Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тас, кірпіш немесе блоктардан жеке құрылымдар салу
Building of structures from individual units of stone, bricks, or blocks
Құрылыс – кірпіш, тас немесе осыған ұқсас материалдардан, соның ішінде көбінесе цемент ерітіндісімен байланыстырылып, қаланатын құрылымды салу өнері. "Құрылыс" термині құрылыс материалдарының (тас, кірпіш және т.б.) өзіне де қатысты болуы мүмкін. Құрылыста қолданылатын негізгі материалдар – кірпіш, мрамор, гранит, әк тас, құйма тас, бетон блоктары, шыны блоктары және саз кірпіштер. Құрылыс әдетте өте берік болып келеді. Дегенмен, қолданылатын материалдардың сапасы, цемент ерітіндісінің және жұмыстың сапасы, сондай-ақ құрылымдық элементтердің жиналу схемасы құрылыстың жалпы беріктігіне маңызды әсер етеді. Құрылысшыны тас қалаушы немесе кірпіш қалаушы деп атайды. Екеуі де құрылыс мамандықтары болып саналады.
Masonry is the craft of building a structure with brick, stone, or similar material, including mortar plastering which are often laid in, bound and pasted together by mortar. The term masonry can also refer to the building units (stone, brick, etc.) themselves. The common materials of masonry construction are bricks and building stone such as marble, granite, and limestone, cast stone, concrete blocks, glass blocks, and adobe. Masonry is generally a highly durable form of construction. However, the materials used, the quality of the mortar and workmanship, and the pattern in which the units are assembled can substantially affect the durability of the overall masonry construction. A person who constructs masonry is called a mason or bricklayer. These are both classified as construction trades.
Тарих
Құрылыс шеберлігі – әлемдегі ең көне құрылыс өнерлерінің бірі. Мысыр пирамидалары, рим акведуктары және орта ғасырлық соборлар – бәрі де құрылыс шеберлігінің мысалдары. Ертедегі құрылыстар өз салмағы арқасында құрылымды бүйірлеме қозғалыстарға қарсы тұрақтандырды. Қолданылған құрылыс түрлері мен техникалары сәулеттік қажеттіліктерге және мәдени нормаларға сәйкес дамыды. 20 ғасырдың ортасынан бері құрылыс шеберлігінде көбінесе болаттан жасалған элементтер қолданылады, олар қазіргі заманғы жұқа, жеңіл, биік ғимарат жүйелеріндегі кернеу күшін көтеруге көмектеседі.
Masonry is one of the oldest building crafts in the world. The construction of Egyptian pyramids, Roman aqueducts, and medieval cathedrals are all examples of masonry. Early structures used the weight of the masonry itself to stabilize the structure against lateral movements. The types and techniques of masonry used evolved with architectural needs and cultural norms. Since mid 20th century, masonry has often featured steel reinforced elements to help carry the tension force present in modern thin, light, tall building systems.
Қолданбалар
Кірпіш қалау құрылымдық және құрылымдық емес мақсаттарда қолданылады. Құрылымдық мақсаттарға қабырғалар, бағаналар, арқалықтар, негіздер, жүк көтергіш аркалар және тағы да басқалары жатады. Ал құрылымдық емес мақсаттарда кірпіш қалау камин, мұржа және қаптама жүйелері сияқты нысандарда қолданылады.
Masonry has both structural and non structural applications. Structural applications include walls, columns, beams, foundations, load bearing arches, and others. On the other hand, masonry is also used in non structural applications such as fireplaces chimneys and veneer systems.
