Төтенше жағдай медицинасының символы – «Өмір Жұлдызы». Көк түсті, алты қырлы жұлдыз, дәрігерлік белгісімен. Амбуланстарда, формаларда қолданылады. Көтергіште де бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жедел медициналық қызмет символы
Emergency medical service symbol
Өмір жұлдызы – жедел медициналық қызметтерді анықтау үшін қолданылатын символ. Ол ақ жиекпен шектелген көк түсті алты қырлы жұлдыздан тұрады. Жұлдыздың ортасында Асклепий таяғы бейнеленген – ежелгі медицина символы. Өмір жұлдызы жедел жәрдем машиналарын, медициналық қызметкерлердің киімдерін және жедел медициналық көмекпен байланысты басқа да заттарда кездеседі. Символмен белгіленген лифттер таспаны (көтергішті) сыйыра алатындай кең екенін көрсетеді. Медициналық білезіктер кейде осы символды денсаулықтың белгілі бір жағдайы бар екенін, және жедел жәрдем қызметтерінің оны білуі қажет екенін көрсету үшін пайдаланады. Өмір жұлдызы әлемнің көптеген елдерінде кеңінен қолданылады, бірақ көптеген халықаралық символдар сияқты, ол әр жерде қабылданбаған. Кейбір елдерде оның қолданылуы уәкілетті персоналмен шектеледі.
The Star of Life is a symbol used to identify emergency medical services. It features a blue six pointed star, outlined by a white border. The middle contains a Rod of Asclepius – an ancient symbol of medicine. The Star of Life can be found on ambulances, medical personnel uniforms, and other objects associated with emergency medicine or first aid. Elevators marked with the symbol indicate the lift is large enough to hold a stretcher. Medical bracelets sometimes use the symbol to indicate one has a medical condition that emergency services should be aware of. The Star of Life is widely used around the world, but like many international symbols, it has not been adopted everywhere. Its use is restricted to authorized personnel in some countries.
Тарих
"Өмір жұлдызы" Америка Құрама Штаттарында туындаған. Бұрын елдегі жедел жәрдем көліктері көбінесе шаршы фонға апельсин түсті қауіпсіздік айқышын бейнелейтін. Бұл Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай қозғалысы қолданатын инвертті швейцариялық тудан (✚) аз ғана ерекшеленді. 1963 жылы Америка медицина қауымдастығы (АМА) "әмбебап" медициналық идентификация символы ретінде Өмір жұлдызын жасады. АМА бұл символды сауда белгісі ретінде тіркемеді немесе авторлық құқығын қорғамады, оны өндірушілерге "тегін ұсынды" және медициналық жағдайы бар адамдармен жүретін карточкаларда қолдануға рұқсат берді. 1964 жылғы қаулы арқылы Дүниежүзілік медицина қауымдастығы оны "әмбебап жедел медициналық ақпарат символы" ретінде қабылдады. Өмір жұлдызы Америка Қызыл Кресті тарапынан насихатталды және бүкіл әлемде жылдам тарады. 1970 жылы Америка медицина қауымдастығының Жедел медициналық қызметтер комитеті Жедел медициналық техниктердің ұлттық тізілімін (NREMT) құрғанда, АМА ұлттық сертификатталған Жедел медициналық қызмет қызметкерлерін белгілеу үшін Өмір жұлдызын таңдады. 1973 жылы NREMT Өмір жұлдызы логотипі үшін коллективтік мүшелік белгісі санатында сауда белгісіне өтініш берді. Бұл нұсқада шеңбермен оралған Өмір жұлдызы бейнеленген. NREMT-тің сауда белгісі 1975 жылы тіркелді, бірақ "жаңартылмады, сондықтан мерзімі өтті". Кейін NREMT "Өмір жұлдызы" және "ҰЛТТЫҚ ТІЗІЛІМ" деген сөздері бар қызмет белгісін тіркеді. Бұл логотиптің сауда белгісі әлі де қолданыста. 1973 жылы Америка Қызыл Кресті дәстүрлі апельсин айқышының Женева конвенциясымен шектелген ақ фондағы қызыл айқыш логотипіне тым ұқсас екеніне шағымданды. АҚШ-тағы Ұлттық автокөлік қауіпсіздігі басқармасының (NHTSA) Жедел медициналық қызметтер бөлімінің бастығы доктор Доусон Миллс NREMT-ден жұлдызды АҚШ-тағы "Жедел медициналық қызметтердің ұлттық идентификаторы" ретінде пайдалануға рұқсат сұрады және 1977 жылы Конгреске оның ұлттық стандартқа айналғандығын хабарлады. NHTSA-ның Жедел медициналық қызметтер бөлімінің бастығы Лео Р. Шварц Өмір жұлдызын Жедел медициналық қызметтердің алты негізгі міндетін қосып және түсін көк түске өзгертіп өзгертті. "Көк Өмір жұлдызы" 1973 жылғы 25 қазанда АҚШ Денсаулық сақтау, білім және әлеуметтік қызмет министрлігімен қабылдауға ұсынылды және 1977 жылғы 1 ақпанда NHTSA атынан сертификаттау белгісі ретінде тіркелді. NREMT-тің де, АҚШ үкіметінің де нұсқалары қазіргі жедел жәрдем машиналарында жиі кездесетін жиектің айналасындағы ақ сызықты жойды. АҚШ үкіметінің тіркеуі "Өмір жұлдызының" қолданылуын, соның ішінде "жедел медициналық көмек" және "жедел медициналық көмек көліктері" сияқты мақсаттарды көрсетеді. АҚШ үкіметінің тіркеуінде халықаралық сауда белгілерінің ешбір класы жоқ. АҚШ-тағы жедел жәрдем машиналары Өмір жұлдызын көрсету үшін федералды стандарттардың талаптарын орындауы керек. Федералды үкімет штаттарға символдың басқаруына қосымша өкілеттік берді. AMR сияқты жеке жедел жәрдем операторлары Өмір жұлдызын қамтитын логотиптерді сауда белгісі ретінде тіркеді.
