Кіріспе
Кальций карбонатының қатты, борпылдақ шөгіндісі. Лаймсклей – негізінен кальций карбонатынан (CaCO3) тұратын қатты, борпылдақ шөгінді. Ол көбінесе қазандықтардың, су жылытқыштардың және құбыр жүйелерінің, әсіресе ыстық суға арналған құбырлардың ішінде жиналады. Сонымен қатар, ол ескі құбырлардың ішкі беттерінде және қатты су ағып өткен басқа да беттерде жиі кездеседі. Лаймсклей қатты сулы бұлақтарда травертин немесе туфа түрінде де пайда болады. Түсі басқа минералдардың болуына байланысты ақтан сұрға, қызғылт немесе қызыл қоңырға дейін өзгереді. Қызыл қоңыр түс темір қосылыстарынан пайда болады. Лаймсклей көз жараспайтындықтан және тазалау қиындық тудыратындықтан бөлек, түрлі сантехникалық және жылыту жүйелерінің жұмысын нашарлатады немесе бұзуы мүмкін. Лаймсклейді кетіру үшін арнайы тазартқыштар қолданылады. Құбырларда шөгінді пайда болуын болдырмау үшін суды жұмсарту немесе басқа су тазарту технологиялары қолданылады.
Limescale is a hard, chalky deposit, consisting mainly of calcium carbonate (CaCO3). It often builds up inside kettles, boilers, and pipework, especially that for hot water. It is also often found as a similar deposit on the inner surfaces of old pipes and other surfaces where hard water has flowed. Limescale also forms as travertine or tufa in hard water springs. The colour varies from off white through a range of greys and pink or reddish browns, depending on the other minerals present. Iron compounds give the reddish browns. In addition to being unsightly and hard to clean, limescale can seriously damage or impair the operation of various plumbing and heating components. Descaling agents are commonly used to remove limescale. Prevention of fouling by scale build up relies on the technologies of water softening or other water treatment.
Тас сияқты
Римдік Эйфель су құбыры 80 жылы салынсып аяқталды және 260 жылы герман тайпалары тарапынан бұзылып, көп бөлігі жойылды. Орта ғасырларда су құбырының ішіндегі әк тасқа ұқсас шөгінділер, табиғи тас аз болған аймақта, құрылыс материалы ретінде аса қажетті болып, "Эйфель мәрмрі" деп аталды. Су құбырының жұмыс істеу кезеңінде көптеген бөліктерінде бірнеше сантиметрге дейін қалың қабат пайда болды. Материал қоңыр мәрмәрге ұқсас тұтқырлыққа ие болды және су құбырынан оңай алынып, жылтыратқанда тамырлар көрінетін, ал жазық кесілгенде тас сияқты қолданылатын еді. Бұл жасанды тас Рейнланд аймағында кеңінен қолданылды. "Эйфель мәрмрінің" қолданылуы Падерборн мен Хилдесхайм қалаларына дейін, соборлардың құрылысында кездеседі. Даниядағы Роскилде соборы – оның қолданылған ең солтүстік орны, онда бірнеше қабір тастары осы мәрмәрден жасалған. 11-12 ғасырларда батысқа сауда арқылы Англияға жоғары сапалы экспорттық материал ретінде жеткізілді, онда ол нормандық ағылшын соборлары үшін бағаналар жасауға қолданылды. Бұл әсерлі жылтыратылған қоңыр тас көп жылдар бойы "Оникс мәрмрі" деп белгілі болды. Оның шығу тегі мен мәні 2011 жылы оның көзі анықталғанға дейін Кентербери соборындағы тас өңдеуді зерттегендер үшін құпия болып келді. Қазір ол Пурбек мәрмрінен жасалған бағаналармен кезектесіп, монастырь төбесін тіреп тұрған бағана ретінде қолданылады. Мұндай үлкен соборлық монастырлардың айналасындағы төртбұрышты аумақты қоршау үшін жүздеген бағаналар қажет болды, оларды ұйымдастырылған өндіріс және тасымалдау жүйесімен қамтамасыз еткен болуы керек. Эйфель кен орындары, қазір кальцийлі шөгінді немесе кальцийлі синтер деп аталады (өйткені ол оникс немесе мәрмәр емес), сонымен қатар Рочестерде және қазір жоғалған Норвичтегі романдық монастырда, Кентерберидегі ауруханалық монастырдың терезелерінде, Капитул үйінің есігінде және қазынашылықта да табылған.
Қатысушы материал
Сабын қалдығы қатты судағы кальций иондары сабынмен қосылғанда түзіледі, ал сабын жұмсақ суда еріп кетеді. Бұл ванналардың, раковиналардың және дренаж құбырларының ішкі беттерінде жұқа қабат түрінде тұнады.