Кемшіліктер
Қатты ауа райы белгілі бір жағдайларда қабырғалардың тозуына себеп болуы мүмкін, мұның себебі қатып-еріп жағдайларынан туындайтын кеңею және қысылу күштері. Қабырғалар ауыр болып келеді және бұзылмаған немесе механикалық түрде тығыздалған топырақтан жасалған тұрақты негізге орнатылуы керек, әйтпесе жарықтар пайда болуы мүмкін. Бетоннан өзгеше, қабырға құрылысы механикаландыруға онша ыңғайлы емес және білікті жұмыс күші қажет. CMU-лар (құрылыс материалдарының бірлігі) әртүрлі беттік көріністерді қамтамасыз ету үшін өндіріле алады. Оларды өндіріс кезінде бояуға немесе орнатылғаннан кейін бояуға, лакқа бояуға болады. Оларды өндіріс процесінің бір бөлігі ретінде жаруға болады, бұл блоктарға табиғи тас, мысалы, қоңыр тас сияқты дөңгелек бетін беруге мүмкіндік береді. CMU-ларға ойып жасау, жолақтау, құммен шашырату, жылтырату, жолақты (қабыршақпен немесе щеткамен) өңдеу, декоративті қоспаларды қосу, қатайтылған кезде бақыланатын түрде құлдырату немесе декоративті көрініс беру үшін осы әдістердің бірнешеуін қолдануға болады. "Глазурланған бетон блоктары бетон блоктарына тұрақты түрлі қаптаманы (әдетте полиэстер шайырлары, кремний құмы және басқа химиялық заттардан тұрады) жабыстыру арқылы жасалады, бұл тегіс, су өткізбейтін бетті қамтамасыз етеді". Шыны блоктары немесе шыны кірпіштері шыныдан жасалған блоктар болып табылады және блок арқылы көруді мөлдір немесе жартылай мөлдір етеді.
Extreme weather, under certain circumstances, can cause degradation of masonry due to expansion and contraction forces associated with freeze thaw cycles. Masonry tends to be heavy and must be built on a stable ground made of either undisturbed or mechanically compacted soil, otherwise cracking may occur. Unlike concrete, masonry construction does not lend itself well to mechanization, and requires more skilled labor. CMUs can be manufactured to provide a variety of surface appearances. They can be colored during manufacturing or stained or painted after installation. They can be split as part of the manufacturing process, giving the blocks a rough face replicating the appearance of natural stone, such as brownstone. CMUs may also be scored, ribbed, sandblasted, polished, striated (raked or brushed), include decorative aggregates, be allowed to slump in a controlled fashion during curing, or include several of these techniques in their manufacture to provide a decorative appearance. "Glazed concrete masonry units are manufactured by bonding a permanent colored facing (typically composed of polyester resins, silica sand and various other chemicals) to a concrete masonry unit, providing a smooth impervious surface." Glass block or glass brick are blocks made from glass and provide a translucent to clear vision through the block.
Фурнирлік тас
Қабырғаға жабылатын қаптама қабырға әдетте ағаштан немесе қабырға материалынан жасалған, құрылымдық жағынан тәуелсіз қабырғаның бір немесе екі жағына орнатылған, көбінесе саздан жасалған кірпіштерден тұрады. Мұндай жағдайда кірпіш қаптамасы негізінен декоративтік, құрылымдық рөл атқармайды. Кірпіш қаптамасы әдетте кірпіш байланыстары арқылы (құрылымдық қабырғаға бекітілген металл жолақтар, сондай-ақ кірпіш қаптамасының аралық тігістері) құрылымдық қабырғамен байланыстырылады. Кірпіш қаптамасы мен құрылымдық қабырға арасында әдетте ауа қуысы болады. Саздан жасалған кірпіш толығымен су өткізбейтін болғандықтан, құрылымдық қабырғаның сыртында су өткізбейтін жабын (көбінесе битум қағазы) жағылады және кірпіш қаптамасының төменгі жағында ауа қуысында жиналған ылғалды ағызу үшін тежеу тесіктері жасалады. Бетон блоктары, нақты және өңделген тастар, сондай-ақ қаптама балшық та мұндай қаптама ретінде қолданылуы мүмкін. Бетон блоктарын, кірпішті, балшықты, тасты, қаптаманы немесе олардың әртүрлі комбинацияларын пайдаланатын көптеген жылу оқшауланған ғимараттардың ішкі жағында ағаш қабырға тіреулері арасында шыны талшықтан жасалған жылу оқшаулағыш немесе гипспен немесе гипсокартонмен жабылған қатты жылу оқшаулағыш тақталар орнатылады. Көптеген климаттық жағдайларда, бұл жылу оқшаулағыш қабырғаның сыртқы жағында тиімдірек болады, бұл ғимараттың ішкі жағына қабырғаның жоғарыда аталған жылу сыйымдылығын пайдалануға мүмкіндік береді. Дегенмен, бұл техника жылу оқшаулағыштың үстіне ауа райына төзімді сыртқы жабын қажет етеді, сондықтан көбінесе қымбатқа түседі.
