Кіріспе
Ағылшын орта қашықтыққа жүгіруші Диана Долорес Модал (туған есімі Эдвардс, 17 маусым 1966 жылы туған) – 800 метрге маманданған ағылшынның бұрынғы орта қашықтыққа жүгірушісі. Ол 1990 жылғы Достастық ойындарында 800 метрде алтын медаль, 1986 жылғы Достастық ойындарында күміс медаль, ал 1998 жылғы Достастық ойындарында қола медаль жеңіп алды. Оның басқа да маңызды нәтижелері: 1989 жылғы IAAF Grand Prix финалында үшінші орын, 1993 жылғы әлем чемпионатында төртінші орын және 1994 жылы Еуропа кубогында жеңіс. Ол сонымен қатар алты рет AAA Ұлттық 800 м чемпионатында жеңіске жетті. Ол Ұлыбритания құрамасынан төрт Олимпиада ойынында (1988–2000) қатысып, 1988 жылы 800 метрдің финалына өтті. Оның 800 метрдегі үздік көрсеткіші – 1990 жылы тіркелген 1:58.65 секунд, ол Ұлыбританияның барлық уақыттардағы нәтижелер тізімінде 11-орында тұр. Оның туысы – зейнеткер боксшы Крис Юбанк.
Diane Dolores Modahl (née Edwards, born 17 June 1966) is an English former middle distance runner who specialised in the 800 metres. She won Gold in the 800 m title at the 1990 Commonwealth Games, Silver at the 1986 Commonwealth Games, and Bronze at the 1998 Commonwealth Games. Her other notable results include finishing third at the 1989 IAAF Grand Prix Final, fourth at the 1993 World Championships, and winning the European Cup in 1994. She also won six AAAs National 800 m titles. She represented Great Britain at four Olympic Games (1988–2000), reaching the 800 m final in 1988. Her career best 800 m time of 1:58.65 in 1990, ranks her 11th on the UK all time list. Her cousin is retired boxer Chris Eubank.
Мансап
Манчестерде ямайкалық ата-аналардан туған Дайан Долорес Эдвардс 1984 жылы Англия мектептерінің 800 метрлік жарысында 2:05.7 уақытымен жеңіске жетті. 1986 жылы 20 жасында ол Ұлыбританияның үздік 800 метрлік жүгірушілерінің бірі ретінде танылды, Лорейн Бейкерді озып ААА чемпионатында жеңімпаз атанды. 1986 жылы Эдинбургте өткен Комонвелл ойындарында ол 2:01.12 уақытымен күміс медальді жеңіп алды, Кирсти Уэйдтен кейін екінші орынға ие болды. Бір айдан кейін 1986 жылғы Еуропа чемпионатында 800 метр қашықтығында жартылай финалға өтті, онда 2:00.84 уақытымен іріктеуден өтпеді. 1987 жылы Эдвардс маусым айында Ұлыбритания чемпионатының 800 м титулын жеңіп алды, 4 шілдеде Осло Гран-приінде 1:59.30 жеке рекордты көрсетіп, төртінші орынды иеленді. Содан кейін ол 1987 жылғы Әлем чемпионатына іріктелу үшін 800 м ААА титулын сақтап қалды. 1988 жылы Сеул Олимпиадасына іріктеліп, жартылай финалда 1:59.66 уақытпен финалға жолдама алды. Финалда ол 2:00.77 уақытымен сегізінші орынға табан тіреп, жүгірді. 1989 жылы ол мансабындағы ең жақсы маусымдардың бірін өткізді, Монакодағы IAAF Гран-при финалында 800 метрде 2:00.83 уақытпен үшінші орынды иеленді, Ана Кирот пен Кристин Вахтельден кейін қалды. Track & Field News журналының 1989 жылғы әлемдік рейтингінде 800 метрлік қашықтықта жетінші орынды иеленді. 1990 жылдың қаңтар айында Эдвардс 2:00.25 уақытымен Комонвелл ойындарында 800 метрде алтын медальді жеңіп алды. 14 шілдеде Ослода 1:58.65 уақытпен Англия рекордын жаңартты, бұл оның мансабындағы ең жақсы көрсеткіші болды. Бұрынғы рекорд 1987 жылы Ширин Бейлидің 1:58.98 уақыты еді, ал Ұлыбритания рекордын шотланд туған Уэльс спортшысы Кирсти Уэйд (1:57.42) ұстаған. Тамыз айында Эдвардс 1990 жылғы Еуропа чемпионатының финалына өтті, онда сегізінші орынды иеленді. Жарақаттармен күрескеннен кейін ол 1992 жылы 800 метрде үшінші ААА титулын жеңіп алды, бұл Барселона Олимпиадасына іріктеуге мүмкіндік берді, онда ол жартылай финалға өтті. 1993 жылы Диана Модаль ретінде жарысқа қатысып, 800 метрлік қашықтықты екі минуттан кем уақытта жүгірумен көзге түсті, маусымның ең жақсы уақытымен 1:59.00 көрсеткішін Зюрихте тіркеді. 