Дов Бер Мезеричер: Хасидизмнің негізін қалаушы, Баал Шем Товтың ізбасары. Оның философиясы мен үйретулері Шығыс Еуропаға таралды. Тарихы мен еңбектері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хасид раввині (1704–1772)
Hasidic rabbi (1704–1772)
Дов Бер бен Авраам Мезеричтік (; 1772 жылдың 4 желтоқсанында қайтыс болды), сондай-ақ Мезеричтің Магиді немесе Мезерич Магиді деп те аталады, Хасид яһудилігінің негізін қалаушы раввин Израиль бен Елиезердің (Баал Шем Тов) шәкірті болды және ертедегі қозғалысты басқару үшін оның мұрагері ретінде таңдалды. Дов Бер Баал Шем Товтың ілімдеріне негіз болатын мистикалық философияның алғашқы жүйелі жақтаушысы және оның ілімі мен басшылығы арқылы қозғалыстың негізгі құрылысшысы саналады. Ол Межиричиде (Волыньде) өзінің базасын құрды, бұл Хасидизмнің орталығын Меджибижден (Подолияда) көшірді, онда ол қозғалысты тарату үшін шәкірттердің жақын шеңберін дамытуға баса назар аударды. Оның қайтысынан кейін үшінші буын басшылары өздерінің әртүрлі түсіндірмелерін алып, Шығыс Еуропаның белгілі аймандарына таратты, Хасидизмді Украинадан тыс Польшаға, Галицияға және Ресейге жылдам таратуға мүмкіндік берді. Оның ілімдері «Магид Деварав Л’Яков», «Ор Тора», «Ликутим Екарим», «Ор Ха’эмет», «Китвей Кодеш», «Шемуа Това» және оның шәкірттерінің еңбектерінде кездеседі. Оның шәкірттерінің ішкі шеңбері, «Шеврая Кадиша» («Киелі бауырластық») деп белгілі, раввиндер Авраам ХаМалах (оның ұлы), Чернобыльдің Нахум, Лиженсктің Елимелех, Ханипольдің Зуша, Бердичевтің Леви Ицхок, Меджибиждің Борух, Карлиннің Ахарон (ХаГадол), Амдурдың Хаим Чайкль, Витебсктің Менахем Мендель, Никольсбургтің Шмуэль Шмельке, Шломо Флам (Люцкер Магид), Островоның Ашер Зеби, Житомирдің Зев Вольф және Лиадидің Шнеур Залманды қамтыды.
Dov Ber ben Avraham of Mezeritch (; died December 4, 1772 O. S.), also known as the Maggid of Mezeritch or Mezeritcher Maggid, was a disciple of Rabbi Israel ben Eliezer (the Baal Shem Tov), the founder of Hasidic Judaism, and was chosen as his successor to lead the early movement. Dov Ber is regarded as the first systematic exponent of the mystical philosophy underlying the teachings of the Baal Shem Tov, and through his teaching and leadership, the main architect of the movement. He established his base in Mezhirichi (in Volhynia), which moved the centre of Hasidism from Medzhybizh (in Podolia), where he focused his attention on raising a close circle of disciples to spread the movement. After his death the third generation of leadership took their different interpretations and disseminated across appointed regions of Eastern Europe, rapidly spreading Hasidism beyond Ukraine, to Poland, Galicia and Russia. His teachings appear in Magid Devarav L'Yaakov, Or Torah, Likutim Yekarim, Or Ha'emet, Kitvei Kodesh, Shemuah Tovah, and in the works authored by his disciples. His inner circle of disciples, known as the Chevraia Kadisha ("Holy Brotherhood"), included Rabbis Avraham HaMalach (his son), Nachum of Czernobyl, Elimelech of Lizhensk, Zusha of Hanipol, Levi Yitzchok of Berditchev, Boruch of Medzhybizh, Aharon (HaGadol) of Karlin, Chaim Chaykl of Amdur, Menachem Mendel of Vitebsk, Shmuel Shmelke of Nikolsburg, Shlomo Flam (the Lutzker Maggid), Asher Zebi of Ostrowo, Zev Wolf of Zhitomyr, and Shneur Zalman of Liadi.
Атауы
Ең көп таралған транслитерациялар – Дов Бер, Дов Баер және ДовБер; сирек қолданылатын формалар – Доб Бер немесе Доб Бер, олар көбінесе Шығыс Еуропадағы еврейлер тұратын аймаққа және сол себепті жергілікті идиш диалектілерінің ықпалына байланысты. "Дов Бер" есімінің тамыры "дев" сөзіне жетеді, сондықтан бұл екі тілді тавтологиялық атаудың мысалы. Мезеричтің Дов Бері "Магид" – "Уағызшы" немесе сөзбе-сөз "Айтушы", Құдайдың жолымен жүруге шақыратын және ескертетін адам ретінде белгілі болды (Мезеричтің орнына кейде немісше "Мезериц" аталымы қолданылады). Өмірінің соңында ол өзінің жерленген қаласы Ровноның Магиды ретінде де танылды.
The most common transliterations are Dov Ber, Dov Baer and DovBer; rarely used forms are Dob Ber or Dobh Ber, which often depend on the region in Eastern Europe where Jews resided and hence the influence of the local Yiddish dialects. The name דוב בער Dov Ber is traceable back to the דב, and It is thus an example of a bilingual tautological name. Dov Ber of Mezeritch was known as the Maggid—"Preacher" or literally "Sayer," one who preaches and admonishes to go in God's ways—of Mezritsh (the German form Meseritz is sometimes used instead of Mezeritch). Towards the end of his life he was also known as the Maggid of Rivne, the town where he was buried.
