Кіріспе

Шотланд ботаникалық суретшісі және табиғат тарихы суретшісі, ағылшын боксшысы Сидней Паркинсон (шамамен 1745 – 26 қаңтар 1771) – шотландтық ботаникалық суретші және табиғат тарихы суретшісі. Ол Австралия, Жаңа Зеландия және Таитиге сапар шеккен алғашқы еуропалық суретші болды. Паркинсон Жаңа Зеландияға келген алғашқы квакерлердің бірі болды.

Жас шағы мен отбасы

Паркинсон Эдинбургте дүниеге келді; оның ата-анасы Эдинбургтік сыра қайнатқыш, квакер Джоэл Паркинсон және оның әйелі Элизабет болды. Оның туған жылы көбінесе 1745 жыл деп көрсетіледі, бірақ анасы шамамен 1700 жылы туғандықтан бұл сәл күдік тудырады. Оның Стэнфилд деген ағасы және Британия есімді қарындасы болды. Оның ата-анасы Квакерлердің Эдинбург жиналысының мүшелері болды; Джон Фотэргилл де сол жиналыстың мүшесі еді. Паркинсонның әкесі 1749 жылы қайтыс болды, соның салдарынан отбасы қаржылық қиындыққа тап болды. Паркинсон жүн мата сатушының шәкірті болды. Ағасы айтуынша, ол "гүлдерді, жемістерді және табиғаттану нысандарын салуға ерекше қызығушылық танытты", сондай-ақ "осы сурет салу стилінде осыншалықты шебер болды, тіпті ең танымал ботаниктердің назарын өзіне аударды". Паркинсонның өнер саласында формалды білім алғанына тікелей дәлел жоқ, бірақ ол Трастилер академиясында сурет салу және дизайнды оқытқан Уильям Делакурмен байланысты болды, сонымен қатар басқа Эдинбургтік суретшілердің де оған әсер еткен болуы мүмкін.

Лондон

Отбасы шамамен 1766 жылы Лондонға көшіп келді, онда Паркинсонның ағасы Стэнфилд жиһаз жасайтын шебер болып жұмыс істеді. 1765 және 1766 жылдары Паркинсонның бірнеше гүл суреттері мен эскиздері «Еркін суретшілер қоғамы» көрмелерінде қойылды. Паркинсон сурет салу сабақтарын бастады, ал шотландтық гүл өсіруші Джеймс Ли, оның дінтасы квакер, оны өзінің қызы Энннің ұстазы ретінде жұмысқа алды. Ли 1767 жылы Джозеф Бэнкспен Паркинсонды таныстырды. Бэнкс арқылы Паркинсон зоолог Томас Пеннантпен де байланыс орнатты. Паркинсон Джоан Гидеон Лотеннің коллекциясындағы кейбір жануарлар суреттерінің көшірмелерін жасады, олар кейін Пеннанттың зоологиялық кітаптарының бірінде жарияланды. Оның Лотен коллекциясынан құстардың акварельдік суреттері 1767 жылы нақты үлгілерден немесе эскиздерден салынды. Паркинсон әріптесі Питер Пейлумен бірге Бэнкстің 1766 жылы Ньюфаундленд пен Лабрадорға жасаған саяхатынан әкелген коллекцияларымен жұмыс істеді. Ол спиртте сақталған жануарлардың үлгілерінен немесе құйылған құстардан суреттер мен акварельдер салды. Бэнкс Упсалада Линнеймен кездесу және Лапландияны көру үшін Швецияға сапар жоспарлағанда, Паркинсонды өзінің суретшісі ретінде алып жүруді ниеттенді.

Капитан Кукпен бірге

Паркинсонды Джозеф Бэнкс 1768 жылы Джеймс Куктың Тынық мұхитындағы алғашқы саяхатына HMS Endeavour кемесімен бірге шығу үшін жалдады. Паркинсон Банкс пен Дэниел Соландер сапар барысында жинаған өсімдіктер мен жануарлардың шамамен мың суретін салды. Ол жүздеген үлгілермен қоршалған кішкентай кабинада тұрып, қиын жағдайларда жұмыс істеуге мәжбүр болды. Таитиде ол жұмыс істеген кезде бояуды жеген көптеген шыбындарға тап болды. Ол Кейптаунға жол жүзінде, Яваның батыс жағындағы Принц аралында жұққан дизентериядан теңізде қайтыс болды. Банкс оның қалған жалақысын оның бауырына төледі. Саяхатқа шығар алдында Паркинсон Хаммерсмиттегі балабақша иесі Джеймс Лидің қызы Энн Лиге сурет салуды үйреткен. Паркинсон өсиетімен "сурет салуға немесе сызуға пайдалы барлық құралдарын Ли мырзаның қызы, менің шәкіртіме" қалдырды.

Журнал

Паркинсон 1771 жылдың қаңтарында қайтыс болғанға дейін кемеде күнделік жазатын. Күнделіктің таза нұсқасы жоғалып, табылған жоқ, бірақ Стэнфилд Паркинсон 1773 жылы Бенкстен ағасының бірнеше қағаздарын алып, оларды Джон Хоуксворттың Кук пен Бенкс күнделіктерінің ресми жариялануынан бұрын жариялауға бекітті. Хоуксворттың алған заңдық шектеуі оның кітабы 1773 жылдың 10 маусымында жарық көргеннен кейін екі күнге дейін жариялануға мүмкіндік бермеді.