Кіріспе

Америкалық актер (1925–2015)

Джон Ричард Мур (12 қыркүйек 1925 – 7 қыркүйек 2015) – американдық актер, Дикки Мур ретінде танымал, ол үнсіз фильмдерде түскен соңғы актерлердің бірі болды. Балалық және жастық шағында өте белсенді және танымал актер болған ол 1950-ші жылдардың басына дейін 100-ден астам фильмде ойнады. Оның ең әйгілі туындылары – "Біздің топ" сериалы және "Оливер Твист", "Блонда Венера", "Сержант Йорк", "Өткен шақтан тыс" және "Сегіз темір адам" фильмдері.

Мансап

Джон Ричард Мур-младший Лос-Анджелесте, Калифорния штатында Нора Айлин (Орр) мен банкир Джон Ричард Мурдың ұлы болып дүниеге келді. Оның анасы ирланд, әкесінің әкесі мен анасы Англия мен Ирландиядан шыққан. Ол 1927 жылы «Сүйікті қарақшы» үнсіз фильмінде кинодағы дебютін жасады, онда ол үнсіз фильм жұлдызы Джон Бэрримордың кейіпкерін бір жастағы бала ретінде сомдады. Өлген кезде Мур үнсіз фильмдерде ойнаған соңғы актерлердің бірі болды. Ол тез арада көзге түсетін қосалқы рөлдерге ие болды. Йозеф фон Штернбергтің «Блондинка Венера» (1932) драмасында Марлен Дитрихтің ұлы рөлін ойнады. Сондай-ақ, ол Барбара Стэнвикпен «So Big» (1932) фильмінде, Уолтер Хьюстонмен «Ақ үйдің үстіндегі Габриэль» (1933) фильмінде және Спенсер Трейсимен «Адамның бекінісі» (1933) фильмінде ойнады. Бірнеше ірі көркем фильмдерде ойнағаннан басқа, ол 1932–1933 жылдар аралығында «Біздің топ» сериалында тұрақты актер болды. Ол «Біздің топ» сериалындағы сегіз фильмде ғана ойнаса да, бұл фильмдерде ол топтың жетекшісі ретінде маңызды рөл атқарды. Бір жылдан кейін ол сериалды тастап, көбірек көркем фильмдерде ойнады. «Біздің топ» жұмысынан басқа, Мур 1933 жылғы «Оливер Твист» бейімдемесіндегі басты рөлді сомдағаны үшін есімдеріне сақталды. 1935 жылы «Луи Пастердің тарихы» фильмінде Жозеф Мейстердің тарихи рөлін ойнады. 1941 жылы Говард Хоукс режиссерлік еткен «Сержант Йорк» соғыс драмасында Гари Купердің інісінің рөлін ойнады. Ол сондай-ақ Ширли Темплге «Мисс Энни Руни» фильмінде алғашқы романтикалық сүйіспеншілік сүйісін сыйлағанымен танымал. Мур Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясында қызмет етті. Кейіннен ол жасөспірім актер және жас ересек ретінде үлкен жетістікке жете алмады және 1940 жылдары «Қауіпті жылдар» сияқты B фильмдерінде ойнауға мәжбүр болды. Оның соңғы есімді фильмдерінің бірі — Роберт Митчемнің саңырау жас көмекшісі «The Kid» рөліндегі «Өткеннен тыс» (1947) фильмі. Мур өзінің соңғы рөлін «Сегіз темір адам» (1952) фильмінде жас солдат ретінде ойнады. Кейін ол Бродвейде, қосымша сахналарда және теледидарда өнер көрсетті. Ол актерлік өнер туралы кітаптар жазып оқытты, «Equity News» журналын редакциялады, Оскарға ұсынылған қысқа фильмді («The Boy and the Eagle») және индустриялық фильмдерді өндірді. 1950 жылдардың соңында актерлік өнерден қол үзді. 1966 жылы алкоголь және есірткіге тәуелділікпен күрескеннен кейін ол «Dick Moore and Associates» атты жарнамалық фирманы құрды және оны 2010 жылға дейін басқарды.

Жеке өмір

Мур үш рет үйленген. Оның алғашқы некесі 1948 жылдан 1954 жылға дейін Пэт Демпсимен болды. Олардың Кевин Мур деген бір баласы болды. Екінші некесі 1959 жылы Элеонор Донхоу Фицпатрикпен болды. Оның үшінші және соңғы некесі 1988 жылы Джейн Пауэллмен тіркелді, ол 2015 жылы қайтыс болғанға дейін оның әйелі болып қалды.

Кейінгі өмірі

1984 жылы Мур өзінің және басқа бала актерлердің тәжірибесі туралы "Твинкл, Твинкл, Кішкентай Жұлдыз" (Бірақ жыныстық қатынасқа бармаңыз немесе машинаны алмайсыз) атты кітабын жариялады. Мур Dick Moore and Associates атты жарнамалық фирманың иесі болды. 1966 жылы құрылған бұл фирма 44 жыл бойы жұмыс істеді. 1988 жылдан бастап, 2015 жылы қайтыс болғанға дейін Мур актриса Джейн Пауэллға үйленді. Олар Мур Пауэллді "Твинкл, Твинкл, Кішкентай Жұлдыз" кітабы үшін сұхбатқа шақырғанда танысты. Жұбайлар Манхэттен және Коннектикут штатының Уилтон қаласында тұрды. 2013 жылдың наурыз айында Пауэлл Мурдың артритпен және "есте сақтау қабілетінің жоғалуымен" күрескені туралы мәлімдеді.

Өлім

Мур 2015 жылдың 7 қыркүйегінде Коннектикут штатының Уилтон қаласындағы хоспис орталығында қайтыс болды, 90 жасқа толуына бес күн бұрын. Ол өртеліп, күлі шашылды.