Қырықтың қаһарманы: К. Бердсей – қаңқаталған тағамдар өнерінің негізін қалаушы.
Clarence Birdseye
Клэренс Бердсей: қаңқаталған тағамдар индустриясының негізін қалаушы, өнеқаспаз және кәсіпкер. Birds Eye компаниясын құрды, қырыну технологиясын ойлап тапты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық өнертапқыш, кәсіпкер және натуралист
American inventor, entrepreneur, and naturalist
Кларенс Бёрдсей (9 желтоқсан 1886 – 7 қазан 1956) – американдық өнертапқыш, кәсіпкер және натуралист, қазіргі заманғы тоңазытылған тамақ өнеркәсібінің негізін қалаушы саналады. Ол «Бирдс Ай» тоңазытылған азық-түлік компаниясын құрды. Оның өнертабыстарының бірі – қос белдікті мұздатқыш. Тоғыз баланың бірі болған Бёрдсей Нью-Йорк қаласында өсіп, Амхерст колледжінде оқыды және АҚШ үкіметінде ғылыми мансабын бастады. Оның өмірбаяны Doubleday баспасынан қайтыс болғаннан кейін жарты ғасырдан астам уақыт өткен соң жарияланды. Оның алғашқы жылдары Нью-Йорк қаласында өтті, оның отбасы Коббл-Хиллде, Бруклинде қала үйіне ие болды. Бала кезінен бастап Бёрдсей табиғат ғылымдарына және мал бағуға қатты қызығушылық танытты, оны хат арқылы үйренді. Он бір жасында ол осы тақырыптағы курстарын жарнамалады. Он төрт жасында отбасы Нью-Джерси штатының Монтклер қаласына көшіп барды, онда Бёрдсей Монтклер орта мектебін бітірді. Ол әкесі мен ағасы бітірген Амхерст колледжіне түсті. Ол ғылымда өте жақсы оқыды, бірақ басқа пәндер бойынша орташа деңгейде болды. Оның жәндіктер жинаумен айналысуына байланысты колледж сыныптастары оны «Құмырсқа» деп атады. 1908 жылы отбасылық қаржылық қиындықтар туды. 1917 жылы Бёрдсейдің әкесі мен ағасы Келлог жұмыс берушілерін алдағаны үшін түрмеге түсті; бұл Бёрдсейдің Амхерсттен кетуімен байланысты ма, жоқ па, белгісіз. Бёрдсей қайтадан USDA-ға жұмысқа қабылданды, бұл жолы Американың батысындағы жануарларды зерттеу жобасы үшін. Ол Монтанада энтомолог Уиллард Ван Орсдель Кингпен (1888–1970) жұмыс істеді, онда 1910 және 1911 жылдары бірнеше жүз кішкентай сүтқоректілерді ұстады, олардан Кинг зерттеу үшін бірнеше мың құйрықты алып тастады, оларды Рокки тауларындағы дақтанған қызбаның себебі ретінде анықтады, бұл үлкен жетістік болды. Бёрдсейдің келесі далалық тапсырмасы 1912 жылдан 1915 жылға дейін ара-тұра Ньюфаундленд доминионындағы (қазіргі Канаданың бөлігі) Лабрадорда болды, онда ол мұздату арқылы тағамды сақтау, әсіресе тез мұздату мәселесіне қызығушылық танытты. Ол Мадди-Бейде жер сатып алып, түлкі өсіру үшін ферма құрды. Инуиттер оған өте қалың мұз астында балықты қалай тоңазытуға болатынын үйретті. 40 °C температурада инуиттер жаңадан ауланған балықты ауаға тап болғанда бірден қатып, еріген кезде әлі де жаңа пішінде болатынын көрсетті. Ол бұл дәстүрлі білімді өндірісте қолдану мүмкіндігін түсінді, өйткені Нью-Йоркте сатылатын мұздатылған теңіз өнімдері Лабрадордағы мұздатылған балықтан нашар сапалы болды. 1920 жылдары Канадаға аң аулау сапары кезінде ол инуит халқының дәстүрлі әдістерін көрді, бұл Бёрдсейдің тамақ сақтау әдісіне тікелей әсер етті. Тамақ баяу мұздатылғанда, тоңазыту нүктесіне жақын температурада жануарлар немесе өсімдіктер жасушаларында мұз кристалдары пайда болады; тамақ еріген кезде жасушалық сұйықтық зақымдалған тіндерден ағып, тамаққа жұмсақ немесе құрғақ консистенция береді. Тез мұздату, төмен температурада кристаллдардың пайда болу уақытын қысқартады, сондықтан зақымдану азырақ болады. 1922 жылы Бёрдсей Clothel Refrigerating Company компаниясында балықтарды мұздату эксперименттерін жүргізді, содан кейін өзінің Birdseye Seafoods Inc. компаниясын құрды, ол балық филелерін суытылған ауамен -43 °C (-45 °F) температурада мұздатты. 1924 жылы оның компаниясы тұтынушылардың өнімге қызығушылығының болмауынан банкрот болды. Сол жылы ол коммерциялық тұрғыдан тиімді тез мұздатудың жаңа әдісін ойлап тапты: балықты картонға салып, екі мұздатылған беттің арасында қысыммен мұздатты. Бёрдсей осы әдісті насихаттау үшін General Seafood Corporation компаниясын құрды.
