Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қайта пайдаланылатын жазу беті
Reusable writing surface
Тақта – бұл мәтін немесе суреттер кальций сульфаты немесе кальций карбонатынан жасалған таяқшалармен (осы мақсатта қолданылғанда бор ретінде танылатын) жазылатын, қайта пайдаланылатын жазу беті. Тақталар бастапқыда қара немесе қоңыр сұр шифер тастан жасалған жұқа, тегіс табақтар болған.
A blackboard or a chalkboard is a reusable writing surface on which text or drawings are made with sticks of calcium sulphate or calcium carbonate, known, when used for this purpose, as chalk. Blackboards were originally made of smooth, thin sheets of black or dark grey slate stone.
Дизайн
Тақта қараңғы матовый бояумен боялған тақта болуы мүмкін (әдетте қара, кейде қою жасыл). Матовый қара пластик белгі материалы (жабық ұяшықты ПВХ көбік тақтасы деп аталады) жекешелендірілген тақта суреттерін жасау үшін де қолданылады. А формасындағы тақталар мейрамханалар мен барларда күнделікті арнайы ұсыныстарды жарнамалау үшін қолданылады. Көбірек кеңейтілген нұсқасы екі параллель ролик арқылы тартылған пластик жамылғыдан тұрады, оны ауыстыру арқылы жазуға арналған қосымша кеңістік құруға болады, ал жазылған мәтін сақталады. Ең жоғары сапалы тақталар дөңгелектелген, керамикалық эмальдалған болаттан (қара, жасыл, көк немесе кейде басқа түстер) жасалады. Порцелин өте тозуға төзімді, сондықтан порцелиннен жасалған тақталар қарқынды пайдаланғанда 10–20 жылға дейін қызмет етеді. Лектор тақталарды жазу үшін қол жетімді етеді, содан кейін оларды қол жетімсіз жерге жылжытады, бұл бір уақытта көп көлемде материалды көрсетуге мүмкіндік береді. Бор жазуларын ылғалды шүберек, сүңгір немесе әдетте фельтті төсеммен жабылған тақтай сүрткішімен оңай сүртіп тастауға болады. Дегенмен, кейбір ылғал тақталардағы бор жазуларын жою қиын болуы мүмкін. Тақта өндірушілер жаңа немесе жаңадан боялған тақтаны бордың бүйірімен толық жабуды және содан кейін оны пайдалануға дайындау үшін әдеттегідей сүртіп тастауды ұсынады.
A blackboard can simply be a board painted with a dark matte paint (usually black, occasionally dark green). Matte black plastic sign material (known as closed cell PVC foamboard) is also used to create custom chalkboard art. Blackboards on an A frame are used by restaurants and bars to advertise daily specials. A more modern variation consists of a coiled sheet of plastic drawn across two parallel rollers, which can be scrolled to create additional writing space while saving what has been written. The highest grade blackboards are made of a rougher version porcelain enamelled steel (black, green, blue or sometimes other colours). Porcelain is very hard wearing, and blackboards made of porcelain usually last 10–20 years in intensive use. The lecturer then moves boards into reach for writing and then moves them out of reach, allowing a large amount of material to be shown simultaneously. The chalk marks can be easily wiped off with a damp cloth, a sponge or a special blackboard eraser usually consisting of a block of wood covered by a felt pad. However, chalk marks made on some types of wet blackboard can be difficult to remove. Blackboard manufacturers often advise that a new or newly resurfaced blackboard be completely covered using the side of a stick of chalk and then that chalk brushed off as normal to prepare it for use.
Қыш таяқшалар
Өңделген "бор" таяқшалары әсіресе ақ және түрлі-түсті тақталармен қолдану үшін жасалады. Ақ бор таяқшалары негізінен минералды бор тау жыныстарынан немесе әктастан алынған кальций карбонатынан, ал түрлі түсті немесе пастельді бор таяқшалары гипстен алынған кальций сульфатының дигидраты түрінде, CaSO4·2H2O, жасалады. Кальций карбонаты бар бор таяқшалары әдетте 40–60% CaCO3 (кальцит) құрамында болады.
Sticks of processed "chalk" are produced especially for use with blackboards in white and also in various colours. White chalk sticks are made mainly from calcium carbonate derived from mineral chalk rock or limestone, while coloured or pastel chalks are made from calcium sulphate in its dihydrate form, CaSO4·2H2O, derived from gypsum. Chalk sticks containing calcium carbonate typically contain 40–60% of CaCO3 (calcite).
Кемшіліктер
Ал, басқа жағынан, бордан шаң пайда болады, оның мөлшері қолданылған бордың сапасына байланысты. Кейбір адамдар бұл жағдайды қолайсыз сезінеді немесе оған аллергиясы болуы мүмкін, ал Америка аллергия, астма және иммунология академиясының (AAAAI) мәліметінше, бор шаңы мен аллергия және астма проблемалары арасында байланыс бар. Шаңның болуы борды компьютерлер сияқты шаңға сезімтал жабдықтар орналасқан орындарда қолдануға кедерес жасайды. Қара тақтадағы жазуды қараңғыда оқу қиын. Бор таяқшалары қолдану барысында қысқарады және борға арналған жазу құралдарына салылмаса, оңай сынып қалуы мүмкін. Қара тақталар "көлеңке" құбылысынан зардап шегеді. Бұл құбылыс ескі түрлі-түсті бор, пастель немесе бор қаламының сиясы тақтаның қара бетіне сіңіп, оны жою мүмкін болмайтын жағдайда пайда болады. Тырнақтардың қара тақтаға сырғытуы, сондай-ақ басқа да өткір, әсіресе металл заттардың сырғытуы адамдарға өте жағымсыз әсер ететін дыбыс тудырады. Германиядағы Кельн университетінің профессоры Майкл Олер жүргізген зерттеуге сәйкес, адамдар тақтадағы тырнақтардың дыбысын "жек көруге бейім". Зерттеу нәтижелері Америка акустикалық қоғамының конференциясында ұсынылды және Вандербильт психологы Рэндольф Блейк пен оның екі әріптесі 1986 жылы жүргізген зерттеудің бұрынғы нәтижелерін растайды, онда жоғары жиіліктер алынып тасталған кезде де тақтадағы тырнақтардың дыбысы адамдарды мазалайтыны анықталды. Бұл зерттеу үшін Блейк 2006 жылы Иг Нобель сыйлығына ие болды.
On the other hand, chalk produces dust, the amount depending on the quality of chalk used. Some people find this uncomfortable or may be allergic to it, and according to the American Academy of Allergy, Asthma and Immunology (AAAAI), there are links between chalk dust and allergy and asthma problems. The dust also precludes the use of chalk in areas shared with dust sensitive equipment such as computers. The writing on blackboards is difficult to read in the dark. Chalk sticks shrink through use, and are notorious for breaking in half unless inserted in a writing utensil designed for chalk. Blackboards can suffer from ghosting. Ghosting occurs when old coloured chalk, pastels or chalkpen ink absorbs into the black finish of the board, making it impossible to remove. The scratching of fingernails on a blackboard, as well as other pointed, especially metal objects against blackboards, produces a sound that is well known for being extremely irritating to most people. According to a study run by Michael Oehler, a professor at the University of Cologne, Germany, humans are "predisposed to detest" the sound of nails on a blackboard. The findings of the study were presented at the Acoustical Society of America conference and support earlier findings from a 1986 study by Vanderbilt psychologist Randolph Blake and two colleagues found that the sound of nails on a chalkboard annoyed people even when the high pitch frequencies were removed. The study earned Blake a 2006 Ig Nobel Prize.