Кіріспе

Коули ( /ˈkaʊli/) – Англияның Оксфордшир графтығындағы Оксфорд қаласындағы тұрғын және өнеркәсіптік аудан. Коулидің көршілері – оңтүстікке қарай Роуз Хилл және Блэкберд Лейс, солтүстікке қарай Хеддингтон, ал шығысқа қарай далалардың ар жағында Хорспат және Гарсингтон ауылдары орналасқан. Әлемдік деңгейде Коули автомобиль өнеркәсібімен әйгілі. Тарихи тұрғыдан, бұл автомобиль өндіруші Morris (кейін Британдық Лейландқа, содан кейін Rover Group-қа енген), қазір Mini компаниясына айналды.

Тарих

Коули ауданы римдіктер заманынан бері қоныстанған. Коулидің шығыс жиегінен солтүстікке қарай оңтүстікке қарай римдік жолдың бағыты өтеді. Ол Темза өзені жанындағы Дорчестер қаласын Альчестердегі римдік әскери лагерімен байланыстырды. Оның бір бөлігін Рим жолы деп аталатын жол алып жатыр. Ол Mini автозауытының артында, Оксфордширдегі Stagecoach автобус гаражының қарсысында басталады. Коули Орта Коули, Храм Коули және Чирк Коули (Сент-Джеймс шіркеуінің төңірегінде) бұрынғы ауылдардың бірігуінен пайда болды, бірақ Коулидің ежелгі приходы қазіргі Шығыс Оксфорд деп аталатын аумақтың көп бөлігін қамтыды. Бастапқы Коули еншігінің батыс бөлігі 1889 жылы бөлініп, Оксфорд қаласының бір бөлігіне айналды және Коули Сент-Джон деген ат берілді, бірақ бүгінде ол көбінесе Оксфордтан Коули ауылдарына созылатын жолдың атымен Коули жолы деп аталады. Коули термині бүгінде Коулидің қалған бөлігін (алғашқы Коули ауылдары орналасқан Коули Сент-Джеймс приходы) білдіреді, ол 1928 жылы Оксфорд қаласының бір бөлігі болды. Дегенмен, Коулидің елді мекендері үлкен Коули еншігінің ішінде орналасқандықтан, кейбір қазіргі контексттерде ("Коули әкелері" төменде айтылғандай) "Коули" термині Шығыс Оксфордтағы Коулиден тыс аудандарға қатысты қолданылады. Коули орта ғасырларда уәлият болды, ал 16 ғасырдағы уәлият үйі Оксфорд жолындағы Холлоу Уэй бұрышынан жақын жерде тұрды. 1139 жылы Булоньялық Матильда бұл жерде Храм Коули ғибадатханасын Темплиерлер ордені үшін құрды. Үй 19 ғасырда оның аумағында салынған Оксфорд әскери колледжінің бөлігі болды. 1864 жылы Хай-Уайкомб пен Оксфорд арасындағы Вайкомб темір жолы Коули арқылы салынды, бірақ сол кезде ауыл тым кішкентай болғандықтан, теміржол компаниясы оған станция ашпады. Коули Сент-Джеймс C шіркеуінің жанындағы Бошамп Лейн көшесінде орналасқан мектеп 1834 жылы құрылды және 1975 жылға дейін бастауыш мектеп ретінде жұмыс істеді. Оның ең танымал оқушысы Уильям Моррис, кейіннен лорд Нюфилд, ол Моррис Моторс-ты құрды, бұл аймақта жұмыспен қамтудың үлкен көзі болды және оның айтарлықтай өсуіне әкелді. Жақын жердегі Темплер сквері сауда орталығында оның құрметіне аталған мейрамхана бар. Мектептің тағы бір белгілі оқушысы актриса Мэгги Смит болды. 1866 жылы Англия шіркеуінің діни ордені - Ізгі хабарды уағыздаушы Жақия қоғамы Коули жолының жанындағы Коули приходында құрылды. SSJE Реформациядан бері ерлерге арналған тұрақты англикандық діни орденнің біріншісі болды. Оның мүшелері көбінесе "Коули әкелері" деп аталды. 1868 жылы Коулиде Эддисон мен Нодинг компаниясының зауыты салынды. Джон Аллен оны 1897 жылы сатып алып, Оксфорд бу арау компаниясы деп атады. Кейін ол оны Джон Аллен және Ұлдары деп қайта атады және шағын Вильерс бензинді қозғалтқышымен жұмыс істейтін сәтті Аллен Scythe сияқты басқа да ауыл шаруашылығы және бау-бақша машиналарын өндіруге көшті. Зауыт 1980 жылдардың басында жабылды, ал бұрын Джон Аллен орталығы деп аталған Темплер сауда паркі сол жерде салынды. Оксфорд әскери колледжі 1876 жылы бұрынғы Коули орта сынып мектебін сатып алды. Колледж залы, бұрынғы уәлият үйі, 17 ғасырдың басында салынған. 1870 жылғы шіркеуді сәулетші Эдвард Джордж Брутон жобалаған. 1877 жылы сэр Томас Грэм Джексон жобалаған шығыс қанаты қосылды. Оксфорд әскери колледжі 1896 жылы жабылды, ал 1912 жылдан бастап Уильям Моррис оны Коули зауыты ретінде дамытты. 1960 жылдары Коули орталығы бұзылып, оның орнына Темплас сквер сауда орталығы салынды (бұрын "Коули орталығы" деп аталған, кейде осылай аталады). Сол онжылдықта Принс Рисборо мен Оксфорд арасындағы теміржол жабылды, бірақ Кеннингтон-Джанкшн мен Коули арасындағы жол автокөлік зауытына жүк тасымалы үшін ашық қалды. 1980-1992 жылдар аралығында Ұлыбританияның ескерту және бақылау ұйымының (UKWMO) штаб-пәтері Коулидің Джеймс Вулф жолындағы Коули казармасындағы қайта жаңартылған казарма ғимаратында орналасқан. UKWMO Ұлыбританияға ядролық шабуыл жасалған жағдайда төрт минуттық ескертуді бастауға жауапты ұйым болды және суық соғыстың соңында таратылды. HQUKWMO-мен бірге орналасқан No 3 Оксфорд тобының Корольдік бақылаушылар корпусының штабы болды, оның 1965 жылы Коулиде ашылған жер астындағы қорғалған ядролық бункері. Бункердің кейбір бөліктері 1995 жылы қиратылды, бірақ оның көп бөлігі, соның ішінде ауа сүзгілеу жүйелері жаңартылды. Бұл жер қазір Оксфорд Брукс университетінің меншігінде, олар бұл жерде студенттерге арналған жатақхана салып, бұрынғы бункерді қойма ретінде пайдаланады, бұл елдегі өз ядролық бекінісі бар жалғыз студенттер жатақханасы. 1921 жылы азаматтық приходтың халқы 2790 адамды құрады. 1 сәуірде 1929 жылы приход таратылып, Сент-Джайлс және Сент-Джонмен біріктірілді.