The Star of Life originated in the United States. Previously, ambulances in the country commonly displayed a safety orange colored cross on a square background. This was only a slight variation from the inverted Swiss flag (✚) used by the International Red Cross and Red Crescent Movement. In 1963, the American Medical Association (AMA) designed the Star of Life as a "universal" symbol for medical identification. The AMA did not trademark or copyright the symbol, stating it was being "freely offered" to manufacturers, and also was for use on cards carried by persons with a medical condition. By way of a 1964 resolution, it was adopted by the World Medical Association "as the universal emergency medical information symbol" The Star of Life was promoted by the American Red Cross and rapidly adopted worldwide. In 1970, when the American Medical Association's Committee on Emergency Medical Services formed the National Registry of Emergency Medical Technicians (NREMT), the AMA chose the Star of Life to designate nationally certified Emergency Medical Services personnel. In 1973, the NREMT filed for a trademark for the Star of Life logo, under the category of a collective membership mark. This version featured a Star of Life enveloped by a circle. NREMT's trademark was granted in 1975, but "was not renewed and therefore has expired." NREMT subsequently registered a service mark featuring a Star of Life and the words "NATIONAL REGISTRY." This logo's trademark remains active. In 1973, the American Red Cross complained that the traditional orange cross too closely resembled their logo of a red cross on a white background, the usage of which is restricted by the Geneva Conventions. Dr. Dawson Mills, Chief of the EMS Branch, National Highway Traffic Safety Administration in the United States, asked the National Registry of EMTs for permission to use the star as the "national identifier for Emergency Medical Services" in the United States," and in 1977 reported to Congress that it had become the national standard. Leo R. Schwartz, Chief of the EMS Branch, National Highway Traffic Safety Administration in the United States, modified the Star of Life by adding the six main tasks of Emergency Medical Services and changing the color to blue. The "blue Star of Life" was recommended for adoption by the United States Department of Health, Education and Welfare on October 25, 1973, and was registered as a certification mark on February 1, 1977 in the name of the National Highway Traffic Safety Administration. Both NREMT's version and the US government's modification omit the white outline around the edge common on many of today's ambulances. The US government's registration lists uses of the Star of Life, including "emergency medical care" and "emergency medical care vehicles." The US government's registration does not list any international classes of trademark. Federal standards dictate requirements ambulances in the US must satisfy in order to display the Star of Life. The federal government has given states additional authority to manage the symbol. Private ambulance operators like AMR have trademarked logos featuring an embedded Star of Life.
Азия
Тайвань, Қытай, Гонконг және Макаодағы жедел жәрдем машиналарында "Өмір жұлдызы" көрсетіледі. Бұл символ сондай-ақ Жапония, Малайзия, Филиппин және Сингапурда кеңінен қолданылады. Оңтүстік Кореяда бұл символ сирек кездеседі, онда жедел жәрдем машиналарында жасыл крест пен жасыл шамдар болады.
Ambulances in Taiwan, mainland China, Hong Kong, and Macau display the Star of Life. The symbol is also widely used in Japan, Malaysia, the Philippines, and Singapore. It is less common in South Korea, where ambulances display a green cross and green lights.
