Кіріспе

Франк Ллойд Райттың студиясы және үйі Висконсин штатының Спринг Грин қаласында орналасқан. Висконсин штатындағы Талиэсин (,/t//æ//l//i/'/ɛ//s//ɪ//n/), кейде Талиэсин Шығыс, Талиэсин Спринг Грин немесе 1937 жылдан кейін Талиэсин Солтүстік деп аталады. Бұл американдық сәулетші Франк Ллойд Райттың иелігі болған және Прайри мектебі сәулетінің кеңейтілген үлгісі. 1911 жылы төбесінде салынған кең үй-студиясы, бұл жер бұрын Райттың анасының отбасына тиесілі болған. Райттың таңдамалы басқа да жұмыстарымен бірге Талиэсин 2019 жылы «Франк Ллойд Райттың 20 ғасыр сәулеті» деген атаумен ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енді.

Кіріспе

Райт алғашқы әйелі мен үйін Оук Паркте, Иллинойста, өзінің сүйіктісі Мамах Бортвикпен бірге тастап кеткеннен кейін Талиестің үйін және студиясын жобалады. Бастапқы ғимараттың дизайны Прайри мектебінің дизайн принциптеріне сәйкес келді, ол жазықтың тегістігін және Висконсиннің Дрифтсіз аймағының табиғи әк тас шығыңқыларын бейнеледі. Құрылысы (ауыл шаруашылығы және студиялық қанаттарды қамтитын) 1911 жылы аяқталды. «Жарқыраған маңдай» деген мағынаны білдіретін Талиэсин атауы бастапқыда осы ғимаратқа (жотаның беткейіне салынған) және кейін бүкіл иелікке қолданылды. Райт резиденциясында болған екі ірі өрт маңызды өзгерістерге әкелді, ал резиденцияның осы кезеңдері қазір Талиэзин I, II және III деп аталады. 1914 жылы Райт Талиэзин тұрғын қанатын қайта салды, себебі наразы қызметкер тұрғын үйге өрт қойып, Бортвикті және тағы алты адамды өлтірді. Бұл екінші нұсқа Райт шетелдегі жобалармен айналысқанда сирек қолданылды. 1922 жылы ол Токиодағы Императорлық қонақ үйінің құрылысы аяқталғаннан кейін үйге оралды. 1925 жылдың сәуір айында электрлік ақауларға байланысты өрт тұрғын үйді жойды. Тұрғын үйдің үшінші нұсқасы 1925 жылдың соңына қарай Райт тарапынан салынды. 1927 жылы қаржылық қиындықтар Висконсин банкінің ғимаратты иелігінен айыруына себеп болды. Райт достарының қаржылық көмегімен ғимаратты қайта сатып алып, 1928 жылдың қарашасына қарай қайтадан қоныстанды. 1932 жылы ол мұражайда архитектура студенттері үшін стипендиялық бағдарлама құрды. Талиэзин III – Райттың өмірінің соңына дейін болған үйі, бірақ ол 1937 жылы аяқталғаннан кейін Аризона штатының Скоттсдейл қаласындағы Талиэзин Вестте қыстауға көшті. Райттың көптеген танымал ғимараттары осы жерде жобаланды, соның ішінде Фоллингвотер, «Джейкобс I» (Герберт пен Кэтрин Джейкобстар үшін Райт жобалаған алғашқы үй), Джонсон Вакс штаб-пәтері және Соломон Р. Гуггенхайм мұражайы. Райт сонымен қатар Азия өнерінің жанкүйері болды және Талиэсинді қойма және жеке мұражай ретінде пайдаланды. Райт 1959 жылы қайтыс болғаннан кейін Талиэсинді және 600 акрлық Талиэсин иелігін Франк Ллойд Райт қорына (оның өзі және үшінші әйелі 1940 жылы құрған) қалдырды. Бұл ұйым 1992 жылдың соңына дейін иеліктегі үйді жаңарту жұмыстарын қадағалады, содан кейін Висконсиндегі ғимарат пен иелікті сақтауға арналған коммерциялық емес Taliesin Preservation, Inc. ұйымы құрылды. Франк Ллойд Райт қоры мен Талиэсин сақтау кампусында көптеген қоғамдық бағдарламалар жүргізіледі, ал ферманы жалға алушы фермерлер әлі күнге дейін пайдаланады. Талиэсин иелігі 1976 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды, ал Талиэсин құрылысы 2019 жылдың шілдесінде ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасының тізіміне енгізілді. Райт жобалаған тағы төрт ғимарат Ұлттық тарихи ескерткіштер тізіміне енген (бірақ ЮНЕСКО тізіміне кірмейді, ол тек Талиэсин құрылысына арналған). Бұл 1896 жылы Райт жобалаған Ромео мен Джульетта жел диірмені; 1907 жылы оның қарындасы мен күйеуі үшін жобаланған Тан и Дери үйі; 1901 жылы оның тәтелерінің мектебі үшін жобаланған Hillside Home School; және 1920 жылдардың басында салынған Midway Barn шаруашылық кешені.

