Линда Колли: Британ тарихының көрнекті зерттеушісінің өмірбаяны мен еңбектері

Кіріспе

Линда Джейн Колли (ағылш. Dame Linda Jane Colley, 13 қыркүйек 1949 жылы Англияның Честер қаласында туған) – 1700 жылдан бергі британдық, империялық және жаһандық тарих саласындағы сарапшы. Қазіргі таңда Принстон университетінде Shelby M. C. Davis 1958 тарих профессоры және Упсаладағы Швецияның жоғары білім беру колледжінде (Swedish Collegium for Advanced Study) тарих бойынша ұзақ мерзімді ғылыми қызметкер. Бұрын Йель университетінде және Лондон экономика мектебінде профессор қызметін атқарған. Оның еңбектері көбінесе тарихты салааралық тұрғыдан қарастырады.

Жеке өмір

Колли тарихшы әріптесі сэр Дэвид Каннадинге үйленген. Олардың бір баласы бар.

Ерте өмір және білім

Линда Колли Бристоль университетінде тарих мамандығы бойынша бірінші дәрежесін алып, Джон Х. Пламбтың ғылыми жетекшілігімен Кембридж университетінде XVIII ғасырдағы Тори партиясы тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады. Содан кейін ол Гиртон колледжінде ғылыми-зерттеу стипендиясын иеленді, Ньюнхэм және Кинг колледждерінде тарихтан бірлескен лекция оқыды. 1979 жылы ол Христс колледжіндегі алғашқы әйел ғылыми қызметкер болып тағайындалды, қазіргі таңда ол осы колледждің құрметті ғылыми қызметкері.

Мансап

Коллидің алғашқы кітабы "Олигархияға қарсылық: Тори партиясы 1714–1760" (1982) сол кездегі басым көзқарасқа қарсы шығып, Тори партиясының биліктен тыс қалған жылдары да белсенді және ықпалды болғанын, осының нәтижесінде 18 ғасырдағы Англия мен Уэльстегі идеялардың, халықтық саясаттың және саяси әрекеттердің қалыптасуына әсер еткенін дәлелдеді. "Британдықтар: Ұлтты қалыптастыру 1707–1837" (1992) кітабы Вольфсон тарих сыйлығына ие болып, бес рет қайта басылды. Онда Англия, Шотландия және Уэльс тұрғындарының 18-шы және 19-шы ғасырларда өздерін британдықтар деп қалай сезінгені және оның қаншалықты болғаны зерттелді. 1993 жылдың наурыз айында Колли Channel 4 телеарнасында жарты сағаттық "Пікірлер" лекциясын оқыды, ол кейіннен "The Times" газетінде "Британия қайтадан ұлы болу үшін заманмен бірге дамуы керек" деген мақала ретінде жарияланды. 1998 жылы Колли Лондон экономика мектебінде тарих ғылымының аға ғылыми профессоры болып тағайындалды. Келесі бес жыл бойы ол 1600 мен 1850 жылдар аралығында Солтүстік Америкада, Оңтүстік Азияда, Жерорта теңізі мен Солтүстік Африкада тұтқындалған мыңдаған британдықтардың тәжірибесін зерттеді. Осы зерттеудің нәтижесінде жазылған "Тұтқындар: Ұлыбритания, империя және әлем 1600–1850" (2002) кітабы, түрлі тұтқындық әңгімелерін пайдаланып, осы империяның және оны құрғандардың әлсіз жақтарын және осалдығын зерттеді. Ол "Намиер" (1988) кітабында поляк текті және сионист тарихшы Льюис Намиердің өмірін қайта қарастырды, сондай-ақ "Элизабет Марштың сынағы: Әлем тарихындағы әйел" кітабын жазды. "Нью-Йорк Таймс" газеті бұл кітапты 2007 жылдың ең үздік кітаптарының бірі деп атады, ал ол трансұлттық және трансконтиненттік тарихты зерттеу үшін жеке адамның өмірлік тәжірибесін пайдалану әдісін дамытуда алғашқылардың бірі болды. 2008 жылы Колли Лондондағы Британ кітапханасында конституциялық мәтіндердің британ тарихындағы мағынасын зерттейтін "Тейкинг Либертиз" атты көрмені ұйымдастырды және осы көрменің аясында "Тейкинг Либертизді бағалау: Жеке көзқарас" (2008) атты мақала жариялады. 2014 жылы, Шотландияның тәуелсіздігі туралы референдум алдында, ол Біріккен Корольдіктің құрылуы мен ыдырауы туралы BBC Radio 4 арнасында он бес лекция оқыды. Бұл лекциялар "Одақ және ыдырау актілері" (2014) атты кітап ретінде жарияланды. Оның келесі кітабы "Тапанша, кеме және қалам: Соғыс, конституциялар және қазіргі заманғы әлемнің қалыптасуы" (2021) – соғыс, дағдарыстар және жазбаша конституцияның таралуы арасындағы байланысты зерттейтін әлемдік тарих. Оның еңбектері он бес тілге аударылған. 1999 жылы Коллиді премьер-министрдің Мыңжылдық лекциясын оқуға Лондонның Даунинг-стрит 10 үйінде шақырды. Басқа да ғылыми және қоғамдық лекциялардың ішінде ол Кембридж университетінде Тревелиан лекцияларын, Белфасттағы Королева университетінде Уайлс лекцияларын, Оксфорд университетінде Форд және Бейтман лекцияларын, Лондон экономика мектебінде Нехру мемориалдық лекцияларын, Йель университетінде Льюис Уолполл мемориалдық лекцияларын, Стэнфорд университетінде Карнохан лекцияларын, 2007 жылы Принстон университетіндегі президенттік лекцияны, 2015 жылы Жаңа Зеландиядағы Окленд университетіндегі сэр Дуглас Робб лекцияларын, 2020 жылы Корольдік тарихи қоғамның Протеро лекцияларын және 2022 жылы Швед жоғары оқу орнының Виттрок лекцияларын оқыды. 1999 жылы Колли Британ академиясының мүшесі болып сайланды. Ол сонымен қатар Корольдік әдебиет қоғамының, Корольдік тарихи қоғамның және Academia Europaea мүшесі. 2009 жылы ол тарихқа қызмет еткені үшін CBE орденімен марапатталды, ал 2022 жылы Колли DBE болды. Оның жеті құрметті ғылыми дәрежесі бар. Колли Британ кітапханасының (1999–2003), Tate Gallery of British Art кеңесінің (1999–2003), Принстон университетінің баспасының (2007–2012) және Британдық мұражайдың ғылыми-зерттеу комитетінің (2012–2020) құрамында қызмет етті. Ол кейде "London Guardian", "New York Review of Books" және "London Review of Books" газеттерінде жазады.