Өмірбаян
Дов Бер 1710 жылы Волыньдегі Локачи қаласында дүниеге келген. Еврей энциклопедиясына сәйкес, Баал Шем Товтың шәкірті болғанға дейін оның өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Хасидтер аңызына сәйкес, ол бес жаста болғанда, отбасылық үйі өртеніп кеткен. Анасының жылағанын естіген ол: «Ана, үйімізді жоғалтқанымызға соншалықты қайғыруымыз керек пе?» – деп сұрады. Ол отбасылық ағашы жоқ болғанына күйініп, оның Рабби Йоханан арқылы Дәуіт патшаға дейін жететінін айтты, Рабби Йоханан – Талмудта сандал жасаушы және ұстаз. Бала: «Бұл несіне? Мен саған менің бастауыммен жаңа отбасылық ағаш тауып беремін!» – деді. Жастығында ол әйелімен бірге өте кедейлікте өмір сүрген. Бір аңыз бойынша, бала дүниеге келгенде, олардың акушерге ақы төлеуге ақшасы болмады. Оның әйелі шағымданды, ал Магид Израильге «қарғыс» айтуға шықты. Ол сыртқа шығып: «Ей, Израильдің ұлдары, сіздерге мол береке келсін!» – деді. Әйелі екінші рет шағымданғанда, ол қайтадан сыртқа шығып: «Израильдің балаларына барлық бақыт келсін, бірақ олар ақшаларын тікенді бұталар мен тастарға берсін!» – деп айқайлады. Сәбидің жылауға күші жетпеді, ал Магид «қарғыс» айтудың орнына ішін тыныштықпен толтырды. Сонымен бірден: «Сендер келер дүниедегі үлестеріңнен айырылдыңыздар», – деген дауыс естілді. Магид: «Жарайды, онда сыйлықтан бас тартамын. Енді мен адал қызмет етуге кірісе аламын» – деді. Дов Бер Баал Шем Товтан күнделікті заттар мен оқиғаларды бағалауды және Тораны оқуға дұрыс көзқараспен қарауды үйренген деп айтылады. Баал Шем Товтың мистикалық философиясы Мусар мен Каббала дәстүрлеріндегі денеге жасалатын қинауларға баса назар аудармай, материалдық дүниені жоюдың орнына қасиеттілікке жол ашатын құрал ретінде қарастырды. Бұл хасидтік ой-пікірдің ішкі мистикалық Тора үйретімдерін түсіну арқылы, барлық нәрседе Құдайдың бар екенін сезіну арқылы қол жеткізілуі мүмкін. Баал Шем Товтың басшылығымен Дов Бер аскеттік өмір салтын тастап, денсаулығын қалпына келтірді, бірақ сол аяғы сал болып қалды. Баал Шем Тов: «Дов Бер маған келгенге дейін ол таза алтын менора (шамыра) болатын. Мен оны тек тұтандыру керек едім» – деді. Оның қасиеттілігі туралы Баал Шем Тов былай деді: «Егер Дов Бер сал болмағанда және микваға ритуалдық түрде батып кетсе, онда ол Мәсіхті әкеле алатын еді».
Dov Ber was born in Lokachi, Volhynia in 1710, according to the Jewish Encyclopedia, Little is known about him before he became a disciple of the Baal Shem Tov. A Hasidic legend states that, when he was five years old, his family home burst into flames. On hearing his mother weeping, he asked: "Mother, do we have to be so unhappy because we have lost a house?" She replied that she was mourning the family tree, which was destroyed, and is traced to King David by way of Rabbi Yohanan, the sandal maker and master in the Talmud. The boy replied: "And what does that matter! I shall get you a new family tree which begins with me!" When he was young, he reportedly lived in great poverty with his wife. One legend relates that when a child was born, they had no money to pay the midwife. His wife complained and the Maggid went outside to "curse" Israel. He went outside and said: "O children of Israel, may abundant blessings come upon you!" When his wife complained a second time, he went outside again and cried: "Let all happiness come to the children of Israel—but they shall give their money to thorn bushes and stones!" The baby was too weak to cry, and the Maggid sighed rather than "cursing". Immediately the answer came, and a voice said: "You have lost your share in the coming world." The Maggid replied: "Well, then, the reward has been done away with. Now I can begin to serve in good earnest." Dov Ber is reported to have learned from the Baal Shem Tov to value everyday things and events, and to emphasize the proper attitude with which to study Torah. The mystical philosophy of the Baal Shem Tov rejected the emphasis on mortification of the body in Musar and Kabbalistic traditions, seeing the greater spiritual advantage in transforming the material into a vehicle for holiness, rather than breaking it. This could be achieved by the perception of the omnipresent Divine immanence in all things, from understanding the inner mystical Torah teachings of Hasidic thought. Under the guidance of the Baal Shem Tov, Dov Ber abandoned his ascetic lifestyle, and recovered his health, though his left foot remained lame. The Baal Shem Tov said that "before Dov Ber came to me, he was already a pure golden menorah (candelebrum). All I needed to do was ignite it." Regarding his holiness, the Baal Shem Tov also reputedly said that if Dov Ber had not been lame, and had been able to ritually immerse in the mikvah, then he could have been able to bring the Mashiach.