Кіріспе

Модзиц немесе Моджиц – ортодоксал иудаизмдегі хасидтік династияның атауы. Бұл атау Польшаның Демблин қаласындағы Висла өзенінің жағасында орналасқан Моджице ауданынан шыққан. Осы топтың жақтастары Модзицер хасидтері деп белгілі және қазір негізінен Бней Бракта (қазіргі Модзицер ребелердің бірі тұратын жерде) және Израильдің Иерусалим қаласында қоныстанған. Олардың АҚШ-та, Бруклинде (басқа қазіргі Модзицер ребе тұратын жерде), Монсиде (Нью-Йорк штаты), Фар Роккавейде (Куинс), Лос-Анджелесте, сондай-ақ Канаданың Торонто қаласында да шағын топтары бар. Модзицер ребелері музыкалық шығармаларымен әйгілі, олардың көптегені Бен Цион Шенкермен жазылған. Модзиц ребелері мен олардың жақтастары 4000-нан астам нигуним жазған.

Кузьмирдің ребе Ежеккел Тауб (17551856)

Кузьмир ребесі Ехезкел Тауб (1755–1856) ешивалар ашып, оның ребелері – Люблин көрушісі мен Кожницер Магидінің ұстанымдарына ұқсас, бірақ Котск хасидизмінен ерекшеленетін хасидтік тәлімді қалыптастырғаннан бастау алды.

Зволиндік ребе Шмуэль Елиях Тауб

1856 жылы Кузьмир ребесі Ежекель Тауб қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы, Польшаның Зволин қаласының Шмуэль Елияху Тауб, оның орнына ребе болды. Ол Тораны терең зерттеуде және хасидтік әндер жазуда өте жақсы қабілет көрсетті. Оны "Менәген мафли пла'ос" деп атады, еврей тілінде бұл "[тамаша] музыкалық талант" деген мағынаны білдіреді. 1888 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның үлкен ұлы, раввин Моше Аарон (1837 – 17 наурыз 1918) Зволин ребесі лауазымын мұрагерлік етті, ал екінші ұлы, ребе Израиль, Модзиц хасидтік әулетін құрды.

Ребе Исраил Тауб (1849-1920)

1849 жылы Зволиннің ребе Шмуэль Елияху Таубтың екінші ұлы, ребе Исраил Тауб дүниеге келді. 1888 жылы ол әкесінен кейін Зволинер хасидтерінің ребесі болды. 1891 жылы Польшаның Демблин қаласына жақын Моджиц ауылына қоныстанды. Ол Моджиц ребесі (тұрғын жерінің атымен) ретінде танылып, Моджиц әулетін құрды. Ол көптеген әндер жазды, оларды хасидтер және басқалар әлі күнге дейін орындайды. Ол қант диабетімен ауырды, 1913 жылы Берлиндегі профессор Израильге барып емделді. Оның өмірін сақтап қалудың жалғыз жолы – диабет салдарынан гангренаға шалдыққан аяғын кесу еді. Операцияға дейін ребе Берлиннің әдемі архитектурасын көрді, бірақ ол Иерусалимнің қираған қаласымен салыстырғанда оны ұнатусыз деп тапты. Операция кезінде ол Йом Кипур күні оқылатын «Элех Эзкеро» сөздеріне негізделген эпикалық шығармасын жазды. Моджиц хасидтері әр жыл сайын оның яхрзитін еске алу үшін жиналғанда осы әнді орындайды. Оның «Брейшит», «Шемот» және «Ваикра» туралы үйретулері «Диврей Исраэль» атты кітабында жинақталған. Өкінішке орай, «Бамидбар» және «Дварим» туралы жазбалары жоғалып кеткен. 2008 жылы оның шөбересі, Модзицтің бас раввині ретінде танымал раввин Исраил Довид Тауб, «Бамидбар» және «Дварим» туралы үйретулерінің жинағын және әжесінің бұрын басылған еңбектеріне негізделген өзінің еңбектерін жариялады. Бұл еңбектер әлемде «Диврей Исраэльдің» түпнұсқа бөлігі ретінде қабылданды. 1920 жылдың 24 қарашасында қайтыс болғаннан кейін оның орнын ұлы, ребе Шаул Йедия Элазар Тауб иеленді.

Ребе Шаул Едидия Елазар Тауб (1886-1947)