Clarence Birdseye (December 9, 1886 – October 7, 1956) was an American inventor, entrepreneur, and naturalist, considered the founder of the modern frozen food industry. He founded the frozen food company Birds Eye. Among his inventions during his career was the double belt freezer. One of nine children, Birdseye grew up in New York City before heading to Amherst College and began his scientific career with the U. S. government. A biography of his life was published by Doubleday over a half century after his death. His first years were spent in New York, New York, where his family owned a townhouse in Cobble Hill, Brooklyn. From childhood, Birdseye was obsessed with natural science and with taxidermy, which he taught himself by correspondence. At the age of eleven he advertised his courses in the subject. When he was fourteen, the family moved to the suburb of Montclair, New Jersey, where Birdseye graduated from Montclair High School. He matriculated at Amherst College, where his father and elder brother had earned degrees. There he excelled at science, although an average student in other subjects. His obsession with collecting insects led his college classmates to nickname him "Bugs". In 1908, family finances In 1917, Birdseye's father and elder brother Kellogg went to prison for defrauding their employer; whether this was related to Birdseye's withdrawal from Amherst is unclear. Birdseye was once again hired by the USDA, this time for a project surveying animals in the American West. He also worked with entomologist Willard Van Orsdel King (1888–1970) in Montana, where, in 1910 and 1911, he captured several hundred small mammals from which King removed several thousand ticks for research, isolating them as the cause of Rocky Mountain spotted fever, a breakthrough. Birdseye's next field assignment, intermittently from 1912 to 1915, was in Labrador in the Dominion of Newfoundland (now part of Canada), where he became further interested in food preservation by freezing, especially fast freezing. He purchased land at Muddy Bay, where he built a ranch for raising foxes. He was taught by the Inuit how to ice fish under very thick ice. In 40 °C weather, the Inuit also demonstrated that freshly caught fish could be then instantly flash frozen when exposed to air, and when thawed, still tasted fresh. He recognized the potential that this traditional knowledge held if it were to be employed in production since the frozen seafood sold in New York was of lower quality than the frozen fish of Labrador. This 1920s hunting trip to Canada, where he witnessed the traditional methods of the indigenous Inuit people, directly inspired Birdseye's food preserving method. When food is frozen slowly, at temperatures near the freezing point, ice crystals form within the animal or vegetable cells; when the food thaws, cellular fluid leaks from the damaged tissue, giving the food a mushy or dry consistency. Rapid freezing, at lower temperatures, gives crystals less time to form and thus does less damage. In 1922, Birdseye conducted fish freezing experiments at the Clothel Refrigerating Company, and then established his own company, Birdseye Seafoods Inc., to freeze fish fillets with chilled air at −43 °C (−45 °F). In 1924, his company went bankrupt for lack of consumer interest in the product. That same year, he developed an entirely new process for commercially viable quick freezing: packing fish in cartons, then freezing the contents between two refrigerated surfaces under pressure. Birdseye created General Seafood Corporation to promote this method.