Орналасқан жері

Джонс аңғары, Талиэсин орналасқан Висконсин өзенінің аңғары, Иллинойсқа дейінгі мұз басу кезеңінде қалыптасқан. Солтүстік Американың бұл аймағы, Дрифтлес аймағы деп белгілі, Висконсин мұз басу кезеңінде мұзбен толығымен қоршалған, бірақ өзі мұзға ұшырамаған. Соның салдарынан, терең ойылған өзен аңғарларымен ерекше төбелі ландшафт пайда болды. Висконсин штатының Спринг-Грин ауылынан оңтүстікке қарай шамамен 4 шақырым жерде орналасқан бұл аңғарға алғашқыда Франк Ллойд Райттың анасының әкесі Ричард Ллойд Джонс қоныстанған. Джонс отбасымен Уэльстен көшіп келіп, Висконсин штатының Джефферсон округіне қарасты Иксония қаласына қоныс аударды. 1858 жылы Джонс отбасымен бірге Иксониядан Висконсиннің осы бөлігіне көшіп, ферма ашуға кірісті. 1870 жылдарға қарай Ричардтың ұлдары ферманы басқаруды өз қолына алып, Райтты жазда ферма жұмысына шақырды. Райттың тәтелері Джейн және Эллен К. Ллойд Джонс (Дженни және Нелл деп аталды) 1887 жылы отбасылық аңғарда Hillside Home School атты аралас білім беретін мектеп ашып, Райтқа ғимаратты жобалауға рұхсат берді; бұл Райттың алғашқы тәуелсіз тапсырмасы болды. 1896 жылы Райттың тәтелері Райтқа тағы бір тапсырма берді – жел диірмені салып беруді. Нәтижесінде салынған «Ромео мен Джульетта» жел диірмені дәстүрден тыс болғанымен, тұрақты еді. 1900 жылдың қысында Райт Хиллсайд мектебінің жарнамалық буклеті үшін айналасының суреттерін жинады. 1901 жылы Дженни мен Нелл Райтқа тағы да бір құрылысты жобалауды тапсырды. Хиллсайд мектебінің алғашқы дизайнына қанағаттанбаған Райт 1901 жылы Хиллсайд үй мектебін Прерия стилінде жобалады. Кейін Райт бірнеше баласын осы мектепте білім алуға жіберді. Райттың фермадағы соңғы тапсырмасы – 1907 жылы оның қарындасы Джейн Портерге арналған үй болды. «Tan Y Deri» – уэльс тілінде «Емен астында» деген мағынаны білдіреді, оның дизайны оның жақында жарияланған Ladies’ Home Journal мақаласы «$5000-ға өртке төзімді үй» негізінде жасалған. Отбасы, олардың идеялары, діні және құндылықтары жас Райтқа зор әсер етті, ол кейіннен өзінің орта атын Линкольн (Абрахам Линкольннің құрметіне) емес, анасының отбасына құрмет ретінде Ллойд деп өзгертті.

