Әлеуметтік жіктелу – мүліктік теңсіздік негізіндегі кемсітушілік. Бұл құбылыс байлардың артықшылығын қамтамасыз етеді, сондай-ақ нәсілшілдікпен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әлеуметтік тапқа негізделген кемсітушілік
Discrimination on the basis of social class
Сыныптық кемсітушілік, сондай-ақ классизм деп аталады, – бұл әлеуметтік тапқа байланысты әділетсіз көзқарас немесе кемсітушілік. Ол жеке адамдардың ұстанымдарын, мінез-құлқын, жоғары таптың мүддесі үшін төменгі таптың есебінен құрылған саясат пен тәжірибелер жүйесін қамтиды. Әлеуметтік тап – байлық, табыс, білім, кәсіп және әлеуметтік байланыстар негізінде құрылған әлеуметтік иерархиядағы адамдардың тобы. Зерттеулер сыныптық кемсітушілік пен расизм және сексизм арасындағы байланысты көрсетеді.
Class discrimination, also known as classism, is prejudice or discrimination on the basis of social class. It includes individual attitudes, behaviors, systems of policies and practices that are set up to benefit the upper class at the expense of the lower class. Social class refers to the grouping of individuals in a hierarchy based on wealth, income, education, occupation, and social network. Studies show an interconnection between class discrimination and racism and sexism.
Тарих
Сыныптық құрылымдар егіншілікке дейінгі қоғамдарда қарапайым түрде болған, бірақ азық-түлік қорымен тұрақты егіншілік негізінде құрылған өркениеттер пайда болғаннан кейін күрделірек және қалыптасқан құрылымға дамыды. Классизм 18 ғасырда пайда бола бастады. Сыныптарға бөліну көзге көрінетін белгілер (мысалы, нәсіл немесе кәсіп) арқылы іске асырылды, оларға түрлі мәртебелер мен жеңілдіктер берілді. Феодалдық жіктеу жүйелеріне саудагерлер, крепостнойлар, шаруалар, жауынгерлер, дін қызметкерлері және ақсүйектер кіруі мүмкін. Аталған рейтингтер өзгермейтін болмады, мысалы, Еуропадағы саудагерлер шаруалардан жоғары тұрды, ал саудагерлер Жапониядағы Токугава шогунаты кезінде шаруалардан төмен саналды. Қазіргі заманғы классизм, бұрынғыдай қатаң сыныптық құрылымдарсыз, анықтау қиын. Психолог Томас Фуллер Роуэлл кәсіби бірлестіктің жарияланымдарында: "Сыныптық кемсіту көбінесе айқын емес, жасырын түрде болады, ал әділетсіздіктің нақты себебі құрбанға көбінесе түсініксіз болады" деп мәлімдейді.
Class structures existed in a simplified form in pre agricultural societies, but it has evolved into a more complex and established structure following the establishment of permanent agriculture based civilizations with a food surplus. Classism started to be practiced around the 18th century. Segregation into classes was accomplished through observable traits (such as race or profession) that were accorded varying statuses and privileges. Feudal classification systems might include merchant, serf, peasant, warrior, priestly, and noble classes. Rankings were far from invariant with the merchant class in Europe outranking the peasantry, while merchants were explicitly inferior to peasants during the Tokugawa Shogunate in Japan. Modern classism, with less rigid class structures, is harder to identify. In a professional association posting, psychologist Thomas Fuller Rowell states, "Experiences of [class] discrimination are often subtle rather than blatant, and the exact reason for unfair treatment is often not clear to the victim."
Басқа қанау жүйелерімен қиылысулар
АҚШ-та академиялық үлгерімдегі әлеуметтік-экономикалық, нәсілдік/этникалық және гендерлік теңсіздіктер кеңінен талқыланған, бірақ мектеп жасындағы балалардың академиялық және академиялық емес нәтижелерін анықтауда осы үш теңсіздік факторының қалай өзара әрекеттесетіні толыққанды зерттелмеген.
Socioeconomic, racial/ethnic and gender inequalities in academic achievement have been widely reported in the United States, but how these three axes of inequality intersect to determine academic and non academic outcomes among school aged children is not well understood.
Институционалдық және жеке кластық
Классизм термині жеке адамның төменгі таптарға деген жеккөру сезімінен де, институционалдық классизмнен де түсіндірілуі мүмкін, дәл сол сияқты нәсілшілдік термині жеке жеккөру сезіміне немесе институционалдық нәсілшілдікке қатысты болуы мүмкін. Соңғысы "қоғамның әртүрлі институттарындағы саналы немесе санасыз сыныптық дискриминацияның көрінісі" деп анықталған. Әлеуметтік таптар сияқты, адамдардың әлеуметтік статусының айырмашылығы олардың бір-бірімен қарым-қатынасын және бір-біріне деген жеккөру сезімдерін анықтайды. Жоғары статустағы адамдар көбінесе төмен статустағы адамдармен араласпайды және заңдар мен әлеуметтік нормаларға ықпал ету арқылы басқалардың іс-әрекеттерін бақылай алады. "Жекеаралық" термині кейде "жеке" терминінің орнына қолданылады, мысалы, "институционалдық классизм (қарсы) жекеаралық классизм" түрінде, ал "көзқарас" немесе "көзқарастық" сияқты терминдер институционалдық классизмге қарсы қойылып, "жекеаралық" терминін алмастыруы мүмкін, мысалы, Журналдық Медиа Ассоциациясының классизмді "кіріс, мансап, білім және/немесе экономикалық жағдайға байланысты адамдарды кемсітуші кез келген көзқарас немесе институционалдық тәжірибе" деп анықтауындағыдай. Классизм кейде "жеке, институционалдық және мәдени" классизм сияқты екінен астам санатқа бөлінеді. Социолингвистикада метаәлеуметтік тіл төменгі стильде көп кездесетіні, сондықтан әртүрлі таптар немесе нәсілдік топтар үшін жаргон пайда болады, бұл мәлім.
