Кіріспе

1975 жылғы әңгімелер жинағы

"Желдің он екі жағы" – американдық жазушы Урсула К. Ле Гуиннің әңгімелер жинағы, А.Э. Хаусманның "Шропшир жігіті" өлеңінен алынған бір жолмен аталған және алғаш рет 1975 жылы Harper & Row баспасында жарық көрген. Бұл Ле Гуиннің қысқа әңгімелеріне жасалған көрініс, онда бұрын жарияланған 17 фантастикалық туынды жинақталған. Олардың төртеуі оның кейін жазған романдарының бастауы болды, ал тағы бірнешеуі Ле Гуиннің романдарымен байланысты. Кем дегенде төрт әңгіме Хайниш ғаламында, ал тағы екеуі Жер теңізінде өтеді. Көптеген әңгімелерде уақыт және утопия сияқты ортақ тақырыптар мен мотивтер кездеседі: белгілі бір суреттер мен кейіпкерлер, соның ішінде жаугершік әлемде білім іздейтін оқшау ғалымдар немесе саяхатшылар да қайта-қайта пайда болады.

Қабылдау

"Желдің он екі төрттен бірі" сыншылар тарапынан жағымды қабылданды, бірақ Спивактың сөзіне сүйенсек, рецензенттер Ле Гуиннің романдарына қарағанда, оның қысқа әңгімелерін нашар бағалаған. Atlantic Monthly журналының бір рецензенты Ле Гуинді "әдетте ғылыми фантастиканы ұнатпайтын оқырмандар үшін арналған, идеалды ғылыми фантастика жазушысы" деп атады, ал Спивак мұны Ле Гуиннің ғылымның технологиялық емес, "идеялары мен психологиялық қырларын" зерттеуімен байланыстырады. "Сидней Морнинг Геральд" газеті де бұл жинақтағы Ле Гуиннің "жанрға ерекше жаңа көзқарасын" жоғары бағалады. Сьюзан Вуд жинақтың Ле Гуиннің алғашқы әңгімелері жарық көргеннен кейінгі кезеңдегі "жазушы ретіндегі дамуын" көрсететін жақсы мысал екенін, сонымен қатар Ле Гуинді түсіну үшін бұл жинақтың маңызды екенін жазды. Көптеген рецензиялар әр әңгіменің алдындағы автордың түсіндірмелеріне назар аударды, ал "Сидней Морнинг Геральд" газеті олардың "жанрдағы ең өзгеше ойлаудың біріне жарық түсіргенін" айтты. Самалықтар түрлі жекелеген әңгімелерді жақсы бағалады. Вуд "Тоғыз өмір", "Қысқы патша" және "Империялардан үлкен және баяу" әңгімелеріне ерекше тоқталды, олардың әрқайсысында ғылыми болжам психологиялық зерттеулер үшін "керемет негіз" ретінде қолданылғанын жазды. 1997 жылы жазған Рид те "Империялардан үлкен және баяу" әңгімесін атап өтті, оны "Ле Гуиннің классикасы" деп сипаттады, сондай-ақ "Париждегі сәуір" әңгімесі үшін Ле Гуиннің ортағасырлық француз мәдениеті туралы білімін пайдаланғанын жоғары бағалады. Әдебиет зерттеушісі Шарлотта Спивак "Париждегі сәуір" әңгімесін "керемет "уақыт" фантазиясы" деп сипаттап, оған да жоғары баға берді. Ол сондай-ақ "Жұлдыздар төмен" әңгімесін "тамаша ғылыми фантастикалық әңгіме" деп атады және оны тақырыптық жағынан ұқсас "Мастерлер" әңгімесімен салыстырды. Publishers Weekly "Париждегі сәуір", "Тоғыз өмір" және "Омеладан келе жатқандар" (sic) әңгімелеріне ерекше назар бөлді, ал Salt Lake Tribune "Қысқы патша" және "Семлидің мойынсызы" әңгімелеріне жоғары баға берді. Гиннс "Париждегі сәуір" және "Жақсы сапар" әңгімелерін мақтап, жинақтың бірінші жартысындағы басқа әңгімелерді орташа деңгейде бағалады. Гиннс жинақтың тұтастай алғанда "көп қырлы, интеллектуалды бай және көркемдік тұрғыдан трансформациялық" екеніне тоқталды. Ғалым Донна Уайт бұл екі әңгіме, сондай-ақ "Тоғыз өмір" Ле Гуиннің ең көп антологияға енген әңгімелерінің қатарында екенін атап өтті.

Марапаттар мен құрметтер

"Желдің он екі төрттен бірі" 1976 жылы ең жақсы жеке автор жинағы үшін Locus сыйлығын жеңіп алды. Жинактан екі әңгіме алғаш жарық көрген кезде марапаттарға ие болды. "Омеластан қашып кеткендер" 1974 жылы ең үздік қысқа әңгіме үшін Хьюго сыйлығын жеңіп алды және ең үздік қысқа көркем әдебиет үшін Locus сыйлығына ұсынылды, ал "Революция алдындағы күн" 1975 жылы ең үздік қысқа әңгіме үшін Небула сыйлығын, ең жақсы қысқа әңгіме үшін Locus сыйлығын және қысқа әңгіме үшін Юпитер сыйлығын жеңіп алды. Бұл әңгіме сондай-ақ 1975 жылы ең үздік қысқа әңгіме үшін Хьюго сыйлығына ұсынылды. "Қысқы патша" 1970 жылы ең үздік қысқа әңгіме үшін Хьюго сыйлығына ұсынылды, ал "Империялардан үлкен және баяу" 1972 жылы сол сыйлыққа ұсынылып, Locus сыйлығының үздік қысқа әңгіме номинациясында 14-орын алды, ал "Тоғыз өмір" 1970 жылы ең үздік қысқа әңгіме үшін Небула сыйлығына ұсынылды. "Империялардан үлкен және баяу", "Көру алаңы" және "Жұлдыздар төменде" әңгімелері 1972, 1974 және 1975 жылдары Locus сыйлығына ұсынылды.