Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбритания мен Ресей империясы арасындағы соғыс
War between Great Britain and the Russian Empire
Наполеон соғыстары кезінде ағылшын-орыс соғысы (2 қыркүйек 1807 – 18 шілде 1812) Ресей Франциямен соғысын аяқтаған Тильзит шартынан кейін Ұлыбритания мен Ресей арасындағы қарым-қатынастың жаулық фазасы болды. Ағылшын-орыс қарым-қатынасындағы жаулық әрекеттер негізінен Балтық және Баренц теңіздеріндегі шағын теңіз шайқастарымен шектелді.
During the Napoleonic Wars, the Anglo Russian War (2 September 1807 – 18 July 1812) was the phase of hostilities between Great Britain and Russia after the latter signed the Treaty of Tilsit that ended its war with France. Anglo Russian hostilities were limited primarily to minor naval actions in the Baltic Sea and Barents Sea.
Тільзит шарты
Наполеон Бонапарт Фридланд шайқасында (1807 жылғы 14 маусымда) ресейліктерді жеңгеннен кейін Ресей императоры Александр I Тильзит шарты деп аталатын бейбіт келісімге қол қойды. Шарты Ресей сарайында кеңінен қолдау таппағанымен, Наполеон Неман өзенінен (сол кезде Ресей шекарасы) өтіп, Ресейге шабуылдай алатындықтан Ресейдің басқа амалы қалмады. Келісім шарттары Ресейді Ұлыбританиямен теңіз саудасын тоқтатуға міндеттеді. Бұл жабылу Наполеонның Континенттік жүйені құруға бағытталған, Францияның ықпалындағы Еуропа елдері арасындағы экономикалық байланыстарды күшейтуге жасаған тыранысының бір бөлігі болды. Наполеонның мақсаты – Ұлыбританияның маңызды нарықтарының бірін жауып, оны экономикалық тұрғыдан бағындыруға мәжбүрлеу еді.
After Napoleon Bonaparte defeated the Russians at the Battle of Friedland (14 June 1807), Tsar Alexander I of Russia signed a peace treaty, known as the Treaty of Tilsit. Although the treaty was quite unpopular within the Russian court, Russia had no alternative as Napoleon could easily cross the Neman river (then the Russian border) and invade Russia. The terms of the treaty obliged Russia to cease her maritime trade with Great Britain. This closure was a part of Napoleon's continuing efforts to establish the Continental System, strengthening economic ties between the different countries in Europe under French domination. Napoleon's objective was to close one of Britain's most important markets and thus force it economically into submission.
Әскери қызмет
1807 жылы 26 қазанда бүкіл Ресей императоры Александр 1807 жылдың қыркүйегінде Копенгагенге жасалған британдық шабуылдан кейін Біріккен Корольдікке соғыс жариялады. Ол соғысты белсенді түрде жүргізбеді, керісінше Ресейдің үлесін тек сауданы тоқтату қажеттілігімен ғана шектеді. Британдықтар оның жағдайын түсініп, жауап ретінде әскери шараларды соғыс жариялаумен ғана шектеді. Дегенмен, бірнеше көзге түсетін оқиғалар болды.
On 26 October 1807, Emperor of all the Russias Alexander formally declared war on the United Kingdom after the British attack on Copenhagen in September 1807. He did not actively prosecute the war; Alexander instead restricted Russia's contribution to the bare requirement to close off trade. The British, understanding his position, limited their military response to the declaration. However, there were a few notable incidents.
Ресейлік кемелерді ұстау
Британияға ресми хабар 2 желтоқсанда ғана жетті, сол кезде британдықтар британдық порттардағы барлық ресейлік кемелерге эмбарго жариялады. Портсмут портында 44 зеңбіректі "Спешный" (Speshnyy) атты ресейлік фрегатты басып алуға шамамен 70 кеме қатысты. Осымен бірге, "Вильгемина" (Vilgemina) атты ресейлік жүк тасымалдау кемесі де тұтқындалды. "Спешный" Вице-адмирал Дмитрий Сенявиннің Жерорта теңізіндегі эскадрильясының жалақысымен бірге "Вильгеминамен" Кронштадттан шыққан. "Вильгемина" баяу болған, бірақ Портсмутқа келгенде "Спешныйге" жете алды. Кемедегі жүктерінің бір бөлігі 601,167 испандық дублон мен 140,197 голландтық дукаттан тұрды. Осының салдарынан, порттағы 70 британдық кемелердің кез келгеніндегі білікті теңізші 14 шиллинг 7½ пенни сыйлық ақша алды.