The term classism can refer to personal prejudice against lower classes as well as to institutional classism, just as the term racism can refer either strictly to personal prejudice or to institutional racism. The latter has been defined as "the ways in which conscious or unconscious classism is manifest in the various institutions of our society". As with social classes, the difference in social status between people determines how they behave toward each other and the prejudices they likely hold toward each other. People of higher status do not generally mix with lower status people and often are able to control other people's activities by influencing laws and social standards. The term "interpersonal" is sometimes used in place of "personal" as in "institutional classism (versus) interpersonal classism" and terms such as "attitude" or "attitudinal" may replace "interpersonal" as contrasting with institutional classism as in the Association of Magazine Media's definition of classism as "any attitude or institutional practice which subordinates people due to income, occupation, education and/or their economic condition". Classism is also sometimes broken down into more than two categories as in "personal, institutional and cultural" classism. It is common knowledge in sociolinguistics that meta social language abounds in lower registers, thus the slang for various classes or racial castes.
Құрылымдық позициялар
Шюсслер Фиоренца өзара байланысты "жыныс, нәсіл, әлеуметтік топ, дін, гетеросексуализм және жас қабаттарын" құрылымдық жағдайлар ретінде сипаттайды. Сонымен қатар, қанау құрылымдары бір-бірін күшейтеді және олардың әсеріне түседі. БАӘ-де батыстық жұмысшылар мен жергілікті азаматтарға жақсырақ қаралады немесе оларға басымдық беріледі.
Schüssler Fiorenza describes interdependent "stratifications of gender, race, class, religion, heterosexualism, and age" as structural positions In addition, structures of oppression amplify and feed into each other. In the UAE, Western workers and local nationals are given better treatment or are preferred.
БАҚ өкілдіктері
Сыныптық кемсітушілік телешоулар, фильмдер және әлеуметтік желілер сияқты әртүрлі медиа түрлерінде көрінеді. Сыныптық жүйе де жүйелі болып табылады, ал оның салдары қоғам тұтынатын медиада көрінбей қалуы мүмкін. Медиадағы сыныптық кемсітушілік адамдардың сыныптық мәселелерге қатысты сезімдері мен ойларын көрсетеді. Фильмдер мен телешоуларда сыныптық кемсітушілік көрінген кезде, адамдар соның нәтижесінде, қандай сынып көрсетілсе де, өмірде де осылай болады деп сенеді. Балалар кино арқылы сыныптық кемсітушілікке ұшырауы мүмкін, көптеген жоғары табыс әкелетін G рейтингісіндегі фильмдер түрлі жағдайларда сыныптық мәселені бейнелейді. Балалар өмір бойына олардың сенімдерін қалыптастыратын жас кезінде әртүрлі көзқарастарға ие болуы мүмкін, бұл медиада сыныптық кемсітушіліктің кең таралғандығын көрсетеді. Бүгінгі күні медиа әлемге үлкен әсер етеді, сондықтан сыныптық мәселелер әртүрлі қырынан көрінуі мүмкін. Медиа белгілі бір топтардың қабылдануына маңызды рөл атқарады, бұл кейбір көзқарастарды күшейтуі мүмкін. Көбінесе, төмен кірісті адамдар медиада лас, білімсіз, әдепсіз және баспанасыз деп бейнеленеді. Адамдар медианы әртүрлі әлеуметтік топтар туралы көбірек білу үшін немесе әлеуметтік желілер сияқты медиа арқылы өздерінің сенімдерін басқаларға сіңіру үшін пайдалана алады. Кейбір жағдайларда, медиада жағымсыз бейнеленген әлеуметтік топқа жататын адамдар мектепте және қоғамдық өмірде қиындықтарға тап болуы мүмкін, себебі "кедейлікте өскен жасөспірімдер кемсітушілікке ұшырағанын хабарлаған, ал жасөспірімдер неғұрлым кедей болса, соғұрлым көп кемсітушілікке ұшырайды".
Class discrimination can be seen in many different forms of media such as television shows, films and social media. Classism is also systemic, and its implications can go unnoticed in the media that is consumed by society. Class discrimination in the media displays the knowledge of what people feel and think about classism. When seeing class discrimination in films and television shows, people are influenced and believe that is how things are in real life, for whatever class is being displayed. Children can be exposed to class discrimination through movies, with a large pool of high grossing G rated movies portraying classism in various contexts. Children may develop biases at a young age that shape their beliefs throughout their lifetime, which would demonstrate the issues with class discrimination being prevalent in the media. Media is a big influence on the world today, with that something such as classism is can be seen in many different lights. Media plays an important role in how certain groups of people are perceived, which can make certain biases stronger. Usually, the lower income people are displayed in the media as dirty, lacking education and manners, and homeless. People can use the media to learn more about different social classes or use the media, such as social media to influence others on what they believe. In some cases, people who are in a social class that is portrayed negatively by the media can be affected in school and social life as "teenagers who grew up in poverty reported higher levels of discrimination, and the poorer the teens were, the more they experienced discrimination".
Заңнама
Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияның 14-бабында әлеуметтік топқа ("әлеуметтік тегі") байланысты кемсітуге қарсы қорғау шаралары көзделген.
The European Convention on Human Rights, in Article 14, contains protections against social class ("social origin") discrimination.