Этимология

Райт осы аңғарда үй салуды шешкенде, «жарық маңдай» немесе «сәулелі маңдай» деген мағына беретін Уэльс барды Талиесиннің атын таңдады. Райт ақын туралы Ричард Ховидің «Талиэсин: Маска» атты туындысы арқылы білген, ол – суретшінің өзін тану үшін күресі туралы әңгіме. Уэльс аты Райттың тегіне де сай келді, себебі Ллойд Джонс өзінің меншіктеріне Уэльс аттарын берген. Талиэсин салынған төбе Райттың бала кезінен бергі сүйікті орны болды; ол үйді төбедегі «жарық маңдай» ретінде көріп, паналау орнын табуға үміттенеді, «бірақ мен атасы Исияның жазаларын және ұрып-сапарын ұмытып кеттім» (FLW Автобиографиясы). Бұл атау бастапқыда тек үйге ғана қолданылса да, Райт кейіннен бүкіл мүлікке қатысты қолдануға бастады. Райт және басқалар үйдің үш нұсқасын ажырату үшін рим цифрларын пайдаланды.

Ерте тарих

1898 жылдан 1909 жылға дейін сәулетші Франк Ллойд Райт Иллинойс штатының Оук-Парк қаласындағы үйі мен студиясында тұрып жұмыс істеді. Оук-Паркте Райт Прерия мектебі архитектурасының тұжырымдамасын қалыптастырды, көбінесе жергілікті тапсырыс берушілер үшін үйлер жобалады. 1903 жылы Райт Эдвин Чейниге үй жобалауды бастады, бірақ тез арада Чейнидің әйеліне қызығушылық танытты. Райт пен Мамах Бортвик Чейни 1909 жылы қарым-қатынасқа түсіп, әйелдерінен ажырасты. Қазан айында Бортвик Чейни жазда күйеуінен кетіп, Нью-Йоркте Райтпен кездесті. Одан кейін олар Еуропаға, Берлинге сапар шекті, Райт өзінің жұмыстарының портфолиосын талқылау үшін. Содан кейін Райт пен Мамах Бортвик Чейни уақытша ажырасты. Ол Лейпцигте ағылшын тілін оқытып, ал Райт портфолио бойынша жұмысын жалғастыру үшін Италияға көшті. Олар ақпан айында қайтадан қосылды. Райт студиясын Флоренцияны көре алатын Фиезоле деген қалаға көшірді. Фиезоледе Райт Микелоццоның Вилла Медичиінен ерекше шабыттанды, себебі ол төбеге салынған, айналасына кең көрініс ашылып, екі деңгейлі бақтары бар еді. 1910 жылдың ақпан айына қарай Райт болашақ студиясының эскиздерін жасады. 1910 жылы олар АҚШ-қа қайтуға тырысты, бірақ егер Оук-Паркке бірге оралса, даудан қашып құтыла алмайтынын білді. Райт баламалы жол тапты – Висконсин штатының Спринг-Грин қаласының жанындағы әулеттік жері. Райт 1910 жылдың қазан айында АҚШ-қа жалғыз оралды, әйелі Кэтринмен жұрт алдында татуласып, өзі мен Бортвик Чейни үшін үй салуға қаржы табуға кірісті. 1911 жылдың 3 сәуірінде Райт тапсырыс берушісі Дарвин Д. Мартинге хат жазып, "анасына кішкентай үй салу мүмкіндігін қарастыру" үшін ақша сұрады. 10 сәуірде Райттың анасы Анна мүлікке иелік құқығын растайтын құжатқа қол қойды. Аннаның есімін пайдаланып, Райт оқиғаны жария етпестен мүлікті сатып ала алды. Жаздың соңында Мамах Бортвик (Чейниден ажырасып, бойжеткен қызының атын қайта алғаннан кейін) тыныш түрде мүлікке көшіп, Райттың қарындасы Джейн Портердің Тан и Дери үйінде тұрды. Алайда, Райт пен Бортвиктің жаңа мүлкін сол күзде Чикаго Экзаминаторының тілшісі тапты, ал оқиға Рождество қарсаңында Чикаго Трибунасында жарияланды.

