Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық тарихшы (1810–1863)
Norwegian historian (1810–1863)
20 ғасырдың әлеуметтанушысы
the 20th century sociologist
Питер Андреас Мунк (15 желтоқсан 1810 – 25 мамыр 1863), көбінесе П. А. Мунк деп танылады, Норвегияның орта ғасыр тарихы саласындағы еңбектерімен белгілі норвегиялық тарихшы. Мунктың ғылыми еңбектеріне норвегиялық археология, география, этнография, тіл білімі және құқықтану кірді. Ол сонымен қатар скандинавиялық аңыз сағаларын аударғанымен де көзге түсті.
Peter Andreas Munch (15 December 1810 – 25 May 1863), usually known as P. A. Munch, was a Norwegian historian, known for his work on the medieval history of Norway. Munch's scholarship included Norwegian archaeology, geography, ethnography, linguistics, and jurisprudence. He was also noted for his Norse legendary saga translations.
Өмірбаян
Мунк Кристианияда (қазіргі Осло) дүниеге келді. Ол Эдвард Сторм Мунк пен Йоханна Софи Хофгаардтың ұлы болды. Мунк белгілі суретші Эдвард Мунктің сіңілісінің ұлы еді. Ол әкесі Норвегия шіркеуінің пасторы болған Герпен пасторлық үйінде өсті. Ол Скиен қаласында білім алды. Ол Корольдік Фредерик университетінде оқыды. Мунк бастапқыда құқық білімін оқып, 1834 жылы мемлекеттік емтихан тапсырды, бірақ кейін тарихи және филологиялық зерттеулерге көшті.
Munch was born in Christiania (now Oslo). He was the son of Edvard Storm Munch and Johanne Sophie Hofgaard. Munch was the uncle of the famous painter Edvard Munch. He grew up at Gjerpen parsonage, where his father was parish priest of the Church of Norway. He was schooled in the city of Skien. He attended the Royal Frederick University. Munch first studied law and took his state examination in 1834, but then turned to historical and philological studies.
Мансап
Мунктің Рудольф Кейзермен бірге жасаған алғашқы үлкен жетістігі – екі жылдық зерттеу сапарынан кейін Копенгагенде өңделген «Норвегияның ескі заңдары» (Norges Gamle Love) атты үш томдық еңбек болды. 1837 жылы Осло университетінде тарих пәнінен лекция оқыды, ал 1841 жылы тарих профессоры атанды. 1857 жылы көптеген жарияланымдар жасағаннан кейін, ол Римдегі мұрағаттарды зерттеу үшін үлкен грант алды және 1859-1861 жылдары онда тұрды. Мунк 1861 жылдан 1863 жылға дейін Норвегияның бас мұрағатшысы қызметін атқарды. Ол Ватикан мұрағаттарына кіруге рұқсат алған алғашқы католик емес адамдардың бірі болды. Папалық хаттардың көптеген жазбаларын жасап, кейде мәтіндердің дәл көшірмелерін шығарды. Римдегі зерттеулері негізгі еңбегі – «Норвегия халқының тарихы» (Det norske Folks Historie) сегіз томдық еңбегі үшін пайдалы болды және ол жазбаларын Христианиядағы Корольдік мұрағатқа жіберді. Оның есінде қалған теорияларының бірі – Норвегияға көші-қон туралы теория, онда ол Рудольф Кейзердің жұмысын одан әрі дамытты. Отбасын Римнен алып қайту үшін сапарға шыққанда инсульттан қайтыс болып, Римдегі протестант зиратында жерленді.
Munch's first great achievement, with Rudolph Keyser, was their three volumes of Norges Gamle Love (Norway's old laws), edited after a two year research visit to Copenhagen. In 1837, he became lecturer in history at the University of Oslo and in 1841 became a professor of history. In 1857, after producing numerous publications, he received a large grant for archives research in Rome and lived there from 1859 to 1861. Munch served as Norway's national archivist from 1861 to 1863. He was one of the first non Catholics to be allowed into the archives of the Vatican. He took extensive notes from the volumes of papal letters, and sometimes drew accurate facsimiles of the texts. His research there was useful in his main work, Det norske Folks Historie (History of the Norwegian People), in eight volumes, and he sent his notes home to the Royal Archives in Christiania. Among the theories he is remembered for is the theory on immigration to Norway, in which he developed work done by Rudolf Keyser. On a trip back to Rome to fetch his family, who had remained there for a while, he died from a stroke, and was buried in the Protestant Cemetery, Rome.
Манн және Судрейлер туралы хроникалар
Бұл еңбегінде Мунк Манн хроникаларының 3-ші данасын Британ мұражайына (бұрын 1620 жылы сэр Роберт Коттонға тиесілі болған) жеткізілген кодекстен аударды. Бұл қолжазба осы кодекстің жалғыз белгілі түптемесі (және жалғыз деп есептеледі). Мунк рундық жазуларды аударған, жазбаларды түсіндіру үшін тарихи түсініктемелер қосып, ал аударма материалдарын ұсынуға көмектесу үшін Шотландия және Исландия аралдары тарихы бойынша бұрынғы зерттеулерді пайдаланды. Ол сондай-ақ Александр Госспен бірлесіп Chronica regvm Manniae et insvlarvm: Манн және Судрейлердің хроникасы (1874) кітабын редакциялады.
In this work, Munch translated the 3rd Chronicle of the Chronicles of Mann from a Codex transferred to the British Museum (formerly owned in 1620 by one Sir Robert Cotton). The manuscript is the only known copy of this Codex (and thought to be the only one). In any event, Munch translated runic characters and added historical notes to lend light upon the writings, and using previous works on the history of Scottish and Icelandic Isles to aid in the presentation of the translated material. He also edited Chronica regvm Manniae et insvlarvm: The chronicle of Man and the Sudreys (1874) with Alexander Goss.
Фин-угор халықтары туралы қарама-қайшылық көзқарастар
Мунк 1855 жылы «Фин ұлты және оның шведтермен қарым-қатынасы» (Om Finlands Nationalitet og dens Forhold til den svenske) атты мақаласында финдер мен венгрлердің өзіндік адам тектері болуы тиіс екенін айтты.
Munch claimed in his article on Finnish nationality (Om Finlands Nationalitet og dens Forhold til den svenske) in 1855, that Finns and Hungarians must have a human race of their own.