Кіріспе

Глаукофан – химиялық формуласы ☐Na2(Mg3Al2)Si8O22(OH)2 болатын, қос тізбекті иносиликаттардың натрийлі амфиболдар супертобына жататын минерал және минералдар тобының атауы. Глаукофан моноклиндік жүйеде кристалданады.

Атауы

Глаукофан өзінің әдеттегі көк түсіне байланысты аталған. Грек тілінде "глаукофан" сөзі "көк түсті көрінетін" деген мағынаны білдіреді. Басты минералды құрауыш ретінде, глаукофанның түсі "көк шісті" метаморфты тау жынысының атын анықтайды.

Сипаттамалары

Көк түс осы түрді анықтау үшін өте маңызды. Глаукофан, оған жақын риэбекит минералымен және олардың аралық кросситімен бірге, көк түстің кең таралған амфиболдары болып табылады. Глаукофан ферроглаукофанмен (|Na2(Fe,Mg)3Al2Si8O22(OH)2) бірге қатты ерітінділер қатарын құрайды. Глаукофан – магнийге бай, ал ферроглаукофан – темірге бай шеткі мүше. Ферроглаукофан глаукофанға ұқсас, бірақ сәл тығыз және осылайша меншікті салмағы жоғары. Екі шеткі мүше де қолда ұстап қарағанда ажыратылмайды және күшті плеохроизм көрсетеді. Глаукофанның қаттылығы 5–6, ал меншікті салмағы шамамен 3–3,2-ге тең.

Пайда болуы

Көкшіл метаморфты фация өз атын көп мөлшердегі көк минералдар – глаукофан мен лоусониттен алады. Глаукофан көбінесе натрийге бай және төмен температурадағы жоғары қысымды метаморфизмге ұшыраған габбро немесе базальт құрамындағы көкшіл метаморфты тау жыныстарында қалыптасады, мысалы, субдукция аймағында болатындай. Бұл материал мантияға қарай батқанда қатты қысым мен орташа жылуға ұшырады. Глаукофан кері метаморфизмге ұшыраған эклогиттерде де табылады. Сонымен қатар, литийге бай континенттік тау жыныстарында ғана кездесетін, химиялық формуласы Li2Mg3Al2Si8O22(OH)2 болатын хольмквистит деп аталатын сирек амфибол бар. Көп жылдар бойы хольмквистит глаукофанмен шатастырылып келді, себебі екеуі жұқа кесіндіде көзге бірдей көрінеді.