Morris Motors компаниясы

Коули ауданы 1912 жылдан кейін Уильям Моррис бұрынғы Оксфорд әскери колледжін сатып алып, Оксфордтағы бұрынғы орналасқан жерінен Morris Motors Limited компаниясын көшіргеннен бастап өзгерді. 1914 жылы ол "Ескі қалайы сарай" деп аталды, содан кейін Коулиде мақсатты өндіріс желілерінен тұратын үлкен кешенге айналды, Моррис Ұлыбританияда Генри Форд үлгісіндегі жаппай өндірісті дамытты. Уайкомб теміржолын иеленген Ұлы Батыс теміржолы, фабрикаға жұмысқа барып-келіп жүретін мыңдаған жұмысшыларға қызмет көрсету үшін Morris Cowley станциясын ашты. 1933 жылы зауытқа жабдық жеткізу және дайын көліктерді алып кету үшін теміржолдың жанына жүк ауласы салынды. Бұл аула әлі де бар және қазіргі көлік құралын өндіру зауытына қызмет етеді, бірақ теміржолдың қалған бөлігі бұрын алынып тасталған. 1920 жылдардан 1960 жылдарға дейін Коули үлкен өнеркәсіптік орталыққа айналды. Ұлы депрессия кезінде көптеген адамдар Оңтүстік Уэльс сияқты жұмыссыздық деңгейі жоғары аймақтарды тастап, Коулидегі зауыттарда жұмыс істеу үшін Коули ауданына көшіп келді. Көшіп келгендерге арналған үлкен тұрғын үйлер салынды және жалға берілді. Флоренс Парк 1920 жылдары жеке меншік иесі үшін жаңа жұмысшыларға жалға беру мақсатымен салынған ауданның бірі болды. Үйлер жақсы көрінгенімен, олар нашар салынған және күтілмеген, содан кейін тұрғындар жалға төлеуден бас тартып, үй иесін жөндеу жұмыстарын жүргізуге мәжбүр етті. Флоренс Парктегі үйлердің көпшілігі қазір жеке меншікте, ал ауданның ағаштармен көмкерілген көшелері тұруға танымал маңай. Екінші дүниежүзілік соғыста Morris зауыты соғысқа арналған көптеген de Havilland Tiger Moth оқу ұшақтарын шығарды, сонымен қатар азаматтық жөндеу ұйымы басқаратын No 1 металл және өнімді қалпына келтіру депосы құлаған немесе зақымдалған ұшақтарды, тіпті жау ұшақтарының қиындыларын өңдеді. Пол Нэш Totes Meer суретін салуға осы депоның эскиздерінен шабыттанды. Компаниялардың бірігуі мен атауларының өзгеруіне қарамастан, "Моррис" әлі күнге дейін автомобиль зауытының атауы ретінде жиі қолданылады. 1952 жылы Morris Motors British Motor Corporation (BMC) құрамына кірді, 1968 жылы BMC British Leyland компаниясына айналды, 1980 жылдары топ Austin Rover деп аталды, 1990 жылдары Rover Group болды, ал 2001 жылдан бері зауыт BMW-ға тиесілі. Бірақ "Моррис" атауы жергілікті мәдениетке және сөйлеу әдеттеріне, әсіресе егде жастағы тұрғындар арасында терең сіңген. 1970 жылдардың басында Коулидегі Morris Motors және Pressed Steel Fisher зауыттарында 20 000-нан астам адам жұмыс істеді. Unipart та Коулидегі маңызды жұмыс берушілердің бірі болып табылады, оның ғимараты автомобиль зауытының жанында орналасқан. Кейінірек Morris Motors және Pressed Steel компаниялары бірікті. Содан кейін Моррис орны жабылды, бұзылды және Оксфорд бизнес паркі ретінде қайта жаңартылды.