Батыс Азия
Түркиядағы жедел жәрдем көліктерінің көпшілігі "Өмір жұлдызы" белгісін қолданбайды. Ирандағы жедел жәрдем машиналарында көбінесе "Өмір жұлдызы" бейнеленеді. Мысыр Денсаулық сақтау министрлігінің жедел жәрдем машиналарының бір артқы есігінде "Өмір жұлдызы", ал екіншісінде қызыл жарты ай белгісі бар. Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Ұлттық жедел жәрдем қызметі "Өмір жұлдызын" көрсетпейді, оның орнына екі жағы мен артқы жағында ЭКГ графигі бейнеленген. Сауд Арабиясында Қызыл Жарты Ай қоғамы жедел желіге жауап береді және жарты ай белгісі бар көліктерде қызмет көрсетеді. Израильде Маген Давид Адом қызыл еврей жұлдызын көрсетеді, кейде ол "Өмір жұлдызымен" бірге бейнеленеді. Соғыс кезінде еврей жұлдызы қызыл кристаллмен біріктіріледі. Израильдегі тағы бір жедел жәрдем операторы – United Hatzalah екі жұлдызға негізделген логотипке ие. United Hatzalah президентінің айтуынша: "Өмір жұлдызы – шұғыл медициналық көмектің әлемдік символы. Дәуіт жұлдызы – біздің ұлттық символымыз. Осы екі элементті біріктіру арқылы біз назар аударатын маңызды мәселелерді есімізге түсіреміз". Палестинада Палестинаның Қызыл Жарты Ай қоғамы қызыл жарты ай белгісі бар көліктерде жедел жәрдем қызметін ұсынады, ал жеке операторлар көбінесе "Өмір жұлдызын" көрсетеді.
Most ambulances in Turkey do not use the Star of Life. Ambulances in Iran commonly display the Star of Life. Egyptian Ministry of Health ambulances display the Star of Life on one rear door, and a red crescent on the other. National Ambulances in the United Arab Emirates does not display the Star of Life, instead showing an EKG graphic on the sides and rear. In Saudi Arabia, the Red Crescent Society answers the emergency line, and provides service in vehicles bearing the crescent emblem. In Israel, Magen David Adom displays a red Jewish star, sometimes shown with a Star of Life. The Jewish star is paired with the red crystal in times of conflict. Israel's other ambulance operator, United Hatzalah, has a logo based on both stars. "The Star of Life is a universal symbol of emergency medical care. The Star of David is our national symbol. Combining these two elements reminds us of the messages that we focus on." said United Hatzalah's president. In Palestine, the Palestine Red Crescent Society provides ambulance service in vehicles displaying a red crescent, alongside private operators who often display the Star of Life.
Үндістан
AIS 125 – Үндістанның ұлттық жедел жәрдем кодексі. Бұл құжатты Автомобильді зерттеу қауымдастығы және Жол көлігі және автомобиль жолдары министрлігі бірлесіп басқарады. Ол жедел жәрдем көліктерінде бірнеше ерекше белгілерді көрсетуді талап етеді, соның ішінде шағылыстырылатын Баттенбург өрнегін, "АМБУЛАНС" деген сөзді және төтенше жағдай телефон нөмірін. Стандартта былай делінген: "Сол жақ бөлігінің жоғарғы жартысында 40 см x 40 см өлшемді "Өмір жұлдызы" символы орналастырылуы керек". "Сол жақ артқы терезеде терезе өлшемінің 85% мөлшерінде "Өмір жұлдызы" символы болуы керек".
Indian Automotive Industry Standard AIS 125 is the National Ambulance Code of India. This document is managed jointly by the Automotive Research Association and the Ministry of Road Transport and Highways. It requires ambulances display several distinctive markings including a reflective Battenburg pattern, the word "AMBULANCE", and the emergency telephone number. The standard states "Displayed on the upper half of the left side should be a 'Star of Life' symbol, with a size of 40cm x 40cm Displayed on the left back window should be a 'Star of Life' symbol, with a size of 85% of the window".
Орталық және Оңтүстік Америка
Өмір жұлдызы көптеген испан тілінде сөйлейтін елдерде қолданылады, онда ол La Estrella De La Vida деп аталады. Аргентинада елордалық округтік жедел жәрдем қызметі (SAME) өз логотипінде Өмір жұлдызының жасыл және сәл дөңгеленген нұсқасын пайдаланады. Бразилияда Өмір жұлдызы португал тілінде Estrela da Vida деп аталады. Қызыл Өмір жұлдызы ұлттық жедел жәрдем қызметінің корпоративтік стиліне енгізілген. Бразилияның жедел жәрдем машиналарын жобалау бойынша ABNT стандарты NBR 14561 американдық Өмір жұлдызы үлгісінде жасалғанын көрсетеді. Бразилиялық стандартқа сәйкес келмейтін жедел жәрдем көліктеріне Өмір жұлдызын немесе "RESGATE" (құтқару) деген сөзді көрсетуге тыйым салынады.