Талиэзин І

Талиэсинде Райт Мамамен, өз тарихымен және табиғатпен үйлесімде өмір сүргісі келді. Ол тек жергілікті құрылыс материалдарын таңдады. Үйді Райттың "органикалық архитектурасының" мысалы ретінде төбеге жақын орналастырды. Оның айрықша белгісі – терезелердің қатарлары, олар табиғаттың үйге енуіне мүмкіндік береді. Ішкі және сыртқы кеңістіктер арасындағы өту тез және еркін, сол кезде бұл радикалды жаңалық еді. "Мен ең ұлы шіркеулерге барамын. Табиғатты үлкен әріппен – N жазамын. Міне, менің шіркеуім" (1957 жылғы телеинтервью). Ол осы процесте қолын сындырып алды. Карлтон Фриц шыққан жерге жақын, бөлменің сыртынан айналып өтіп, Броделге өлім салған жарақаттар келтірді. Сол жақтан шыққан келесі адам, Уильям Уэстон, Карлтонның екі соққысына ұшырап, көз жұмып қалғандай қалды. Карлтон бөлменің қарсы жағындағы Брункерге, Эрнест Уэстонға және Дэвид Линдбломға шабуыл жасады. Линдбломға шабуыл жасалып, өртеді, бірақ Уильям Уэстонның көмегімен қашып үлгерді. Үй бос және адамдар жараланған кезде Карлтон жертөлеге жүгіріп, отқа төзімді пештің камерасына кірді. Ол өте ыстық болса, соңғы шара ретінде өзімен бірге аз мөлшерде тұз қышқылын алып келді. Карлтон қышқылды жұтып, өзін-өзі өлтіруге тырысты, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Линдблом мен Уэстон бірге шабуыл туралы хабарлау үшін көрші шаруашылыққа жүгірді. Уэстон содан кейін Талиэсинге оралып, өртті сөндіруге көмектесу үшін бақша шланғысын пайдаланды. Оның күш-жігері студияны (Райттың көптеген суреттері мен қолжазбаларымен) және ғимараттың шаруашылық бөлігін сақтап қалды. Біраз уақыттан кейін көршілер өртті сөндіруге, жараланғандарға көмек көрсетуге және қылмыскерді іздеуге келді. Гертруда күйеуінің ниетінен бейхабар, жақын жердегі далада табылған. Ол Чикагоға Джулианмен бірге пойызға отыруға дайындалып, саяхатқа киім киген. Түстен кейін шериф Джон Уильямс Карлтонды тауып, тұтқындады. Карлтон Доджвиллдегі округтік түрмеге ауыстырылды. Гертруда оқиғадан кейін көп ұзамай полициядан босатылды. Ол 7 доллармен Чикагоға жіберілді және одан кейін одан ешқандай хабар алынбады. Карлтонның ішкен тұз қышқылы оны өлтірмеді, бірақ оның асқазан-ішек жолы күйіп, тамақ ішуі қиын болды. Карлтонға 16 тамызда айып тағылып, Эмиль Броделдің өлтірілуіне кінәлі деп айыпталды, бұл тірі қалған куәгердің тікелей көрген жалғыз өлімі еді. Карлтон өзін кінәлі емес деп жариялады. Өрттен кейін 47 күн өткен соң, сотқа дейін Карлтон түрмеде аштықтан қайтыс болды.

Салдары

Өлгендер мен жарақат алғандардың денелері Райттың әпкесі Джейн Портердің жақын маңдағы үйіне, Тан-и-Дэриге әкелінді. Қайтыс болғандар – Мамах пен Эмиль, ал Джон жоғалып кетті (кейін оның күлдері табылды). Марта Чейни, бригадир Томас Брункер және Эрнест Уэстон (Уильям Уэстонның 13 жасар ұлы) сол күні немесе сол түні көз жұмды. Бағбан Дэвид Линдблом 18 тамызға дейін (салқын күні) тірі қалды. Райт сол түні ұлы Джон мен Эдвин Чейнимен бірге Талиэзинге оралды. Чейни балаларының күлдерін Чикагоға алып кетті, ал Райт Мамах Бортвикті жақын маңдағы Бірлік шіркеуінің жерінде жерледі (оның анасының туған тарапына тиесілі шіркеу). Сүйіктісінің өліміне қайғыдан тітіркенген Райт, қабірге есім қоймады, себебі ол осы қайғылы оқиғаны еске түсіргісі келмеді. Ол Бортвикке жерлеу рәсімін де өткізбеді, бірақ өз қызметкерлері үшін қаржыландырып, қатысты. Райт Бортвиктің өліміне шыдауға тырысты, конверсиялық ауру, ұйқысыздық, салмақ жоғалту және уақытша соқырлық сияқты белгілерді бастан өткерді. Бірнеше ай емделуден кейін, әпкесі Джейн Портердің көмегімен, Райт Чикагодағы 25 East Cedar Street мекенжайындағы пәтерге көшті. Осы шабуыл Райттың дизайн принциптеріне де зор әсер етті; биограф Роберт Твомбли оның Прерия мектебі кезеңі Бортвик қайтыс болғаннан кейін аяқталғанын жазды.

