Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Макадам, тар және құмнан жасалған жол төсемі
жол төсемі
Road surface of macadam, tar and sand
the road surfacing
Тармакадам – 1902 жылы Уэльстің өнертапқышы Эдгар Пурнелл Хули патент алған тар мен макадамды (ұсақталған тас пен құмды) біріктіру арқылы жасалған жол төсемі материалы. Бұл 19-шы ғасырдың басында шотланд инженері Джон Луддон МакАдам ойлап тапқан қарапайым тығыздалған тас макадам төсемінің ұзақ қызмет ететін, шаңсыз жақсартылған түрі. "Тармакадам" және "асфальт" терминдері басқа да материалдарды белгілеу үшін қолданылады, оның ішінде тармен нығайтылған макадам, битумдік беттік өңдеулер және қазіргі асфальт бетон.
Tarmacadam is a road surfacing material made by combining tar and macadam (crushed stone and sand), patented by Welsh inventor Edgar Purnell Hooley in 1902. It is a more durable and dust free enhancement of simple compacted stone macadam surfaces invented by Scottish engineer John Loudon McAdam in the early 19th century. The terms "tarmacadam" and tarmac are also used for a variety of other materials, including tar grouted macadam, bituminous surface treatments and modern asphalt concrete.
Шығу тегі
Шотланд инженері Джон Лоудон МакАдам 1820 жылдары салып бастаған макадам жолдары шұңқырға түсуге және шаң көтеруге бейім. Макадам беттерін қара шайырмен (битуммен) бекіту әдістері кем дегенде 1834 жылға дейін, Англияның Миллволл қаласындағы Касселлдің патенттік лава тас шеберханасынан жұмыс істеген Джон Генри Касселлдің "лава тасын" патенттеуімен байланысты. Бұл әдіс қара шайырды (битумды) негізге тарату, содан кейін макадам қабатын төсеу және соңында макадамды қара шайыр мен (битуммен) құм қоспасымен жабудан тұрды. Қара шайырмен (битуммен) емделген макадам 1900 жылға дейін қолданылып келді, ол жолдың бетін жону, қара шайырды (битумды) шашу және қайта тығыздауды қамтыды. Жол құрылысында қара шайырдың (битумның) қолданылуы 19 ғасырда белгілі болғанымен, 20 ғасырдың басында автокөлік пайда болғанға дейін ол аз қолданылды және кең көлемде енгізілген жоқ. Қызығы, Джон Лоудон МакАдам өзі Ұлыбританияның алғашқы көмір шайыры зауыты үшін кокс жеткізуші болғанымен, өмірінде жол жобаларында қара шайырды (битумды) байланыстырушы материал ретінде қолдануды жақтаған емес, керісінше, суды жақсы өткізетін материалдарды ұнатқан (Macadam бетіне қараңыз). 1901 жылы Эдгар Пурнелл Хули Дербиширдегі Денби қаласында серуендеп жүргенде темір зауытының жанында тегіс жолға тап болды. Оған қара шайырдың (битумның) бір бөшегі жолға құлап, оны жабу үшін жақын маңдағы пештерден шыққан қалдықтар құйылғанын айтты. Хули бұл жағдайдың жолды қатайтқанын, шұңқырлар мен шаңның жоқ екенін байқады. Ноттингемнің Радклифф жолы әлемдегі алғашқы асфальт жолына айналды. Әсіресе әуежай терминалдарының алдындағы бөліктері, бірақ бұл аймақтар көбінесе бетоннан жасалған. Сол сияқты, Ұлыбританияда асфальт бетонды атағанда, көпшілік асфальт сөзін жиі қолданады.
Macadam roads pioneered by Scottish engineer John Loudon McAdam in the 1820s are prone to rutting and generating dust. Methods to stabilise macadam surfaces with tar date back to at least 1834 when John Henry Cassell, operating from Cassell's Patent Lava Stone Works in Millwall, England, patented "lava stone." This method involved spreading tar on the subgrade, placing a typical macadam layer, and finally sealing the macadam with a mixture of tar and sand. Tar grouted macadam was in use well before 1900 and involved scarifying the surface of an existing macadam pavement, spreading tar and re compacting. Although the use of tar in road construction was known in the 19th century, it was little used and was not introduced on a large scale until the motorcar arrived on the scene in the early 20th century. Ironically, although John Loudon McAdam himself had been a supplier of coke for Britain's first Coal Tar factory, he never in his own lifetime advocated for the use of Tar as a binding agent for his road designs, preferring free draining materials (see the page Macadam). In 1901, Edgar Purnell Hooley was walking in Denby, Derbyshire, when he noticed a smooth stretch of road close to an ironworks. He was informed that a barrel of tar had fallen onto the road and someone poured waste slag from the nearby furnaces to cover up the mess. Hooley noticed this unintentional resurfacing had solidified the road, and there was no rutting and no dust. Nottingham's Radcliffe Road became the first tarmac road in the world. especially the apron near airport terminals, although these areas are often made of concrete. Similarly in the UK, the word tarmac is much more commonly used by the public when referring to asphalt concrete.