Коули бүгінгі күні

Автомобиль зауыты бүгінде Plant Oxford деп аталады және қазір BMW-ға тиесілі, кеңінен қайта жаңартылған. Ол Оксфордширдегі ең ірі өнеркәсіптік жұмыс беруші болып қала береді, онда 4300-ден астам адам жұмыс істейді. Зауыт 1926 жылы Уильям Моррис пен Американың Budd Company компаниясы бар консорциуммен құрылды және Morris Motors зауытының жанында орналасқан. Morris және Budd Company екеуі де консорциумнан шығып, зауыт Morris және әлемдегі басқа да автомобиль өндірушілеріне тәуелсіз корпус және құрал-жабдықтарды жеткізуші болды. Компания сонымен қатар Prestcold тоңазытқыштарын да өндірді. BMW Rover Group-ты сатқан кезде Pressed Steel Fisher учаскесін сақтап, Mini-ді Longbridge-тен Cowley-ге көшірді, бұл Longbridge зауытына Rover өнімдерінің барлық түрлерін өндіруді жалғастыруға мүмкіндік берді. BMW 2001 жылдың көктемінде жаңа Mini-ді жасау үшін бұрынғы Pressed Steel болып табылатын Cowley зауытының иелігін сақтап қалды. Бұл 1980 жылдардағы Maestro және Montego машиналарынан бері зауытта ең көп сатылған автомобиль болды. Morris Motors зауыты Оксфорд жолының екі жағындағы зауыт кешендерімен кеңейтілді. Морис өзінің алғашқы жұмысын қаланың шетінде бастағанмен, Cowley учаскесі тез арада жоғары көлемді өндіріс орнына айналды. Бұл 1912 жылы таңба құрылған кезде Morris автомобильдерінің бастапқы базасы болды және 1982 жылға дейін зауытта өндіріс жалғасты, оның ішінде Morris Minor, Morris Oxford, Riley Motor және Wolseley Motors автомобильдері өндірілді. Morris таңбасы 1984 жылға дейін тоқтатылмады, ол кезде Longbridge-де жасалған Morris Ital және Morris Marina-ның дамуы аяқталды. Содан кейін зауыт Maestro, Montego және Princess Range автомобильдерін өндіруге айналды. Өндіріс Rover 600 және Rover 800 автомобильдерін өндіруге толыққанды берілді. Бұл модельдер 1998 жылдың соңында Rover 75мен ауыстырылды, бірақ BMW 2000 жылы Rover Group-ты таратып, Rover 75 өндірісін Longbridge-ке көшірді. Morris Motor-дың бастапқы учаскелері бұзылып, оның орнына технологиялық парк құрылды. Бұрынғы Nuffield Press учаскесі, соның ішінде бұрынғы Оксфорд әскери колледжінің ғимараттары 1990 жылдардың соңында тұрғын үйлерге қайта жаңартылды. Бизнес-парк үлкен David Lloyd демалыс орталығын және көптеген компаниялардың кеңселерiн, соның ішінде Harley Davidson Motorcycles-тың еуропалық штаб-пәтерін және халықаралық көмек қайырымдылық ұйымы Oxfam GB штаб-пәтерін тартты. Cowley – этникалық жағынан алуан түрлі қауымдастық, онда қара және Оңтүстік Азия қауымдастықтары бар.

