Кіріспе

Роалд Дальдың әңгімелер жинағы «Генри Шугардың керемет тарихы және тағы алты әңгіме» – британдық автор Роалд Дальдың 1977 жылғы әңгімелер жинағы. Жеті әңгіме Дальдің көптеген балалар романдарына қарағанда сәл ересектеу оқырманға арналған деп есептеледі. Әңгімелер оның өмірінің әртүрлі кезеңдерінде жазылған. Екі әңгіме автобиографиялық сипатта: біреуі оның қалай жазушы болғанын, ал екіншісі Дальдың Екінші дүниежүзілік соғыстағы ұшқыш ретіндегі тәжірибесін баяндайды. Жинақтағы тағы бір туынды – британдық фермердің ежелгі римдік қазынаның керемет қорын тауып алғаны туралы шын оқиға. 2023 жылы жинақтың атаулы әңгімесі «Генри Шугардың керемет тарихы» Уэс Андерсонның режиссерлігімен Бенедикт Камбербэтчтің басты рөлде, сондай-ақ Ральф Файнс, Дев Патель, Бен Кингсли және Ричард Айоаде қатысқан қысқаметражды фильмге бейімделді. Жинақтағы тағы бір әңгіме, «Күлік» де Андерсон режиссерлік еткен. Алғаш рет осы жинақта кітап түрінде жарық көрді. 1999 жылы «Джонатан Кейп» баспасы Ральф Стьэдманның суреттерімен бір томдық басылым ретінде жариялады.

Қасқыр

Мектепте балаларды қорлаған Эрни 15 жасқа толғанда, мылтық алады. Ол және оның досы оны мектеп шабуылшысы Питер Уотсонмен жаттығудан бұрын кішкентай құстарды ату үшін қолданады. Питерді қарумен ұстап, қарсы келе жатқан пойыздың жолына жатуға мәжбүр етеді; ол пойыз өтіп бара жатқан кезде жолдың астына батып, аман қалады. Содан кейін қоқан-лоқышылар оны қаз-құйрықпен ұстап, "көк ит" ретінде әрекет етуге мәжбүрлейді. Құс сүйетін Питер Эрни қарлығашты өлтіргеніне ашуланады, ал Эрни оны қайтадан ұшатынына уәде береді. Ол құстың қанатын кесіп алып, оны Петірдің қолына байлап, жылап тұрған самырсынның басына көтерілуді бұйырды. Питер қорқытушылардың секіру ұсынысынан бас тартады, бірақ Эрнидің мылтығынан атқан оқ оның аяғына тиіп, тепе-теңдігін жоғалтады. Петір өзін жоғары ұстауға тырысқанда, оны шақырып тұрғандай жарқын жарық көрді. Ағаштан шығып, оған қарай секіріп, ауыл үстінде ұшып бара жатқан үлкен қарлығаштың бейнесін жасайды. Ол үйінің бақшасына түседі, онда анасы қолының қанаттарын кесуден бұрын көмек сұрайды.