Colley's first book, In Defiance of Oligarchy: The Tory Party 1714 1760 (1982), challenged the then dominant view by arguing that the Tory Party remained active and influential during its years out of power, exploring the consequences of this for the evolution of ideas, popular politics and political action in eighteenth century England and Wales. Britons: Forging the Nation 1707–1837 (1992), which won the Wolfson History Prize and has passed through five editions, investigated how – and how far – inhabitants of England, Scotland, and Wales came to see themselves as British over the course of the 18th and early 19th centuries. In March 1993, Colley gave a half hour Opinions lecture televised on Channel 4 and subsequently published in The Times as "Britain must move with the times to be great again". In 1998, Colley accepted a Senior Leverhulme Research Professorship in History at the London School of Economics. She spent the next five years researching the experiences of thousands of Britons taken captive in North America, South Asia, and the Mediterranean and North Africa between 1600 and 1850. Captives: Britain, Empire and the World 1600 1850 (2002), the result of this work, used captivity narratives of different kinds to investigate the under belly and sporadic vulnerability of this empire and its makers. She authored Namier (1988), a reappraisal of the Polish born and Zionist historian Lewis Namier, and The Ordeal of Elizabeth Marsh: A Woman in World History. This was named as one of the best books of 2007 by the New York Times, and was a pioneer of the technique of using the life experiences of an individual to explore trans national and trans continental histories. In 2008 99, Colley guest curated an exhibition at the British Library, London, Taking Liberties, on the meanings of constitutional texts in the British past, and published an interpretative essay in connection with this: Taking Stock of Taking Liberties: A Personal View (2008). In 2014, and in advance of the referendum on Scottish independence, she was invited to deliver fifteen talks on BBC Radio 4 on the formation and fractures of the United Kingdom. These were published as Acts of Union and Disunion (2014). Her next book The Gun, the Ship, and the Pen: Warfare, Constitutions, and the Making of the Modern World, a global history that explores the relationship between warfare, crises and the spread of written constitution, appeared in 2021. Her work has been translated into fifteen languages. In 1999, Colley was invited to deliver the Prime Minister's Millennium Lecture at 10 Downing Street in London. Among other scholarly and public lectures, she has delivered the Trevelyan Lectures at Cambridge University, the Wiles Lectures at Queen's University Belfast, Ford and Bateman Lectures at Oxford University, the Nehru Memorial Lecture at the London School of Economics, the Lewis Walpole Memorial Lecture at Yale University, the Carnochan Lecture at Stanford University, the President's Lecture at Princeton University in 2007, the Sir Douglas Robb Lectures at the University of Auckland in New Zealand in 2015, the Prothero Lecture for the Royal Historical Society in 2020, and the Wittrock Lecture at the Swedish Collegium for Advanced Study in 2022. In 1999, Colley was elected a Fellow of the British Academy. She is also a Fellow of the Royal Society of Literature, the Royal Historical Society, and the Academia Europaea. In 2009, she was awarded a CBE for services to history and, in 2022, Colley was made a DBE. She holds seven honorary degrees. Colley has served on the board of the British Library (1999–2003), the council of Tate Gallery of British Art (1999 2003), the board and trustees of Princeton University Press (2007–2012), the research committee of the British Museum (2012–2020). She writes occasionally for the London Guardian, the New York Review of Books and the London Review of Books.