1993 жылы Штутгартта өткен Әлем чемпионатында ол жартылай финалда 1:59.12 уақытпен финалға жолдама алды. Финалда, Мария Мутола жеңіске жеткенде, ол 1:59.42 уақытымен төртінші орынды иеленді. Модал 1993 жылы Track & Field News журналының 800 метрлік әлемдік рейтингінде екінші рет үздік ондыққа кірді, тағы да жетінші орынды алды. 1994 жылы ол бесінші ААА 800 м титулын жеңіп алды және Гейтсхедте өткен Еуропа кубогында 800 метрде Франциядан Патриция Джатені озып өтті. Алайда сол жылы Хельсинкиде өткен Еуропа чемпионатында 2:02.18 уақытымен жартылай финалда іріктеуден өтпеді. Модал 1996 жылы жарысқа оралды және маусым айында Британдық Олимпиадалық іріктеу кезеңінде 800 метрде 1:59.87 уақытпен Келли Холмстен кейін екінші орынды иеленді. Тамыз айында Атланта Олимпиадасында ол финиш сызығына 50 метр жетпей, тізесін жарақат алды. 1998 жылы ол алтыншы рет 800 метрде ААА титулын жеңіп алды, содан кейін Куала-Лумпурдағы Комонвелл ойындарында 1:58.81 уақытымен 800 метрде қола медальді жеңіп алды. Ол 2000 жылы Сиднейде өткен Олимпиада ойындарында төртінші рет қатысып, 2:02.41 уақытымен іріктеуден өтпеді. Ол 2002 жылы спорттан кетті, бірақ бірнеше жылдан кейін қайтадан жарысқа қатысып, Англия құрамасы сапында 1998 жылы Малайзияның Куала-Лумпур қаласында өткен Комонвелл ойындарында 800 метрлік қашықтықта қола медальді жеңіп алды.
Дәрілік тестке оң жауап бергені үшін сотқа шағымдану
1994 жылы, стандартты допинг тестісінен кейін Модаль Британдық жеңіл атлетика федерациясы тарапынан Канададағы Виктория Достастық ойындарынан үйге қайтарылды, содан кейін нәтижелері оң болғандықтан, жарыстарға қатысуына тыйым салынды. Модаль IAAF-тің допингке қарсы тестілеу процедураларын сынап, сот отырысында «бір рет және мәңгілікке ешқандай допингтік құқық бұзушылық жасалмағанын» көрсететін дәлелдер ұсынуға ниеттенгенін айтты. Ұлыбританияға оралғаннан кейін, өзінің кінәсіздігіне толық сенімді Дайан Лиссабондағы зертханада оның үлгісін тексерген кезде олардың өңдеу процесінде елеулі кемшіліктер болғанын дәлелдеу үшін адвокаттарды жалдады. Сот барысында зертхана оның зәрін стадиондағы үстелде 35°C температурада жылытылған бөлмеде үш күн сақтағаны, нәтижесінде бактериялардың күшті зақымдануына себеп болғаны анықталды. Дәлелдер Модальдің кінәсіздігін растады және ол істі жеңіп алды. Модаль: «Мен өзімнің кінәсіз екенімді мәлімдедім, ешқашан тыйым салынған препараттарды қолданған емеспін», – деді. Британдық жеңіл атлетика федерациясы 1995 жылдың 25 шілдесінде Модальға қатысты тыйымды алып тастады. 1996 жылдың 25 наурызында IAAF Модальді барлық айыптаулардан босатты. Лондондағы Жоғары сот, Апелляциялық сот және Лордтар палатасы, олардың құрамында Лорд Ирвин және Лорд Вулф сияқты көрнекті судьялар болды, өз қорытындыларында Модальдың барлық айыптаулардан кінәсіз деп есептелуі керек екенін айтты. Нәтижесінде, бұл сот процесі Модальді қаржылық тұрғыдан қиратты және 1998 жылы BAF-тің банкрот болуына себепкер болды, оның орнын UK Athletics иеленді. Модаль және оның күйеуі Висенте өздерінің тәжірибелері туралы «Диана Модальдың оқиғасы. Қашықтыққа қадам басу» атты кітап жазды, ол 1995 жылы жарық көрді. 1996 жылы Модаль істі жеңіп алғаннан кейін кітаптың жаңартылған екінші басылымы шықты.