Генри Шугардың керемет тарихы

Генри Шугар, құмар ойындарға құмар бай адам, өзін "Көзін қолданбай көретін адам" деп атаған белгісіз науқас туралы дәрігердің есебін табады және оқиды. Дәрігерлер оның көзін жауып, басын таңып тастағаннан кейін де науқас көре алған. Ол циркте өнер көрсетіп, қабілетін пайдаланып ақша тапқан. Бұл адам өмір бойы сиқырға қызығушылық танытып, Үндістандағы Йоги Хардавармен оқыған, ол оған қағаз немесе ойын карталары сияқты жұқа заттарды қалай көруге болатынын, ал ағаш есіктің айналасында саусағы немесе қолы болса, қатты заттарды қалай көруге болатынын үйреткен. Дәрігерлер оның соқырларға тәлім беруде үлкен пайдасы бар екенін түсініп, циркке қайта оралады, бірақ Көзін қолданбай көретін адам қайтыс болады. Генри кітапта осы қабілетке ие болу үшін қолданылатын медитация әдісінің толыққанды сипаттамасы бар екенін түсінеді; ол кітапты ұрлап, өзі үйренуге шешім қабылдайды. Үш жылдан кейін Генри ойын карталары арқылы көру қабілетін меңгеріп, тіпті болашақты болжауға да қабілетті болады. Генри осы қабілеттерін казинода қолданады, онда ол басқа құмар ойыншылардың ашкөздігін байқайды. Ол рулеткада қандай нөмір ұтатынын болжау үшін күшін пайдаланады және блэкджек үстелдерінде көп ақша табады, бірақ жариялылықтан қорқып, одан әрі жетістіктерден бас тартады. Генри кішкентай үй немесе үлкен автомобиль сатып алуға жеткілікті ақша табады, бірақ жеңіс немесе жеңілістің қуанышы оның оңайлығымен жойылғандығын түсінеді. Келесі күні Генри ақшаға деген жиреніш сезіміне бөленеді және оны балкондан лақтырады. Генридің пәтерінен құлаған жиырма фунттық банкноттарды жинауға асыққан Лондон тұрғындары арасында шатақ туады. Полиция қызметкері Генриді сөкпей, қайырымдылықтың заңды жолын табуды ұсынады, ал Генри әлемдегі ең жақсы жабдықталған және қолдау көрсететін жетімдер үйін құруға уәде береді. Бұл жоспар Лас-Вегасқа жеткенше жұмыс істейді, онда ол бір мафиозиге тиесілі үш казинодан үлкен сома жинап, иесінің қарақшыларынан қашып құтылады. Генри Голливудқа ұшып келеді, онда өзін қорғау үшін түрлі маскалар мен жалған жеке тұлғаларды жасау үшін танымал макияж суретшісінің көмегіне жүгінеді. Бұл жоспар сәтті аяқталады, және оның бухгалтері мен суретшінің көмегімен ол әлемді әртүрлі есімдермен және жеке тұлғалармен сәтті аралайды. Әңгіменің соңында автор Генридің өлімінен кейін оның әңгімесін жазу үшін Генридің бухгалтерімен кездейсоқ таңдалғанын айтады. Айтқыш оқиғалардың бәрін естіп, қатты таңғалады және Генридің тілегі орындалғанын мәлімдейді – бүкіл Жер шарында құрылған Генри Шугардың жетімханалары, шын мәнінде, әлемдегі ең жақсылары.

Бақытты үзіліс

Бұл Роалд Дальдың "Жас өмірім" және "Жалғыз саяхат" кітаптарына ұқсас, бірақ қысқартылған, құбылысқа негізделген баяндама. Онда оның жазушы болу жолына түсуіне әкелген өмірдегі оқиғалар, соның ішінде оның мансабын бастауына көмектескен танымал жазушымен болған кездесу жайлы айтылады. Бұл оқиға Дальдың мектептегі өмірі мен барлық ұстаздары туралы, алғашқы әңгімесі жарық көргенге дейін.

Бұл оңай нәрсе

Бұл Дальдің Екінші дүниежүзілік соғыста батальон командирі ретіндегі өмірінің автобиографиялық баяны, әсіресе Дальдің қалай жарақаттанғаны және Жерорта теңізі аймағын тастауға мәжбүр болғаны туралы егжей-тегжейлі мәліметтер келтірілген. Әңгіменің бастапқы нұсқасы К.С. Форестерге Дальдің оқиғасының мәнін түсінуі үшін, оны өз сөздерімен қайта жазуы үшін жазылған. Форестер оқиғаға қатты әсер еткендіктен (сол кезде Даль өзін жазушы деп ойламаған), оны өзгертпей агентіне жіберді, ол оны "Ливияда атып түсірілді" деген атпен The Saturday Evening Post журналында жариялады, осылайша Дальдің жазушылық жолын ашты. Бұл әңгіме 1946 жылы алғаш жарық көрген Дальдің көптеген әңгімелер жинағының бірі – "Сендерге дейін" кітабында да жарияланды. Оқиғада дәстүрлі ағылшын балалар өлеңі "Oranges and Lemons" қолданылады.

Фильмге бейімделу

2022 жылдың қаңтарында Уэс Андерсонның "Генри Шугардың тамаша оқиғасы" повесінің экранизациясын түсетіні жарияланды, онда Генри Шугар рөлін Бенедикт Камбербэтч, ал Дев Пател, Бен Кингсли, Ричард Айоад және Ральф Файнс ойнайды. Бұл фильмді Netflix таратады және 96-шы «Оскар» сыйлығының «Үздік қысқаметражды фильм» номинациясында жеңіске жетті. Кейін Андерсон «The Swan» повесін де Netflix үшін бейімдейтінін хабарлады, онда басты рөлді Руперт Френд ойнайды, сондай-ақ Дальдің «Poison» және «The Ratcatcher» атты екі қысқа әңгімесі де экранизацияланады.