Өнеркәсіптік даму
1925 жылы General Seafood Corporation компаниясы Массачусетс штатының Глостер қаласына көшіп келді. Онда ол Birdseye-дың ең жаңа өнертабысы – қос белдікті мұздатқыш құрылмын сатты. Бұл құрылымда салқын тұзды су екі тот баспайтын болат белдікті суытып, олардың үстіндегі қаптамаланған балықты жылдам мұздатып жіберді. Оның өнертабысы АҚШ-тың №1,773,079 патентімен тіркелді, кейбір мамандар бұл қазіргі мұздатылған азық-түлік индустриясының бастауы деп санайды. Birdseye одан да жылдам салқындататын басқа да құрылдарды патенттеді. 1927 жылы ол көп тақталы мұздатқыш құрылмын патенттеді, ол келесі ондаған жылдар бойы азық-түлікті мұздатудың негізі ретінде пайдаланылды. 1929 жылы Birdseye өзінің компаниясы мен патенттерін 22 миллион долларға (2021 жылы шамамен 335 миллион доллар) Goldman Sachs және Postum компанияларына сатты, кейін бұл компания General Foods Corporation болып өзгерді. General Foods компаниясы Birds Eye Frozen Food Company-ны құрды. Birdseye компаниямен жұмысын жалғастырып, мұздатылған азық-түлік технологиясын одан әрі дамытты. 1930 жылы компания Массачусетс штатының Спрингфилд айманындағы 18 сауда орында жылдам мұздатылған тағамдарға тұтынушылардың қызығушылығын тексеру үшін сату тәжірибесін бастады. Бастапқы өнімдердің қатарында 18 түрлі тоңазытылған ет, шпинат пен бұршақ, әртүрлі жеміс-жидектер, көк нүктелі устрицалар және балық филелері бар 26 тауар болды. Тұтынушылар жаңа өнімдерді ұнатып, бүгінде бұл бөлшек саудадағы мұздатылған азық-түліктің пайда болуы деп есептеледі. "Birds Eye" тауарлық белгісі бүгінгі күнге дейін мұздатылған азық-түлік нарығындағы жетекші бренд болып табылады. 1949 жылы Birdseye Азық-түлік Технологтары Институтының Babcock Hart сыйлығына ие болды.
In 1925, General Seafood Corporation moved to Gloucester, Massachusetts. There it marketed and sold Birdseye's newest invention, the double belt freezer, in which cold brine chilled a pair of stainless steel belts carrying packaged fish, freezing the fish quickly. His invention was issued US Patent #1,773,079, considered by some as the beginning of today's frozen foods industry. Birdseye patented other machinery which cooled even more quickly. In 1927, he patented the multiplate freezing machine which was used as the basis for freezing food for several decades. In 1929, Birdseye sold his company and patents for $22 million (approximately $335 million in 2021 dollars) to Goldman Sachs and the Postum Company, which eventually became General Foods Corporation. General Foods founded the Birds Eye Frozen Food Company. Birdseye continued to work with the company, further developing frozen food technology. In 1930, the company began sales experiments in 18 retail stores around Springfield, Massachusetts, to test consumer acceptance of quick frozen foods. The initial product line featured 26 items, including 18 cuts of frozen meat, spinach and peas, a variety of fruits and berries, blue point oysters, and fish fillets. Consumers liked the new products, and today this is considered the birth of retail frozen foods. The "Birds Eye" name remains a leading frozen food brand. In 1949, Birdseye won the Institute of Food Technologists' Babcock Hart Award.
Өлім
Бёрдсей 1956 жылдың 7 қазанында 69 жасында Грамерси Парк қонақ үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол өртеліп, күлі Массачусетс штатының Глостер қаласының жағалауындағы теңізге шашылды.
Birdseye died on October 7, 1956, of a heart attack at the Gramercy Park Hotel at the age of 69. He was cremated and his ashes were scattered in the sea off the coast of Gloucester, Massachusetts.
Мұра
2012 жылы Doubleday баспасы Марк Курланскидің «Birdseye: The Adventures of a Curious Man» атты Birdseye-дің толық өмірбаянын жариялады. Брин машинасы, 1925 жыл. Тағамдарды дайындау тәсілі және осы арқылы алынған өнім, 1926 жыл. Тоңазытқыш аппараттар; 1930, 1931, 1932, 1933, 1935 ж. Жеміс шырындарын қаптау тәсілі, 1930 жыл. Балық сақтауға арналған контейнер, 1931 жыл. Тоңазытқыш құрылғысы және тағам өнімдерін тоңазыту тәсілі, 1931 жыл. Балық қабығын сыпыру құрылғысы, 1933 жыл. Ет өнімдерінің тұтынушылық қаптамасы, 1933 жыл. Тағам өнімі және оны дайындау тәсілі, 1934 жыл. Тағам өнімдерін мұздату және қаптау, 1934 жыл. Тағам өнімдерін мұздату тәсілі және аппараты, 1935 жыл.
In 2012 a book length biography of Birdseye, Mark Kurlansky's Birdseye: The Adventures of a Curious Man, was published by Doubleday. Brining machine, 1925. Method in preparing foods and the product obtained thereby, 1926. Refrigerating apparatus; 1930, 1931, 1932, 1933, 1935. Method of packaging fruit juices, 1930. Bin for storage of fish, 1931. Refrigerating apparatus and method of refrigerating food products, 1931. Fish scaling device, 1933. Consumer package of meat products, 1933. Food product and method of preparing the same, 1934. Freezing and packaging food products, 1934. Method and apparatus for freezing food products, 1935.