The official news did not arrive in Britain until 2 December, at which point the British declared an embargo on all Russian vessels in British ports. Some 70 vessels shared in the seizure of the 44 gun Russian frigate Speshnoy (Speshnyy), then in Portsmouth Harbour. The Russian storeship Wilhelmina (Vilgemina) was also seized at the same time. Speshnyy had sailed from Kronstadt with the payroll for Vice Admiral Dmitry Senyavin’s squadron in the Mediterranean, together with Vilgemina. Vilgemina was slower but caught up with Speshnyy at Portsmouth. A portion of their cargo found on board consisted of 601,167 Spanish doubloons and 140,197 Dutch ducats. Consequently, an able seaman on any one of the 70 British vessels in the harbour received 14s 7½d in prize money.
Персия
Ресей-Парсы соғысы (1804–1813) кезінде, сер Джон Малкольмның 1809 жылғы Парсы елшілігі құрамында болған бірнеше британдық офицерлер сол елде қалып, реформа жасалып жатқан парсы армиясына оқыту жүргізді. Британдық офицерлердің бірі, Уильям Монтейт, Аббас Мирзаның Грузиядағы сәтсіз жорығына қатысып, кейін шекаралық әскерлер мен Ереван гарнизонына қолбасшылық етті.
During the Russo Persian War (1804–1813), several British officers, part of Sir John Malcolm's 1809 embassy to Persia, remained in that country, providing training to the reforming Persian army. One of the British officers, William Monteith, accompanied Abbas Mirza on his unsuccessful campaign in Georgia and then commanded a frontier force and the garrison of Erivan.
Нәтиже
Александр I Франция мен Ұлыбритания арасындағы соғыста Ресейді мүмкіндігінше бейтарап ұстады. Ол ресейліктерге Ұлыбританиямен жасырын сауда-саттық жүргізуге рұқсат берді және Континенттік жүйе талап еткен блокаданы күшпен жүзеге асырмады. 1810 жылы ол Ресейді Континенттік жүйеден шығарды, нәтижесінде Ұлыбритания мен Ресей арасындағы сауда өсті. 1810 жылдан кейін франко-орыс қарым-қатынастары прогрессивті түрде нашарлады. 1811 жылға қарай Наполеонның Тильзит келісімінің шарттарын өзінің тарапынан орындамағаны анық болды. Ол Ресейге Осман империясына қарсы соғыста көмек көрсетуге уәде берген, бірақ науқан барысында Франция ешқандай қолдау көрсетпеді. Франция мен Ресей арасында соғыс болуы алдағы уақытта белгілі болғандықтан, Александр дипломатиялық тұрғыдан дайындық жұмыстарын бастады. 1812 жылдың сәуір айында Ресей мен Швеция өзара қорғаныс туралы келісімге қол қойды. Бір айдан кейін Александр Бухарест келісімі (1812) арқылы оңтүстік жақ флангін қамтамасыз етті, бұл Түркияға қарсы соғысты ресми түрде аяқтады. Наполеон маусым айында Ресейге басып кіргеннен кейін, британдықтар мен орыстар 18 шілдеде 1812 жылы Эребру келісіміне қол қойды; сол күні және сол жерде британдықтар мен шведтер 1810-1812 жылдар аралығындағы Англия-Швед соғысын аяқтаған Эребру келісіміне қол қойды, бұл соғыс кез келген қақтығыстарсыз және құрбансыз аяқталды.
Alexander I kept Russia as neutral as possible in the ongoing French war with Britain. He allowed Russians to continue secretly to trade with Britain and did not enforce the blockade required by Continental System. In 1810, he withdrew Russia from the Continental System and trade between Britain and Russia grew. Franco Russian relations became progressively worse after 1810. By 1811, it became clear that Napoleon was not keeping to his side of the terms of the Treaty of Tilsit. He had promised assistance to Russia in its war against the Ottoman Empire, but as the campaign went on, France offered no support at all. With war imminent between France and Russia, Alexander started to prepare the ground diplomatically. In April 1812 Russia and Sweden signed an agreement for mutual defence. A month later Alexander secured his southern flank by the Treaty of Bucharest (1812), which formally ended the war against Turkey. After Napoleon invaded Russia in June, the British and the Russians signed one Treaty of Örebro on 18 July 1812; on that same day and in the same place the British and Swedes signed another Treaty of Örebro ending the Anglo Swedish War (1810–1812), a war that had had no engagements and no casualties.