A masonry veneer wall consists of masonry units, usually clay based bricks, installed on one or both sides of a structurally independent wall usually constructed of wood or masonry. In this context, the brick masonry is primarily decorative, not structural. The brick veneer is generally connected to the structural wall by brick ties (metal strips that are attached to the structural wall, as well as the mortar joints of the brick veneer). There is typically an air gap between the brick veneer and the structural wall. As clay based brick is usually not completely waterproof, the structural wall will often have a water resistant surface (usually tar paper) and weep holes can be left at the base of the brick veneer to drain moisture that accumulates inside the air gap. Concrete blocks, real and cultured stones, and veneer adobe are sometimes used in a very similar veneer fashion. Most insulated buildings that use concrete block, brick, adobe, stone, veneers or some combination thereof feature interior insulation in the form of fiberglass batts between wooden wall studs or in the form of rigid insulation boards covered with plaster or drywall. In most climates this insulation is much more effective on the exterior of the wall, allowing the building interior to take advantage of the aforementioned thermal mass of the masonry. This technique does, however, require some sort of weather resistant exterior surface over the insulation and, consequently, is generally more expensive.
Габион
Габион – орташа өлшемді сынық таспен толтырылған, әдетте цинкпен қапталған болаттан (мырышталған болаттан) жасалған себеттер. Олар біртұтас конструкция ретінде жұмыс істейді және кері иіліммен қаланып, жағалауды немесе тіреу қабырғасын құрайды. Габиондардың артықшылығы – жақсы дренаждалуы, иілгіштігі, су тасқынына, беткейден ағатын суға, қырауға және топырақ сырғанауына төзімділігі. Олардың қызмет ету мерзімі сымның беріктігіне байланысты, ал қатал климаттық жағдайларда (мысалы, тұзды су ортасында) коррозияға төзімді сымнан жасалуы керек. Көптеген қазіргі заманғы габиондар тікбұрышты болып келеді. Алдыңғы габиондар көбінесе екі жағынан ашық, цилиндрлі тоқу себеттері болған, олар көбінесе уақытша, әскери құрылыстарда қолданылған. Ұқсас жұмыстарды ұяшықтық бекіту арқылы ұсақ іріліктерімен де жасауға болады.
Gabions are baskets, usually now of zinc protected steel (galvanized steel) that are filled with fractured stone of medium size. These will act as a single unit and are stacked with setbacks to form a revetment or retaining wall. They have the advantage of being well drained, flexible, and resistant to flood, water flow from above, frost damage, and soil flow. Their expected useful life is only as long as the wire they are composed of and if used in severe climates (such as shore side in a salt water environment) must be made of appropriate corrosion resistant wire. Most modern gabions are rectangular. Earlier gabions were often cylindrical wicker baskets, open at both ends, used usually for temporary, often military, construction. Similar work can be done with finer aggregates using cellular confinement.
Қабырғалық құрылымдарды механикалық модельдеу
Материалдарды модельдеу тұрғысынан алғанда, қабырғалық құрылыс – өте ерекше механикалық қасиеттері бар материал (сығуға беріктігі мен керілуге беріктігі арасындағы қатынасы өте жоғары), сондықтан оған түсетін жүктемелер эластикалық денелердегідей тарамайды, бірақ жоғары қаттылыққа ие сызықтар арқылы өтеді.
From the point of view of material modeling, masonry is a special material of extreme mechanical properties (with a very high ratio between strength in compression and in tension), so that the applied loads do not diffuse as they do in elastic bodies, but tend to percolate along lines of high stiffness.