Спорт және демалыс

Коулиде спорттық дәстүрлер терең тамырлар тартқан. 1938 жылы "Оксфорд" стадионы грейхаундтардың жарысын өткізу үшін салынды. 1939 жылы мотоциклдермен жылдамдық жарысы "Оксфорд" стадионына көшірілді. Бірнеше жылдан кейін Оксфордтың жылдамдық командасы "Оксфорд Читалары" деп аталды, және ол атау бүгінге дейін сақталған. Temple Road көшесіндегі Temple Cowley Pools Оксфорд қалалық кеңесі басқаратын, халыққа арналған жүзу және спорт залы кешені болды. Ол 2014 жылдың желтоқсанында тұрғын үйлер салу үшін жабылды. Бассейнінің ұзындығы 25 метрді құрады. Ол бұрынғы Тамплиерлер ордасының бір бөлігі орналасқан жерде салынған. Бұрынғы бассейнге қарап тұрған ғимарат – Оксфорд қаласының күміс духовой оркестрінің үйі, ал оның жанында Коули кітапханасы орналасқан. Оксфордшир архиві жақын жердегі бұрынғы Сент-Люк шіркеуінде орналасқан. Жақын маңдағы Crescent Road көшесіндегі Morris Motors Athletic & Social Club-ы үлкен спорт алаңы мен клуб үйіне ие. 2009 жылға дейін Watlington Road көшесінде, Mini зауытының қарама-қарсы жағында Джонсонның кафесі орналасқан. Бұл кафеде бұрын Morris Motors жұмысшыларының мыңдаған адамдары тамақтанған. Оны ондаған жылдар бұрын Реджинальд Джонсон құрған, және ол жабылар күніне дейін ішкі жағы жылдамдық жарысының алғашқы жұлдыздарының жарқын суреттерімен безендірілген. Реджинальдтың ұлдары Обри мен Лен Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кафе басқаруын өздеріне алды. Леннің ұлы Джо Джонсон 1960 жылдары халықаралық мотокросс жұлдызы болды, ал Лен қайтыс болғаннан кейін Обри мен оның ұлы Эндрюмен бірге кафеде жұмыс істеді. 1980 жылдары Обри қайтыс болғаннан кейін кафеді Эндрю мен Джой ақырына дейін басқарды. Бұл кафе 2008 жылдың 16 қаңтарында қарулы шабуылға ұшырады және 2009 жылы жабылды. Қазіргі таңда ғимаратты Oxford Spin & Fitness орталығы пайдалануда.

Білім

Коули ауданындағы мектептердің қатарында Грейфриарс католик мектебі және Оксфорд Спирс академиясы бар.

Танымал мәдениетте

Коули Кингсли Амистің "Өзгерістер" романындағы маңызды оқиға орны, онда протестанттық реформация ешқашан болмаған балама шындық бейнеленген. Коули Англия мұрагерлік соғысындағы Киелі Жеңіс болған жер (онда "Жаман Генрих" өзінің немере інісі Стивен II-ден тақты тартып алуға тырысып, нәтижесінде папалық крест жорығы басталды). Осының салдарынан, қаланың аты Коверли болып өзгертіліп, Англияның діни астанасы мәртебесіне ие болды, маңыздылығы тұрғысынан Лондоның әлемдік астанасынан басып өтті. 1992 жылы Англияға жасаған сапарында (кейіннен жарық көрген "Шок және Әсер" альбомында естілді), комедияшы және сатирик Билл Хикс Коулидегі радио сұхбаты кезінде "Британияның Алабамасын" тапқанын айтты. Коули британдық балама инди-фолк тобы Stornoway-дің "Zorbing" әнінде де еске алынады: "Коули көшелерінде Zorbing жасадым". Жас детектив Эндевор Морс "Инспектор Морс" алдынан түскен "Эндевор" сериалында Коули Роуд полиция бөлімшесінде орналасқан.