Кіріспе
Солтүстік мифологиялық құдай
Солтүстік мифологиясында Деллингр (Ескі скандинавия тілінде, мүмкін "таң" немесе "нұрлы") – құдай. Деллингр 13 ғасырдағы ежелгі дәстүрлі көздерден жинақталған «Поэтикалық Эдда» және 13 ғасырда Снорри Стурлусон жазған «Прозалық Эдда» еңбектерінде кездеседі. Екі дереккөздің екеуінде де Деллингр күнді бейнелейтін Дагрдың әкесі деп сипатталады. «Прозалық Эдда» бойынша, қолжазбалардың нұсқасына қарай, ол Нотттың – түннің бейнесі – үшінші күйеуі немесе Жердің бейнесі Жордтың күйеуі болуы мүмкін. Деллингр туралы аңыздық «Хервара сағасы және Хейдрек сағасы» да баяндайды. Ғалымдар Деллингрдің таңның бейнесі екенін және оның аты ағылшын тегінде де, жер-су атауында да кездесетінін айтады.
In Norse mythology, Dellingr (Old Norse possibly "the dayspring" or "shining one") is a god. Dellingr is attested in the Poetic Edda, compiled in the 13th century from earlier traditional sources, and in the Prose Edda, written in the 13th century by Snorri Sturluson. In both sources, Dellingr is described as the father of Dagr, the personified day. The Prose Edda adds that, depending on manuscript variation, he is either the third husband of Nótt, the personified night, or the husband of Jörð, the personified earth. Dellingr is also attested in the legendary saga Hervarar saga ok Heiðreks. Scholars have proposed that Dellingr is the personified dawn and his name may appear both in an English surname and place name.
Эдда прозасы
Гилфагиннинг (Gylfaginning) атты кітаптың 10-тарауында Деллингрдің құдай және Ноттың үшінші күйеуі екені айтылады. Олардың Дагр атты ұлы бар, ол "әкесінің туыстарының" белгілерін мұра еткен, олар "жарық және әдемі" деп сипатталған. Один Деллингрдің ұлы Дагрды және Деллингрдің әйелі Нотты аспанға орналастырды, осылайша олар әр 24 сағат сайын аттары мен күймелерімен аспанмен жүре алады. Дегенмен, ғалым Хаукур Торгерсон Гилфагиннингтің төрт қолжазбасында Нотт, Йорд, Дагр және Деллингр арасындағы туыстық қатынастардың әртүрлі сипатталуын атап көрсетеді. Яғни, қолжазбаға байланысты, Дагрдың анасы және Деллингрдің серігі Йорд немесе Нотт болуы мүмкін. Хаукур былай дейді: "Ең көне қолжазба U, Йордты Деллингрдің әйелі және Дагрдың анасы ретінде көрсетеді, ал қалған қолжазбалар R, W және T, Нотты Деллингрдің әйелі және Дагрдың анасы рөлінде бейнелейді", сондай-ақ "U нұсқасы U-ның авторы немесе оның алдындағысы RWT-ге ұқсас мәтінді қысқартқан кезде кездейсоқ пайда болды. Осы оқиғаның нәтижесі исландиялық поэзия дәстүріне еніп кетті" деп мәлімдейді.