Кіріспе

Бейхай саябағы – Қытайдың Бейжің қаласындағы Тыйым салынған қаланың солтүстік-батысында орналасқан қоғамдық саябақ және бұрынғы императорлық бақ. Алғаш рет 12 ғасырда салынған Бейхай – Қытайдағы ең үлкен сақталған бақтардың бірі және көптеген тарихи маңызды құрылыстарды, сарайларды және храмдарды қамтиды. Бұл бақ 1925 жылдан бері көпшілікке ашық. Қытайдың көптеген императорлық бақтары сияқты, Бейхай да Қытайдың әртүрлі аймақтарындағы, әсіресе Янцзы дельтасының айналасындағы Цзяннанның әйгілі көрікті жерлері мен сәулетін еліктеуге арналған. Парктің әртүрлі аспектілері Ханчжоу мен Янчжоудың әсем павильондарын және каналдарын, Сучжоудың нәзік бақтарын, сондай-ақ Тай көлінің табиғи пейзажын, оның әйгілі тесікті тастарын еске түсіреді. Бейхай саябағы қазір қытай бау-бақша және ландшафт өнерінің шедеврлерінің бірі саналады. Көлдегі Жейд Гүл аралында Ұлы Бейбітшілік сарайы (Дàníng Gōng) салынған. Моңғол Юань әулетінің Хубилай хан тұсында арал әртүрлі сәулетшілер мен шенеуніктер, соның ішінде Лю Бинчжун, Гуо Шужин және Амир әл-Динмен қайта жобаланды. Тайе көлі Юань империясының жаңа астанасы Ханбалықтың императорлық қаласының қабырғалары ішінде қоршалған. Мин әулеті бастапқыда Нанкинде орналасқан, бірақ 1406 жылы Йонле императоры басшылығымен Пекинге көшірілді, осы кезде оның сарай кешенінің құрылысы басталды. Осы кезде Тайе көлі көпірлермен "Солтүстік", "Орталық" және "Оңтүстік теңіздер" деп аталатын үш көлге бөлінді. Бұл көлдер Императорлық қаладағы Батыс бақ (西苑, Xīyuàn) деп аталатын кең патшалық меншіктің бір бөлігін құрады. 1747 жылы Цянлон императоры Уанг Шижи, Уанг Сяньши және Уанг Сюнь жасаған үш сирек кездесетін каллиграфиялық туындыны, сондай-ақ Императорлық Жинақтағы 134 басқа каллиграфиялық жұмысты Ақыл-ойды жетілдіру залында сақтап, оларды Бейхайдың жанындағы Өткенге шолу павильонында тасқа қашап орнатуға бұйрық берді.

Ерекше орындар

Бейхай саябағында бірнеше будда ғибадатханалары бар, соның ішінде Мәңгілік бейбітшілік ғибадатханасы (Yǒng'ān Sì) және Чанфу ғибадатханасы бар. Ақ Дагоба немесе Пагода (Báitǎ) – 1651 жылы 5-ші Далай-ламаның сапарына арналған, Нефрит гүл аралының ең биік нүктесіне орналасқан тибет стиліндегі ступа. Ол биік, ақ тастан жасалған. Ішінде буддалық кітаптар сақталған реликтілер, монахтардың киімдері мен садақа ыдыстары, сондай-ақ монахтардың кремациясынан кейін қалған күлі мен сүйектері бар. Мұнараның беті күн, ай және жалынмен әшекейленген. 1679 жылғы Санхэ Пингу жер сілкінісінен қирап, келесі жылы қайта салынды. 1976 жылғы Таншань жер сілкінісінен келген зақымдар сол жылы жөнделді. Көлдің солтүстік жағасында бес мұнарасы және үшкір шатырлары бар бес үйден тұратын Бес Айдаһар павильоны орналасқан, ол Мин дәуірінде салынған. Бес Айдаһар павильонының солтүстігінде Тоғыз Айдаһар қабырғасы жатыр. Ол 1402 жылы салынған және Қытайдағы осы сипаттағы үш қабырғаның бірі. Ол жеті түрлі түсті жылтыратылған кірпіштен жасалған. Қабырғаның екі жағында да бұлттарда ойнап жүрген тоғыз толыққанды айдаһар бейнеленген. Саябақтың ішінде көптеген кішкентай бақтар бар. Цзинсин немесе Жүректі тыныштандыратын бөлме – солтүстік жағалауда орналасқан бақ, ол Қабылданған жарық залынан (Чэнгуандиан) көп жерді алып жатыр, ол Түзек қаласының (Tuánchéng) негізгі құрылысы болып табылады. Бұл кең ғимараттың екі қабатты шатыры сары жылтыратылған плиткадан жасалған, ал шеттері жасыл түсті. Ішінде Цин императоры Гуанчуға кхмер патшасы сыйға берген биік Будда мүсіні орналасқан. Ол асыл тастармен әшекейленген таза ақ жадеден қашалған. 1900 жылғы Пекин шайқасында Сегіз Ұлттар одағы мүсіннің сол қолын зақымдады. Бейхай саябағындағы Тайху тастары Хэнань провинциясынан әкелінді. Сонымен қатар, Юань әулетінің жаде құмыраларынан бастап 495 жылдық стелалар жинағына дейін әртүрлі өнер туындылары бар.

Мұра

Янчжоудың Салпақ батыс көлінің көрікті аймағындағы Бес павильон көпірі мен Лотос мұнарасы 18 ғасырда Кангси және Цянлон императорларының Цзяннаньға жасаған оңтүстік сапарлары барысында олардың құрметін алу үшін Бейхай саябағындағы Бес айдаһар павильоны мен Ақ дагоба үлгісінде салынған.