Кіріспе

Американдық физик және дипломат (1898–1986)

Генри ДеВулф "Гарри" Смит (/'////h//ɛ//n//r//i// //d//ə//'//w//ʊ//l//f// //'//s//m//aɪ//θ/; 1 мамыр 1898 – 11 қыркүйек 1986) – американдық физик, дипломат және бюрократ. Ол ядролық энергияның алғашқы дамуында маңызды рөлдер атқарды, Манхэттен жобасына қатысты, АҚШ Атом энергиясы комиссиясының (AEC) мүшесі және Халықаралық атом энергиясы агенттігінің (IAEA) АҚШ елшісі болды. Принстон және Кембридж университеттерінде білім алған ол 1924 жылдан 1966 жылға дейін Принстон физика кафедрасында оқытушы болып жұмыс істеді. 1935 жылдан 1949 жылға дейін кафедра меңгерушісі болды. Оның алғашқы зерттеулері газдардың иондануына қатысты болды, бірақ 1930-жылдардың ортасынан бастап оның қызығушылығы ядролық физикаға ауысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ұлттық қорғаныс зерттеу комитетінің уран комитетінің мүшесі және Манхэттен жобасының консультанты болды. Ол Манхэттен жобасының алғашқы ресми тарихын жазды, ол кейіннен Смит есебі деп аталды. 1949 жылдан 1954 жылға дейін AEC мүшесі болып жұмыс істеген Смит бастапқыда сутегі бомбасын жасауға қарсы және ядролық қаруды халықаралық бақылауда ұстауды жақтады, бірақ кейін қаруды қолдауға көшті. 1954 жылғы Оппенгеймердің қауіпсіздік тыңдауынан кейін Смит комиссияның жалғыз мүшесі болып, Дж. Роберт Оппенгеймердің қауіпсіздік рұқсатын алуға қарсы дауыс берді. 1961 жылдан 1970 жылға дейін МАГАТЭ елшісі ретінде ол Ядролық қаруды таратпау шартының қабылдануында маңызды рөл атқарды. 1968 жылы «Бейбітшілік үшін атом» сыйлығын, ал 1970 жылы АҚШ Мемлекеттік департаментінің Ерекше құрмет сыйлығын алды. Америкалық ядролық қоғамның «ядролық саясаттану» үшін берілетін сыйлығы, оның алғашқы иегері болған, оның құрметіне аталған.

Жеке өмір

Смит 1898 жылдың 1 мамырында Нью-Йорк штатының Клинтон қаласында, Гамильтон колледжінің геология профессоры Чарльз Генри Смит және Рут Энн Фелпс отбасында дүниеге келді. Принстон университетінің президенті Вудро Вильсон Смит-атасына Принстон университетінің профессорлық құрамына қосылуға көндірді, ал 1905 жылы отбасы Нью-Джерси штатының Принстон қаласына көшіп барды. Генри ДеВолф Смиттің ағасы Чарльз Фелпс Смит Генримен бірдей бастауыш және орта мектептерде оқыды. Ағасы да Принстон университетінен химия мамандығы бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін алды. Ол Гарвард университетінде докторлық диссертациясын қорғады, бірақ Генри мен олардың әкесі сияқты Принстон университетінің профессорлық құрамына кірді. Екі бауыр да Бірінші дүниежүзілік соғыста Химиялық соғыс қызметінде және Манхэттен жобасында қызмет етті. Генри ДеВолф Смит 1936 жылдың 30 маусымында Мэри де Конингке үйленді. Ол Демократиялық партияның мүшесі болды.

Білім

Принстон қаласында Смит Мисс Файн мектебінде оқыды, кейін ол Принстон күндізгі мектебіне және Лоуренсвилл мектебіне түсті. 1914 жылы Лоуренсвилльді бітіргеннен кейін Принстон университетіне оқуға қабылданды, онда классикалық білім алып, 1918 жылы курсын бірінші болып аяқтады. Ол Фи Бета Каппа және Сигма Си қоғамдарына сайланды және Пётр Капицамен достық қарым-қатынас орнатты, бұл совет физигі кейіннен Физика бойынша Нобель сыйлығын жеңіп, совет атом бомбасын жасау жобасында қысқа мерзім жұмыс істеді.