Талиэзин II

Сауыққаннан кейін бірнеше ай ішінде Райт Талиэсинді қайта құру жұмыстарын бастады, қайта салынған құрылысты "Талиэсин II" деп атады: әрекетте азаптан құтылу бар. Талиэсиндегі қайғы жаңару жұмыстары басталмайынша басылмады. Тағы да, бірден, сәулетшінің еркімен бұрынғыдай барлығы қозғалысқа келді. Тұрақты түрде, тас-тас, доска-доска Талиэсин II Талиэсин I-ден көтеріле бастады. Жаңа кешен көбінесе бастапқы ғимаратқа ұқсас болды. Бүркенің (қирағаннан кейін бір аптадан аспайтын уақыт өткенде) орны қайта салынды; Райт, мүмкін, Барабудағы жобасынан шабыттанғандай, бақылау платформасын қосты. Кейіннен ол Талиэсинді толыққанды өзін-өзі қамтамасыз ету үшін гидроэлектр станциясын салдырды. Станция жапон ғибадатханасы стилінде салынды. Бірнеше жылдың ішінде құрылыстың бір бөлігі тозып кетті. 1940 жылдары бұзылды. 1914 жылғы Рождество қарсаңында, алғашқы апатты өрттен кейін тұрғын үйді жобалау кезінде Райт "Мауд" Мириам Ноэльден көңіл жайлы хат алды, ол Талиэсиндегі өрт пен кісі өлтіру туралы естігеннен кейін оған хабарласты. Райт бай ажырасқан әйелмен хат алмасып, оны Чикагодағы кеңсесінде күтті. Райт тез ғашық болды, екеуі қарым-қатынас орнатты. 1915 жылдың көктемінде Талиэсин II аяқталды және Ноэль Райтпен бірге сонда көшіп келді. Райттың бірінші әйелі Кэтрин 1922 жылы оған ажырылыс берді, соның арқасында Райт бір жылдан кейін Ноэльге үйлене алды. Райт бастапқыда Ноэльдің ерекше мінезін бағалағанмен, оның мінез-құлқы (кейіннен шизофрения екені анықталды) Талиэсинде бақытсыз өмірге әкелді. Ноэль 1924 жылдың көктемінде Райтты тастап кетті. Жаңа Талиэсинде Райт өзінің репутациясын жақсартуға тырысты. 1916 жылы ол Жапонияның Токио қаласындағы Императорлық қонақүйді жобалауға тапсырыс алды; ғимарат 1923 жылғы Ұлы Канто жер сілкінісінен кейін зақымдалмағандықтан, Райттың беделі қайта жаңғырды. Ол кейіннен шаруашылық қанатын кеңейтті, бірақ Райт екінші Талиэсин үйінде аз уақыт өткізді, көбінесе шетелдегі құрылыс алаңдарына жақын тұрды. Райт Талиэсинді тұрақты тұру орны ретінде емес, Азия өнерінің жинағы үшін өнер мұражайы ретінде қарастырды. Райт Императорлық қонақүйіндегі жұмысын аяқтағаннан кейін, 1922 жылдан бастап ғана Талиэсин II-де толыққанды өмір сүрді. 1925 жылдың 20 сәуірінде Райт бөлек асханадан келіп, жатын бөлмесінен шыққан түтінді байқады. Сол түні қызметкерлердің көп бөлігі үйлеріне қайтып кеткен еді, кешенде бір ғана жүргізуші мен бір оқушы қалған. Алғашқы Талиэсин өртінен айырмашылығы, Райт дереу көмекке шақыра алды. Алайда, қатты желдің салдарынан өрт тез тарады. Райт пен оның көршілері отты сөндіруге тырысқанына қарамастан, екінші Талиэсиннің тұрғын бөлігі тез қирады. Алайда, Райт сәулеттік жобаларын сақтаған жұмыс бөлмелері сақталды. Райттың өмірбаяндық естеліктерінде өрт оның жатын бөлмесіндегі телефонның жанынан бастау алған сияқты көрінеді. Райт сондай-ақ өртті байқамас бұрын найзағайдың жақындап келе жатқанын айтты. Райт зерттеушілері дауыл телефон желісі арқылы электр тогының күшеюіне себеп болып, өрттің шығуына соқтырған болуы мүмкін деп болжайды.

