Кіріспе

Ирландиялық республикашы (1883–1969)

Джон Булмер Хобсон (14 қаңтар 1883 – 8 тамыз 1969) – ирландиялық республикашы. Ол 1916 жылғы Пасха көтерілісіне дейін Ирландиялық еріктілер және Ирландиялық республикалық бауырластықтың (IRB) жетекші мүшесі болды. Хобсон 1913 жылдың соңында Патрик Пирске IRB-ге кіруге ант берді. Ол Пасха көтерілісіне қарсы болды және оны болдырмауға тырысты. Хобсон сонымен қатар Фианна Эйреннің бас штабы болды, оны құруға көмектескен.

Ерте өмір

Хобсон 5 Магдала көшесінде, Белфаст қаласында, Армаг округынан шыққан бақшашы Бенджамин Хобсон мен Англиядан келген Мэри Энн Булмер отбасында дүниеге келді. Дегенмен, көптеген дереккөздер оның туған жерін қате түрде Холивуд, Даун графтығы деп көрсетеді. 1901 жылы отбасы Белфаст қаласындағы Хоупфилд даңғылында тұрды, ал 1911 жылға қарай Холивудтың сыртындағы Бэлликультра елді мекеніне көшіп кетті. Чарльз Тауншендтің сөзіне сүйенсек, Хобсон "қатты" квакерлік тәрбие алған, бұл, мүмкін, оны Лисберндегі Достар интернатына жіберу арқылы күшейген. Хобсон 1914 жылғы Хауттағы қару жөнелтуден кейін көп ұзамай, квакерлерден принцип бойынша бас тартты, себебі квакерлер зорлық-зомбылықтың барлық түрлеріне қарсы. Булмердің әкесі Армахта туған, бірақ кейін Кильдар графтығының Монастеревин қаласында тұрған және саясатта Гладстондық үстемдік жақтасы болды, ал анасы – ағылшын радикалдарынан. 1911 жылы ол Лондондағы суфражисттер шеруіне қатысқан және ұзақ жылдар бойы Белфаст мәдени өміріне белсенді қатысқан. Ол 1901 жылы Лестерде өткен Британ қауымдастығының жылдық мәжілісінде Белфаст табиғаттанушылар клубының өкілі ретінде "Ольстердің жер асты құрылыстары" тақырыбында лекция оқыды. Ақын Элис Миллиганмен бірге Ирландия әйелдер қауымдастығын ұйымдастырды, оның үй оқу тобы Хобсонның үйінде жиналатын. Хобсон 13 жасында Миллиган басып шығарған "Shan Van Vocht" ұлттық журналына жазыла бастады.

IRB және еріктілер

Хобсонды 1904 жылы Белфасттағы IRB басшысы Денис Маккалоу антқа бекітті. Олар бірге Дунаннон клубтарын құрды, олардың мақсаты 1782 жылы Ирландияға өз Парламентін қайта келтіруде еріктілердің жеңісін тойлау болды, бірақ олар IRB үшін қосымша "ашық фронт" та болды. 1782 жылғы еріктілер қарулы милиция болды, олардың жетістігі, олардың айтуынша, пайдалы сабақтар бере алатын еді. 1909 жылдың тамыз айында Констанс Маркевичпен бірге республикалық скауттық қозғалысы ретінде Na Fianna Éireann-ды құрды. Хобсон 1911 жылы IRB Жоғарғы Кеңесіне көтерілді, бұл П.Т. Дейли, Фред Аллен және Шон О’Хенлонның отставкаларымен бірге жүрді, бұл Том Кларк пен жас жігіттерге IRB-ді басқаруға мүмкіндік берді. 1913 жылы ол IRB Дублин орталықтары кеңесінің төрағасы болды. Ол жер астындағы дайындықтарды сезсе де, нақты дәлелі болмады. Кейіннен еріктілер көтеріліс үшін бұйрық алғанын, оның Пасха жексенбісіне жоспарланғанын білді, содан кейін ол МакНиллге IRB-нің жоспарлағандары туралы ескертті. МакНилл қарсы бұйрық шығарды, бұл көтерілісті бір күнге ықпалдастырды және көптеген еріктілердің қатысуын тоқтатты. Хобсонды Семус О’Доэрти көтерілістің ұйымдастырушыларының бұйрығымен МакНиллдің бұйрығы туралы ақпаратты таратуын тоқтату үшін ұрлап кетті және көтеріліс толыққанды басталғанға дейін О’Доэртидің Пхибсборо қаласындағы үйінде қарумен күзетілді. Кейіннен МакНилл Ирландия еркін мемлекеті үкіметінде қызмет етті, бірақ Хобсон тәуелсіздік алғаннан кейін Пошта және телеграф департаментінде мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеумен шектелді. 1947 жылы ол көтерілісті және оның басшысын сынап, әскери кеңестің "әскери жоспарлар деп айтуға болатын ешқандай жоспары болмағанын" және көтеріліс "екі немесе үш ғимаратқа кірген адамдарды атып тастағанға дейін немесе өртеп жібергенге дейін" тұрғанын айтты.

Кейінгі жылдар

Гобсон көптеген экономикалық еңбектер жазды, олар кейнсиандық көзқарас негізінде құрастырылған. Ол экономиканың жаңаруы Ирландияның бірігуіне қолдау көрсету үшін одақтастарды көндіруге қажет деп есептеді. Хобсон кедейлікті жоюға ұмтылып, "Әлеуметтік әділет лигасы" қорынын құрды. 1948 жылы зейнетке шыққаннан кейін Хобсон Коннемарадағы Раундстоун қаласының жанында үй салды. Оның әйелі Клэр (Греган), ол 1930 жылдардың соңында одан ажырасып кеткен, 1958 жылы қайтыс болды. 1960 жылдары жүрек талмасына ұшырағаннан кейін Хобсон өзінің қызы Камилла мен күйеу баласы Джон Митчеллмен Лимерик графтығының Каслконнелл қаласында бірге тұрды, онда ол өмірі туралы "Ирландия, кеше және ертең" (Anvil Books, Ireland, 1968) атты естелігін аяқтады.

Өлім және мұра

Ол 1969 жылғы 8 тамызда 86 жасында Лимерик графтығының Каслконнелл қаласында қайтыс болды және Гуртин зиратында, Коннемарадағы Галвей графтығының Раундстоун жанында жерленген. Романшы Брайан Мур отбасылық дос болды. Мурдың 1999 жылы қайтыс болғанға дейін жарияланған соңғы туындысы – "Үйге оралу" атты эссе. Ол Хобсонның қабіріне жасаған сапарынан туған ойлардың жемісі болды. Эссе Granta тапсырысымен 1999 жылғы 7 ақпанда The New York Times газетінде жарияланды. Мурдың Ирландияға және ирландтық болмысына қатысты көзқарастары көбінесе қайшылыққа толы болғанымен, шығармадағы соңғы ойы: "Коннемарада Булмер Хобсонның қабірін көргенге дейін өткен оқиғалар есімде сақталған. Сол сәтте, егер өлсем, соңғы демалысымды осы тыныш жерге, мал жайылатын шабындыққа беруге ниеттенер едім."