Ерте мансап

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Смит химиялық соғыс қызметінде және Абердин полигонында жұмыс істеді. Екінші докторлық дәрежесін алғаннан кейін, ол NRC стипендиясының соңғы жылы үшін Принстонға оралды. Смиттің алғашқы зерттеулері спектроскопия саласында болды, ол газдардың критикалық энергия деңгейлерін зерттеу үшін газдарды электрондармен соқтығыстыру арқылы иондауға назар аударды. Ол 1919 жылы азот газының сәулелену потенциалы туралы алғашқы ғылыми мақаласын жариялады, бұл оның алғашқы диссертациясының негізі болды. 1922 жылғы мақаласында ол анод сәулелерін пайдалану арқылы молекуланың иондалу энергиясын анықтау әдісін сипаттап, сынап буындағы әдісті көрсетті. Келесі жылы ол осы әдісті азотты зерттеу үшін қолданды. Ол сондай-ақ сутегінің, көмірқышқыл газының, азот оксидінің, азот диоксидінің, су буының, күкірт диоксидінің және көмір дисульфидінің иондануы туралы жариялады. Роберт Х. Дик, Вал Логсдон Фич және Рубби Шер 1989 жылы жазғандай, "1935 жылға қарай оның 30 жарияланған еңбегі оны осы саладағы жетекші экспериментатор ретінде бекітті". 1929 жылы Кеннет Бэйнбридж Смит жетекшілігімен Принстонда 87-элементті іздеу үшін анод сәулелерін қолдана отырып, докторлық диссертациясын аяқтады. 1930 жылдардың ортасында Смит Джеймс Чадвиктің нейтронды ашқандығы, Джон Коккрофт пен Эрнест Уолтонның атомды бөлуі және Эрнест Лоуренстің циклотронды ойлап табуына шабыттандырылып, қызығушылығын ядролық физикаға аударды. Оның соңғы үш ғылыми мақаласы триатомдық сутек пен гелий-3-ті анықтауға қатысты. Департамент төрағасы болып тағайындалуы оны зерттеулер есебінен әкімшілік жұмыстарға көбірек уақыт жұмсауға мәжбүр етті. Бұл есеп алғаш рет 1945 жылдың 12 тамызында, Хиросима мен Нагасакиге шабуылдан кейінгі күндері баспасөзге таратылды. Үкіметтік баспахана сұранысқа қанағаттандыру үшін жеткілікті дананы басып шығара алмады, сондықтан Смит Принстон университетінің баспаханасының директорынан көбірек дана басып шығаруға көндірді. 1946 жылдың соңына қарай баспахана 103 000 дана басып шығарды. Смит авторлық құқықты сақтап, басқалардың оны иеленуіне жол бермеді, бірақ оның кең таралған көбейтуіне рұқсат берді, тиімді түрде оны қоғамдық доменге шығарды. Кейінірек ол "Смит есебінен менің қаржылық балансым екі долларға кем, авторлық құқық алымы" деп хабарлады. Есепте Смит оны "осы елдегі ғалымдарға жаңа атом дәуірінде азаматтарына дұрыс шешімдерге жетуге көмектесу үшін пайдалана алатын жартылай техникалық есеп" деп атады. Жоғары тұрғандардың талабымен ол бомбаның моральдық салдары мен оны жасаушылардың алаңдаушылығы туралы бірнеше талқылауларды алып тастады. Ребекка Шварц Смиттің академиялық білімі және оның есебінің қауіпсіздікке бағытталған физикаға, инженерлік салаға зиян келтіруі, Смит есебінің Манхэттен жобасын физиктердің жетістігі ретінде жариялауына себеп болды деп мәлімдеді.