Тализин III

Тағы да бір рет сәулетші Талиэсиннің тұрғын үйін қайта жасай бастады. Ол бұл туралы өзінің 1932 жылғы өмірбаянында да жазды, үйді "Талиэсин III" деп атады: "Тірілердің ақылға қонымды кеңесімен, мен олардың арасында тірімін, егер мен оны жасай алсам, бірінші Талисиннен асыл Талисинге кілтті ұстадым. Мен тағы бір Талиэсин құрастыра алатыныма сенімдімін! Бірнеше күннен кейін, қайта құру үшін қирағандарды тазалағанда, мен Тан әулетінің жартылай күйдірілген мәрмәр бас мүсіндерін, керемет Вэй тасының қара базальт сынықтарын, Сунның жұмсақ саз балшығынан жасалған мүсіндерін және Миннің тамаша қыш ыдыстарын таптым. Олар оттың күшінен қола түске айналған еді. Бұл – қандай да бір құдайларға шалынған құрбандықтар. Мен осы сынықтарды жинап алып, оларды Талиэсин III-нің қабырғасына енгізіп, Талиэсин II-нің орнына қоюға ниеттендім. Мен жұмысқа кірістім. Талиэсин II жойылғаннан кейін Райт үлкен қарызға батты. Мүлік бойынша қарыздардан бөлек, Ноэльден ажырасуы Райтты өзінің көптеген шаруашылық машиналарын және малын сатуға мәжбүр етті. Одан бөлек, Райт қарыздарын өтеу үшін өте құнды жапондық гравюраларын бағасының жартысына сатуға мәжбүр болды. 1927 жылы Висконсин банкі Талиэсинді тәркіледі, соның салдарынан Райт Калифорниядағы Ла-Холлаға көшіп кетті. Банк мүлікті саудаға шығаруға асыққанда, Райттың бұрынғы тапсырыс берушісі Дарвин Мартин мүлікті сақтаудың жолын тапты. Ол "Фрэнк Ллойд Райт Инкорпорейтед" атты компания құрып, Райттың болашақ табысынан акциялар шығарды. Райттың бұрынғы тапсырыс берушілері мен шәкірттері көптеген акцияларды сатып алып, 70 000 доллар жинады. Компания Талиэсинді 40 000 долларға сатып алып, Райтке қайтарды. 1928 жылдың қазан айында Райт Талиэсинге оралды. Райттың Талиэсинмен байланысы өмірінің соңына дейін жалғасты, соңында ол 593 акр (2,4 км²) жерді сатып алып, иелікті құрды. Райттың ең танымал ғимараттары мен ең амбициялық жобалары Талиэсин III кезеңіндегі студиясында жасалды. 1930 жылдары Талиэсинде аяқталған жұмыстарға Fallingwater (Эдгар және Лилиан Кауфманның үйі), S. C. Johnson компаниясының штаб-пәтері және Герберт және Кэтрин Джейкобс үшін салынған алғашқы Усониан үйі кіреді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Райт Висконсиндегі студиясын Хиллсайд үй-мектебіндегі жобалау студиясына көшірді. Содан кейін Райт Талиэсиндегі студияны болашақ шәкірттерімен және тапсырыс берушілермен кездесу үшін пайдаланды. Соңғы күйінде Талиэсин III ғимаратының ауданы барлық Райт ғимараттарының жер көлеміне жуық, шамамен жерді құрайды.

