Кіріспе

Музыкалық нотаның ұзақтығы

Толық нота (американдық терминологияда) немесе жарты нота (британдық терминологияда) – музыкалық жазуда екі жарты нотаға немесе төрт ширек нотаға тең немесе олармен бірдей ұзақтықтағы бір нота.

Сипаттама

Бүкіл нота немесе семибревтің нота басы, жарты нотаға (немесе минимумға) ұқсас, бірақ нота тірегі жоқ, ішкі қуыс овал пішінде болады (1-суретті қараңыз). Ол төрт ширек нотаға тең болғандықтан, 4/4 тактіндегі тактың толық ұзындығын құрайды. Басқа ноталар – бүкіл нотаның еселігі немесе бөлшегі. Мысалы, қос бүкіл нота (немесе бревис) бүкіл нотадан екі есе ұзаққа созылады, жарты нота – жарты ұзақтығына, ал ширек нота (немесе кротчет) – төрттен бір бөлігіне созылады. Осыған байланысты символ – бүкіл үзіліс (немесе семибревтің үзілісі), ол бүкіл нотаның ұзақтығындағы үзілісті көрсетеді. Бүкіл үзілістер әдетте, нота тізімінің жоғарғы жағынан екінші жолдың астына ілінген, толық боялған тіктөртбұрыштар түрінде бейнеленеді, бірақ күрделі полифониялық бөлімдерде немесе екі аспап немесе әнші бір тізімге жазылғанда, олар кейде басқа жолдың (немесе қосымша жолдың) астына орналастырылуы мүмкін. Бүкіл нота, сондай-ақ, еркін ырғақты музыкада, мысалы, англикандық әндерде, тактың уақытына қарамастан, бүкіл такты белгілеу үшін де қолданылуы мүмкін.

Тарих

Бүкіл нота белгісі алғаш рет XIII ғасырдың соңындағы музыкалық жазуда кездеседі. Ол мензуралық нотацияның дөңгелек, сабы жоқ жартылай нотасынан (semibrevis) шыққан, содан британдық атауы пайда болған.

Номенклатура

Британдық термин итальяндық semibreve сөзінен алынған, ол латынша semi – "жарты" және brevis – "қысқа" сөздеріне негізделген. Америкалық толық нота неміс тіліндегі ganze Note сөзінің тікелей аудармасы болып табылады. Кейбір тілдерде нотаның атауы оның дөңгелек пішінімен байланысты, мысалы, каталондық rodona, француз ronde және испан redonda. Грек тіліндегі атау "толық" деген мағынаны білдіреді. Қытай, жапон, корей және вьетнам тілдеріндегі атаулар "толық нота" дегенді білдіреді.