Кіріспе

Польшалық тарихшы Жерар Лабуда (28 желтоқсан 1916 – 1 қазан 2010) – орта ғасырлар мен батыс славян халықтарын зерттеген Польша тарихшысы. Ол Кашубияда дүниеге келген және Польшаның Познань қаласында өмір сүріп, қайтыс болды.

Өмір

Лабуда Жаңа Хутада, Померания воеводшалығы, Картузи, Польшада (1918 жылға дейін Neuhütte/ Karthaus, Батыс Пруссия / Пруссияның Польшаны бөлуі, Германия) кашуб отбасында дүниеге келген. Ол Станислав Лабуда мен Анастасия Барановсканың ұлы. 1950 жылдан бастап Познань университетінің профессоры; 1962–1965 жылдары ректор; 1951 жылдан бастап Польша білім академиясының (ПАУ) мүшесі; 1989–1994 жылдары президент; 1964 жылдан бастап Польша ғылым академиясының (ПАН) мүшесі; 1984–1989 жылдары вице-президент; 1959 жылдан 1961 жылға дейін Познаньдегі Батыс институтының (Instytut Zachodni) директоры және Нью-Йорк ғылым академиясының мүшесі болды. Ол Лузино, Кашубияда жерленген. 1958 жылдан бастап ол Słownik Starożytności Słowiańskich (Славян ежелгіліктерінің сөздігі) көп томдық жинағын редакциялады және тарихи дереккөздерді жариялады. 30-дан астам кітаптың және 2000-ға жуық ғылыми басылымның авторы. Польша Реститута орденінің Үлкен крестімен (1996) және Польшаның ең жоғары наградасы – Ақ бүркіт орденімен (2010; өлімнен кейін) марапатталған. Альфред Юрзиковский қорының сыйлығы (АҚШ, 1983), Гердер сыйлығы (Австрия, 1991). Польша мемлекетінің наградалары (1949, 1951, 1970). Гданьск университетінің (1986), Николас Коперник университетінің (1993), Ягеллон университетінің (1995), Варшава университетінің (1997), Вроцлав университетінің (1999) және Щецин университетінің (2003) құрметті докторлық дәрежесі.

Шығармалары

Польша мемлекеттілігінің бастауы туралы зерттемелер, Краков, 1946. Бірінші славян мемлекеті – Самон мемлекеті, Познань, 1949. Батыс славян тарихының фрагменттері, 1–2 томдық, 1960–64 жылдар. Польшаның батыс шекарасы. Саяси тарихтың мың жылы, 1971. Бірінші поляк мемлекеті, Краков, 1989. Кашубтар, олардың аты және қоныстанған жері, Гдыня, 1991. Кашубтар және олардың тарихы, 1996. Әулие Станислав Краков епископы, Польшаның қамқоршысы, Познань, 2000. Мешко I, Вроцлав, 2002. Ежелгі және ерте орта ғасырлардағы славян, 2003. Померания тарихындағы кашубтар тарихы, 1 том. Орта ғасырлар, Гданьск, 2006.