Талиесин стипендиясы

Райт 1915 жылы банкротқа ұшыраған кезде жақын маңдағы Хиллсайд үй мектебін мұра етті (мектепті оның әпкелері басқарып келген, ал ғимаратты ол жобалаған). 1928 жылы Райт сол жерде мектеп ашу туралы ой көтеріп, Висконсин университетіне Hillside Home School for the Allied Arts ашу жөніндегі ұсыныс жасады; бірақ бұл жоспар кейіннен тоқтатылды. 1932 жылы Райттар жеке Талиэсин стипендиясын құрды, онда елуден алпысқа дейін шәкірттер Талиэсинге келіп, сәулетшінің жетекшілігімен білім алуға мүмкіндік алды. Шәкірттер Райттың жұмысы үшін тапсырыстар аз болған кезде, оның иелігіндегі жерді дамытуға көмектесті, соның ішінде Хиллсайд үй мектебінің ғимаратын және бастапқы мектеп гимназиясын театрға айналдыруға қатысты. Райттың басшылығымен шәкірттер сурет салу студиясы мен жатақханалар да салды. 1937 жылы Райт жобалап, шәкірттері Аризона штатының Скоттсдейл қаласындағы қысқы үйдің құрылысын бастады, ол Талиэсин Вест деп аталды. Осыдан кейін Райт пен стипендия мүшелері жыл сайын екі үйдің арасында "көшіп" жүрді. Атақты шәкірттерінің ішінде Артур Дайсон, "Фей" Джонс, Шао Фанг Шенг, Паоло Солери, Эдгар Тафел және Пол Таттл болды. Райт бұл стипендияны ресми мектеп деп санамады, оны қайырымдылықпен айналысатын білім беру мекемесі ретінде қарады. Ол сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыстан оралған ардагерлер үшін G.I. заңнамасының қолданылуын қамтамасыз етуге жұмыстанды. Ол мүлікті тастап кетуге дайын еді. Бірақ, кейбір достарының көмегімен 800 000 доллар жиналып, артта қалған салық төленген соң, оны қала беруге көндірді. Талиэсин стипендиясы кейіннен Сәулет мектебіне айналды.

Сақтау

1940 жылы Франк Ллойд Райт, оның үшінші әйелі Ольгиванна және күйеу баласы Уильям Уэсли Петерс Франк Ллойд Райт қорына негіз салды. 1959 жылдың 9 сәуірінде Райт қайтыс болғаннан кейін, Спринг Гриндегі Талиесин мүлігі, сондай-ақ Талиесин Вест қорының меншігіне өтті. Талиесин серіктестігі Хиллсдейд мектебін Талиесиндегі архитектура мектебі ретінде пайдалануын жалғастырды. Серіктестік мектепке экскурсиялар ұйымдастырды, бірақ бастапқыда үйге немесе басқа аумақтарға кіруге рұқсат берілмеді. Топ Швейцарияда екі жаз өткізген кезде, олардың үйді Райттың бұрынғы тапсырыс берушісі С.С. Джонсонға сатуды жоспарлап отырғаны туралы әңгімелер тарады. Бірақ, серіктестік компаниямен байланысы бар бір құрылыс компаниясына, туристік кешен салу мақсатымен, үйдің төңірегіндегі жерді сатты.