The Star of Life is used in many Spanish speaking nations, where it is known as La Estrella De La Vida. In Argentina, the es (SAME), the capital district ambulance service, uses a green and slightly rounded version of the Star of Life in their logo. In Brazil, the Star of Life is known by its Portuguese name Estrela da Vida. A red Star of Life is icorporated into the national emergency service's visual identity standards. Brazil's ABNT Standard NBR 14561 for ambulance design makes direct reference to being based on the American Star of Life vehicle. Ambulances which do not comply with the Brazilian standard are prohibited from displaying the Star of Life or the word “RESGATE” (rescue).
Австралия мен Жаңа Зеландия
Аустралия жедел жәрдем қызметі сияқты кейбір пациенттерді тасымалдау ұйымдары "Өмір жұлдызын" пайдаланады. Дегенмен, осы аймақта Мальта кресі көбірек таралған.
A few patient transport providers like Ambulance Service Australia use the Star of Life. However, it is far more common to see the Maltese Cross in this region.
Еуропа
Еуропалық Одақтың жедел жәрдем машиналарын жобалау стандарты CEN 1789, A1 бөлімі «Жедел жәрдем машиналарын тану және көру» бөлімінде мынадай талаптар қойылған: Қызыл Крест қоғамдарын қоспағанда, немесе «Өмір жұлдызы» белгісі жергілікті тіркелген болса, жедел жәрдем машинасының төбесіне көк түсті, жарықтандырылатын «Өмір жұлдызы» эмблемасы (ең кішкентай мөлшері 500 мм) және ұйымды, сондай-ақ көлік құралын анықтайтын жарықтандырылатын әріптер, сандар немесе белгілер орналастырылуы керек. Жедел жәрдем машинасының бүйірлері мен артқы жағына да көк түсті, жарықтандырылатын «Өмір жұлдызы» эмблемасы орналастырылуы керек. Португалияда «Өмір жұлдызы» португал тілінде «Эстрела да Вида» деп аталады. 1977 жылдың наурыз айында Португалияның Ұлттық жедел жәрдем қызметі (қазіргі INEM, Ұлттық медициналық жедел жәрдем институты) осы белгіге тауар таңбасын тіркеуге өтініш берді, ол 1981 жылы мақұлданды. INEM әлі де елде тауар таңбасын тіркеуді сақтап келеді, ол көліктердің «INEM стандарттарына сәйкес» екенін және персоналдың «тиісті дайындықтан өткенін» растау үшін қолданылады. Бұл белгі сондай-ақ карталар мен жол көрсеткіштерінде «білікті жедел медициналық көмек көрсету қызметтерінің орналасқан жерін немесе оларға қалай жетуге болатынын көрсету үшін» пайдаланылады. Бельгиялық жедел жәрдем қызметкерлері көк жұлдызды киеді, ал медбикелер, дәрігерлер және жедел жәрдем жүргізушілері басқа түстерді таңдайды. Нидерландыда «Өмір жұлдызы» кеңінен қолданылады. Нидерланд үкіметі осы белгіге және жедел жәрдем көліктерінде қолданылатын бояу схемасына тауар таңбасын иеленеді. 1918 жылы Латвия тәуелсіздік алғаннан кейін, 1920 және 1930 жылдардағы жедел жәрдем қызметтерін Латвияның Қызыл Кресті ұсынды, сондықтан олар Қызыл Крест белгісін көрсетті. Латвия кеңес үкіметінің бастығы болған кезде бұл белгі жалпы медицина белгісі ретінде қолданыла берді. Тәуелсіздікті қалпына келтіргеннен кейін Рига жедел медициналық қызмет станциясы үкіметтен «Өмір жұлдызын» (кейде sniegpārsla – «қар ұпайы») қабылдауды сұрады және бұл өзгеріс 1995 жылдың 12 қаңтарынан күшіне енді. Қазіргі уақытта бұл белгі көліктерде, форма киімдерінде және медициналық қызмет ғимараттарында қолданылады. Германияда 1993 жылы BKS салалық қауымдастығы, жеке құтқару қызметтерін біріктіретін ұйым, осы белгіні тіркеді. 2020 жылдың желтоқсан айында тағы бір жедел жәрдем индустриясы қауымдастығы, DBRD, Германияның патенттік және тауар таңбалық кеңсесіне шағым түсірді. Шағымданушылар белгінің тарихын зерттеу үшін интеллектуалдық меншік құқығы саласындағы мамандардан тұратын заң фирмасын жалдады. Бұл Германияда (немесе АҚШ-та) тіркелместен бұрын, 1960 жылдардан бері «Өмір жұлдызы» белгісінің кеңінен қолданылып келгені туралы айыптауларға әкелді. Шағымданушылар тауар таңбалық кеңсе осы фактілер туралы толыққанды хабардар болмаған болуы мүмкін екенін мәлімдеді, бұл бастапқы өтінімнің қоғамдық мүлік ретінде қарастырылып, қабылданбауына себеп болуы мүмкін еді. Сонымен қатар, 2014 жылы Еуропалық Одақтың Зияткерлік меншік кеңсесінің минималды өзгертілген «Өмір жұлдызы» тауар таңбасын қабылдамауы да еске салынды. 2022 жылдың тамызына қарай BKS Германияда осы белгіге авторлық құқығын сақтап тұр. Ұлыбританияда кейбір NHS жедел жәрдем машиналарында жергілікті жедел жәрдем қызметінің эмблемасымен қатар «Өмір жұлдызы» белгісі де бейнеленеді. Бұл эмблемалар алтын түсті алты спицалы дөңгелек және алдыңғы жағында Асклепидің таяғы бейнеленген. Бұл суретте сондай-ақ Ұлыбритания Достастығы елдеріндегі жедел жәрдем қызметтерінің кең таралған эмблемасы – тәж және Мальта кресі де бар.
