалы автономияға ие; әлеуметтік-экономикалық билік құрылымдары оларды анықтамайды, керісінше олармен байланыста болады. «Артикуляция теориясы мәдени салалардың күрделілігін мойындайды. Ол мәдени және идеологиялық элементтердің салыстырмалы автономиясын сақтайды, бірақ сонымен бірге құрылған комбинациялық үлгілер әлеуметтік-экономикалық құрылымдағы терең, объективті үлгілерді жасайтынын және осы араласу күрес барысында жүзеге асатынын көрсетеді: сыныптар мәдени репертуардың құраушыларын белгілі бір жолдармен біріктіру үшін күреседі, осылайша олар қалыптасқан өндіріс тәсіліндегі сыныптың орны мен мүдделеріне сәйкес келетін принциптер немесе құндылықтар жиынтығы бойынша ұйымдастырылады». Бұл, кластың қоғамдық бірлестікпен сәйкес келуі және экономикалық күштердің суперструктураны анықтауы туралы гомология теориясынан өзгеше. Алайда, «кейбір мағыналық құрылымдар басқаларына қарағанда бір топтың мүдделеріне оңайырақ бейімделуі мүмкін» және екі немесе одан көп түрлі элементтер бір-бірін білдіру, символдау немесе шақыру үшін қолданылса, «әсіресе күшті артикуляциялық қатынастар» құрылуы мүмкін. Мысалы: Элвис Преслинің «жастар көтерілісі, жұмысшы табының «жерге байланыстылығы» және этникалық «тамырлар» элементтерін байланыстыруы, олардың әрқайсысы басқаларын еске түсіруге қабілетті, және олардың барлығы, тіпті қысқа ғана уақыт болса да, халықтың өзін-өзі көрсету сәтінде біріктірілді».