Тану

1973 жылы Талиэсин және оны қоршаған иелік тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді, ал 1976 жылдың 7 қаңтарында Ұлттық саябақтар қызметі оны Ұлттық тарихи ескерткіш (NHL) ауданы деп мойындады. Ұлттық тарихи ескерткіш – «ұлт үшін ерекше құндылығы бар» деп есептелетін орын. Ауданға үлес қосатын мүліктер: ландшафт, Талиэсин III, ауладағы бассейн мен бақтар, Хиллсайд үй мектебі (оның ішінде Хиллсайд эскиз студиясы және театр), бөгет, «Ромео мен Джульетта» жел диірмені, Мидуэй сарайы және Тан И Дери. 1980-жылдардың соңында Талиэсин мен Талиэсин-Батысы бірлесіп Дүниежүзілік мұра нысаны атағына ұсынылды, бұл ЮНЕСКО-ның ерекше әлемдік маңызы бар мүліктеріне берілетін мәртебе. Ұйымның ұсынысы қабылданбады, себебі олар Фрэнк Райттың көбірек мүліктері бар кең ауқымды ұсынысты көруге ниеттенді. 2008 жылы Ұлттық саябақтар қызметі Талиэсин иелігін және тағы тоғыз Фрэнк Ллойд Райт мүлігін Дүниежүзілік мұра статусына ие болу үшін алдын ала тізімге енгізді, бұл Ұлттық саябақтар қызметінің пікірінше, «мүлікті Дүниежүзілік мұра тізіміне ұсыну процесінің қажетті алғашқы қадамы». Түзетулер енгізілгеннен кейін, Талиэсин және тағы жеті мүлік 2019 жылдың шілдесінде «Фрэнк Ллойд Райттың 20 ғасыр сәулеті» деген атаумен Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. [[Файл:Ривервью Терраса Ресторан Фрэнк Ллойд Райт келушілер орталығы. jpg|thumb|Райттың Ривервью Терраса рестораны (1953), 1993 жылдан бері TPI-нің келушілер орталығы ретінде пайдаланылуда. Сонымен қатар, 1994 жылы бұл орын Ұлттық тарихи сақтау қорымен Американың ең қауіпті орындарының бірі ретінде тізімге алынды, себебі «судың келтірген зардабы, эрозия, іргетастың шөгуі және ағаштың шіруі» байқалды. Талиэсинді қалпына келтіру мақсатымен 1991 жылы Taliesin Preservation, Inc. (TPI) коммерциялық емес ұйымы құрылды.

Оңалту

1998 жылдың 18 маусымында қатты дауыл болды, ол мүлікті зардап шектірді. Ауладағы шай ішу орталығының ортасындағы үлкен емен ағашы үйдің үстіне құлады. Осыдан кейін он күн өткен соң, қатты жаңбырлар ғимараттың солтүстігіндегі топырақ көшкінін тудырды. Келесі жылы тағы бір дауыл студиялық қанаттың астындағы туннельді қиратты. 1999 жылы Save America's Treasures қорынан алынған грант Талиэсин III-тің шатырын қайта жабуға, оның негізін нығайтуға және оны жергілікті кәріздік тазарту станциясына қосуға кеткен шығындарды өтеуге көмектесті. 1998 жылдан бері Талиэсинді қайта жаңғыртуға 11 миллион доллардан астам жұмсалды. Өкінішке орай, оның сақталуы "эпикалық қиындықтарға толы", себебі Райт оны ұзақ мерзімді болашағы бар ғимараттар кешені ретінде қарастырмаған. Ол тәжірибесіз студенттермен берік негізсіз салынған. Талиэсинге келушілерден түскен кіріс күтілгеннен төмен болғандықтан, жөндеу жұмыстарын қаржыландыру қиынға соқты. TPI 1 мамырдан 31 қазанға дейін экскурсиялар ұйымдастырады. Жылдың қалған уақытында да келу мүмкіндігі бар, бірақ олар өзгермелі, сондықтан келушілер ұйымның веб-сайтына кіруге шақырылады. Жыл сайын Талиэсинге шамамен 25 000 адам келеді. "Талиэсин 1911–1914" атты алғашқы үй туралы эсселер жинағында авторлар мен редактор Талиэсинді "Райттың архитектуралық өзіндік бейнесі" деп қорытындылады. 2009 жылы Торо қоғамы үшін жарық көрген басылымда Наоми Уэчи Талиэсин архитектурасы мен философ Генри Дэвид Торо жақтаған қарапайымдық концепциясы арасындағы тақырыптық ортақтықтарды атап өтті. Архитектура тарихшысы Нил Левин кешеннің абстрактілі сипатын атап көрсетіп, оны Пабло Пикассоның туындыларымен салыстырды.