The European Union's ambulance design standard CEN 1789 in section A1 Recognition and Visibility of Ambulances states:With the exception of Red Cross societies or where the "Star of life" is locally registered, a blue reflective "Star of life" emblem (minimum size 500 mm) together with reflective letters, numerals or a symbol identifying the organization and the vehicle, should be applied to the roof of the ambulance a blue reflective "Star of life" emblem should [also] be applied to the sides and rear of the ambulance. In Portugal, the Star of Life is referred to by the Portuguese name Estrela da Vida. In March 1977, the then National Ambulance Service of Portugal (the present INEM, National Medical Emergency Institute) filed a trademark registration on the symbol, which was granted in 1981. The INEM continues to hold a trademark registration in the country, which is used to certify that vehicles are "in accordance with INEM standards" and personnel have "proper preparation". It may also be used on maps and road signs "to indicate the location or access to qualified emergency medical care services". Belgian EMTs use blue stars; nurses, doctors, and ambulance drivers wear other colors. In the Netherlands, the Star of Life is widely used. The Dutch government owns a trademark on the symbol, alongside the paint scheme used on emergency vehicles. After Latvia became independent in 1918, ambulance services in the 1920s and 1930s were provided by the Latvian Red Cross and thus displayed the Red Cross symbol. During the Soviet control of Latvia, that symbol continued to be used as a general symbol of medicine. As restoration of independence, the Riga Emergency Medical Service Station called on the government to adopt the Star of Life (, sometimes sniegpārsla 'snowflake') and the change was made with effect from 12 January 1995. It is currently used on vehicles, uniforms and medical service buildings. In Germany, the symbol was registered in 1993 by industry association BKS, an umbrella organization for private rescue services there. In December 2020, another ambulance industry association, DBRD, filed a challenge with the German Patent and Trade Mark Office. The challengers hired a law firm specializing in intellectual property rights to research the symbol's history. This led to allegations the Star of Life had already been in widespread public use since the 1960s, before being registered in Germany (or the US for that matter). The challengers claimed the trademark office seemed to have been not properly informed of these facts, which presumably could have led the original application to have been denied on public domain grounds. The European Union Intellectual Property Office's 2014 rejection of a trademark on a minimally modified Star of Life was also cited. as of August 2022, BKS continues to hold German copyright on the symbol. In the United Kingdom, some NHS ambulances in the UK display the Star of Life in addition to the local Ambulance Service emblem. These (latter) emblems have a pale gold six spoked wheel with a Rod of Asclepius in the foreground. A crown and Maltese Cross, a common EMS emblem in Commonwealth nations, are included in the design.
Юникод
Символдың жылан мен таяқ бөлігі Асклепий таяғы деп аталатын Юникод нүктесіне ие. Юникодта "Өмір жұлдызына" арналған жеке код нүктесі жоқ.
The snake and staff element of the symbol has a Unicode code point called the Staff of Aesculapius. Unicode has no dedicated code point for the Star of Life.