Спорт пен қайырымдылықтан кейінгі мансап
Диана 2002 жылы жарыстан зейнеткерлікке шықты, бірақ спортпен тығыз байланысын сақтап қалды. 2010 жылы Диана күйеуі Винсентемен бірге «Диана Модаль Спорт Қоры» (DMSF) атты тіркелген қайырымдылық ұйымын құрды. DMSF жастарға, әсіресе әлеуметтік жағдайы нашар аудандарда тұратындарға, жеңіл атлетиканы оқыту мүмкіндіктерін ұсынады. Модал 2014–2015 жылдары Орталық Манчестер клиникалық тобының кеңесшісі, 2011–2014 жылдары Манчестердегі NHS алғашқы медициналық көмек қызметінің (PCT) атқарушы емес директоры болды. Ол бұрын «Көше ойындары» ұлттық қайырымдылық ұйымының бас елшісі қызметін атқарды. 2019 жылы Спорт Англиясы оны «Дағдылы тұлғаларды дамыту жөніндегі кеңесші топқа» мүше етіп тағайындады. Сонымен қатар, ол Үлкен Манчестер мэрінің қайырымдылық қорының басқарма мүшесі болды. 2020 жылы Үлкен Манчестер мэрі Энди Бернхэм Диананы Үлкен Манчестердегі жастар жөніндегі жұмыс тобының төрағасы етіп тағайындады – бұл COVID-19 пандемиясынан кейінгі жағдайды жақсартуға бағытталған, еңбек ақысы төленбейтін лауазым. Бұл жастар мен жастар ұйымдарымен, сондай-ақ колледждермен, оқу орталықтарымен және бизнеспен тікелей байланыс орнатуды қамтиды. 2021 жылы 1 мамырдан бастап Англияның Ұлттық ойындары Модалды басқармаға атқарушы емес директор ретінде тағайындады. Диана сонымен қатар «Көше ойындары» жобасына үлес қосады – бұл жоба спорттың күшін пайдаланып, Ұлыбритания бойынша әлеуметтік жағдайы нашар жастардың өмірінде позитивті өзгерістер жасауға бағытталған. Ол сондай-ақ «Түннің әр түніне төсек» жобасына да көмектеседі, бұл жоба Үлкен Манчестерде көшеде қалған адамдарға баспана мен қолдау көрсетуге бағытталған.
Құрметтер мен марапаттар
2002 жылы Дианаға Роджер Баннистер, Клайв Ллойд, Дональд Маккиннон және доктор Мампела Рамфелемен бірге Ұлы Манчестер университеттері (Манчестер Метрополитен Университеті, Манчестер Университеті, Салфорд Университеті және UMIST) 2002 жылы Манчестерде өткен 17-ші Ұлттар Достастығы ойындарына орай, Ұлттар Достастығына қосқан зор үлесі үшін әдебиет докторының құрметті дәрежесі берілді. 2018 жылғы туған күніне арналған наградалар салтанатында Диана Солтүстік-Батыс Англиядағы спорт және жастарға көрсеткен қызметтері үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атағымен марапатталды.
Жеке өмір
Ол Висенте Модальға үйленген, ол норвегиялық халықаралық жеңіл атлетика жаттықтырушысы және Англия футбол қауымдастығы лицензиялаған ойыншылар агенті, сондай-ақ УЕФА/ФИФА матч агенті. Ол 2004 жылы "Менің орманымдағы жұлдыз" реалити-шоуының үшінші маусымына қатысты.