Ребе Шаул Едидия Елазар Тауб 1886 жылғы 20 қазанда дүниеге келген. Ол Люблиннің бас раввині, раввин Аврохом Эйгердің қызымен, «Шевет МеЕхуд» кітабының авторымен үйленді. Олардың бір ұлы [Шамуил Елияһу] және бір қызы болды. 19 жасында ол әйелінен ажырасып, балалары – Шмуэль Элияһу мен Голда бөлініп кетті. Оның қызы анасымен, ал ұлы раввин Исраилдің үйінде тәрбиеленді. Ол Польшадағы Степанц қаласынан шыққан ұлы кабалист раввин Шауль Шварцтың қызына қайта үйленді және одан кабала білімін алды. Екінші әйелінен екі ұл мен екі қызы дүниеге келді. Оның ұлы, раввин Йехошуа Еческель, барлық раввиндік мәселелерде оның жақын көмекшісі болды. Раввин Йехошуа Еческель өзінің еңбектерін «Ишей Исраил» деген атпен «Хагада шел Песах» кітабында жариялады. Өкінішке орай, раввин Йехошуа Еческель дене күші әлсіз болғандықтан, әкесі қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай (1952 жылы) қайтыс болды. Сондықтан, оған ұсынылса да, ол Модзиц әулетінің раббилік тағына отырудан бас тартты. Бірақ кейінгі жылдары оның жалғыз ұлы, Бас раввин Исраил Довид Тауб, АҚШ-та Модзиц әулетін жаңғыртты, оның шұғыласы Flatbush-тағы шұлде жарық шашты. Р. Шаул кейін Р. Хаим Санзердің шөбересі Бохнер раввинінің қызына үйленді. Олардан төрт бала – екі ұл мен екі қыз дүниеге келді. Раввин Шаул Едидия 1939 жылдың қыркүйегіне дейін Польшадағы хасидтерін басқарды, содан кейін нацистердің қуғын-сүргінінен қашып кетті. Ол Вильнюске, Литваға, Ресейге, содан кейін Жапонияға жол тартты. Ақырында, бірнеше Модзиц хасидтерінің көмегімен ол және оның отбасының бір бөлігі Сан-Францискоға жетіп, 1940 жылы Нью-Йорк штатының Бруклин қаласына көшіп барды. Бруклинде Ребе Шаул Едидия Елазар танымал болды және Модзицті қайта құруға көмектесті. Ол дарынды ән жазушы болды, 1000-нан астам хасидтік әуендер жазды. Оның Израиль еліне деген шексіз махаббаты болды. Ол өзінің болжамының орындалуын көре алмады және 1947 жылғы 29 қарашада, БҰҰ Израиль мемлекетін құру туралы дауыс берген күні қайтыс болды. Ол 1967 жылы азат етілгенге дейін Зәйтүн тауында жерленген соңғы адам болды. Оның ілімдері «Имрей Шаул» және «Иса Браха» жинақтарында сақталған. Оның орнын Тель-Авивте тұратын үлкен ұлы Шмуэль Элияху Тауб иеленді.

Рабби Шмуэль Елияху Тауб (1905-1984)

Ребе Шмуэль Елияху 1905 жылдың 9 ақпанында Польшаның Люблин қаласында дүниеге келген. 1935 жылы ребе Шаул Едидия Елазар және оның ұлы рабби Шмуэль сол кездегі Британдық Палестинаға қажылық сапарға шықты. Олар онда болғанда, Р. Шмуэль Израиль жеріне ғашық болып, әкесінен онда қалуға рұқсат сұрады. Әкесі келісімін берді, бір жыл ішінде рабби Шмуэльдің әйелі мен баласы Израильге көшіп келді. 1947 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол әкесінен кейін Модзицер ребесі болып, кейіннен «Имрей Эйш» («От сөздері») деп танылды. Ол Модзиц дәстүрін композитор және Тора ғалымы ретінде жалғастырды. Ол 1984 жылдың 6 мамырында (4 Ияр 5744) қайтыс болды, оның орнына жалғыз ұлы ребе Исраил Дан Тауб келді.

Ребе Исраил Дан Тауб (1928-2006)

Ребе Исраил Дан 1928 жылы Польшаның Варшава қаласында дүниеге келді және 2006 жылы 16 маусымда (20 Сиван 5766) қайтыс болды. 1936 жылы ол анасымен бірге Палестинаға әкесі, Рабби Шмуэль Елияхумен кездесу үшін келді. Бірнеше жыл бойы ол әкесі тұрған Тель-Авив қаласындағы Модзиц хасидтерінің басшысы болды. Лаг Ба'омер 5755 жылы (18 мамыр 1995 жылы) ол Модзицтің бас кеңсесін Израильдің Бней Брак қаласындағы жаңа ғимаратқа көшірді. Ол өзінің алдыңғылары сияқты көптеген хасидтік әуендер шығарды, олардың көбісі хасидтік синагогтарда үнемі орындалады. Оның пікірі жоғары бағаланды және ол Агудат Израильдің Тора ғалымдары кеңесінің мүшесі болды. Оның хасидтік үйретістерінің жинағы «Нахалас Дан» («Данның мұрасы») деген атпен жарияланды, ол қайтыс болғаннан кейін осы атпен танылды. Ребе Исраил Данның екі ұлы мен екі қызы бар. Оның жерлеу рәсімінде үлкен ұлы, Бас раввин Хаим Шаул Тауб жаңа Модзицер ребе ретінде тағайындалды. Оның екінші ұлы, раввин Пинхас Моше Тауб кейіннен Кузьмир ребесі атанды.

Хаим Шаул Тауб

Хаим Шаул көп жылдар бойы Бней Брактағы Имрей Шаул және Дархей Тора ешиваларының рош ешивасы қызметін атқарды. Модзицтің ұзаққа созылған дәстүріне сай, Ребе 5767 жылғы Рош Хашанаға он жаңа ниггуним, ал 5768 жылға он екі жаңа ниггуним шығарды (2006 және 2007 жылдың қыркүйегіне сәйкес), олардың кейбіреулері Израильдегі хареди яһудилерінің арасында кеңінен танылды.