Кіріспе

Солтүстік мифологиялық құдай
Солтүстік мифологиясында Деллингр (Ескі скандинавия тілінде, мүмкін "таң" немесе "нұрлы") – құдай. Деллингр 13 ғасырдағы ежелгі дәстүрлі көздерден жинақталған «Поэтикалық Эдда» және 13 ғасырда Снорри Стурлусон жазған «Прозалық Эдда» еңбектерінде кездеседі. Екі дереккөздің екеуінде де Деллингр күнді бейнелейтін Дагрдың әкесі деп сипатталады. «Прозалық Эдда» бойынша, қолжазбалардың нұсқасына қарай, ол Нотттың – түннің бейнесі – үшінші күйеуі немесе Жердің бейнесі Жордтың күйеуі болуы мүмкін. Деллингр туралы аңыздық «Хервара сағасы және Хейдрек сағасы» да баяндайды. Ғалымдар Деллингрдің таңның бейнесі екенін және оның аты ағылшын тегінде де, жер-су атауында да кездесетінін айтады.

Эдда прозасы

Гилфагиннинг (Gylfaginning) атты кітаптың 10-тарауында Деллингрдің құдай және Ноттың үшінші күйеуі екені айтылады. Олардың Дагр атты ұлы бар, ол "әкесінің туыстарының" белгілерін мұра еткен, олар "жарық және әдемі" деп сипатталған. Один Деллингрдің ұлы Дагрды және Деллингрдің әйелі Нотты аспанға орналастырды, осылайша олар әр 24 сағат сайын аттары мен күймелерімен аспанмен жүре алады. Дегенмен, ғалым Хаукур Торгерсон Гилфагиннингтің төрт қолжазбасында Нотт, Йорд, Дагр және Деллингр арасындағы туыстық қатынастардың әртүрлі сипатталуын атап көрсетеді. Яғни, қолжазбаға байланысты, Дагрдың анасы және Деллингрдің серігі Йорд немесе Нотт болуы мүмкін. Хаукур былай дейді: "Ең көне қолжазба U, Йордты Деллингрдің әйелі және Дагрдың анасы ретінде көрсетеді, ал қалған қолжазбалар R, W және T, Нотты Деллингрдің әйелі және Дагрдың анасы рөлінде бейнелейді", сондай-ақ "U нұсқасы U-ның авторы немесе оның алдындағысы RWT-ге ұқсас мәтінді қысқартқан кезде кездейсоқ пайда болды. Осы оқиғаның нәтижесі исландиялық поэзия дәстүріне еніп кетті" деп мәлімдейді.