Кіріспе

Американдық эколог және экономист (1946 жылы туған)

Пол Джерард Хоукен (8 ақпан 1946 жылы туған) – американдық эколог, кәсіпкер, жазушы, экономист және қоғамдық белсенді.

Өмірбаян

Хоукен Калифорния штатының Сан-Матео қаласында дүниеге келді және Сан-Франциско шығанағы аймағында өсті, онда оның әкесі UC Берклиде кітапхана ғылымдары саласында жұмыс істеді. Ол Калифорния университетінде (UC Berkeley) және Сан-Франциско мемлекеттік университетінде білім алды. Хоукеннің қызметіне экологиялық бизнестер құру, коммерцияның тірі жүйелерге тигізетін әсері туралы жазу, сондай-ақ корпорациялар мен үкіметтерге экономикалық даму, индустриалдық экология және қоршаған орта саясаты мәселелері бойынша кеңес беру кіреді. Хоукен азаматтық құқықтар қозғалысына белсенді қатысты. Қазіргі таңда Сан-Франциско шығанағы аймағында тұрады.

Жазу

Хоукен мақалалар, пікірлер, сарапшылар қараған мақалалар және жеті кітаптың авторы, соның ішінде: «Келесі экономика» (Ballantine, 1983), «Бизнесті дамыту» (Simon and Schuster, 1987), «Сауданың экологиясы» (HarperCollins, 1993) және «Баталанған тәртіпсіздік» (Viking, 2007). «Сауданың экологиясы» 67 бизнес мектептерінің профессорлары тарапынан бизнес және қоршаған орта мәселелері бойынша ең үздік колледж оқулығы деп танылды. «Interface, Inc.» компаниясының бизнесмені және экологы Рей Андерсон «Сауданың экологиясы» кітабының өзіне қоршаған ортаға деген жаңа түсінік бергенін айтты. Ол оны «көкірегіне найза тигендей сезіну» деп сипаттады, содан кейін Андерсон ел аралап, дерлік діни ынтамен әріптес басшыларға қалдықтарды және көміртегі шығарындыларын азайту қажеттігі туралы айта бастады. Амори Ловинспен бірлесіп жазылған «Табиғи капитализм: Келесі өнеркәсіптік революцияны құру» кітабы табиғи капитал идеясы және экожүйелік қызметтерді тікелей есепке алу туралы жазды. «Табиғи капитализм» 14 басқа тілге аударылды. «Сауданың экологиясы» кітабымен бірге бұл кітаптар «жаһандық тұрақты экономикаға жол көрсеткен алғашқылардың бірі» деп сипатталды. 2007 жылы жарық көрген «Бақытты бейқамдық: Әлемдегі ең үлкен қозғалыстың қалай пайда болғаны және неге оны ешкім көрмеді» атты кітабында экологиялық, әлеуметтік әділдік және халықтардың құқықтарын қорғайтын ұйымдарды біріктіретін, «атауы жоқ кең қозғалыстың» қалыптасуы туралы айтылған. Хоукен бұл «қозғалыстың» идеологияға емес, адамдыққа сай не екенін анықтау арқылы дамып келе жатқанын санайды және оны адамзаттың ұжымдық иммундық жүйесімен салыстырды. «Бизнестің өсуі» 17 бөлімді PBS телесериясының негізі болды, оны Хоукен жүргізіп, өндірді. Әлеуметтік жауапкершілікпен жұмыс ілейтін компанияларды құру және басқарудың қиындықтары мен қауіптерін зерттеген бағдарлама 115 елде көрсетіліп, 100 миллионнан астам көрерменге жетті. «Жаңару: Климаттық дағдарысты бір ұрпақ ішінде аяқтау». Хоукеннің кітаптары 50-ден астам елде 30 тілге аударылды.

Бизнес

Хоукен бірнеше компания құрды, ол 1967 жылы Бостондағы шағын сауда дүкенін иеленді. Ол дүкен "Erewhon" деп аталды (Самуэль Батлердің 1872 жылғы утопиялық романынан кейін) және оны "Erewhon Trading Company" табиғи азық-түліктерді көтерме саудаға сатушы компаниясына айналдырды, бұл АҚШ-тағы тұрақты ауыл шаруашылығы әдістеріне толығымен сүйенген алғашқы компаниялардың бірі болды. Ол 1970 жылдары компаниядан кеткен кезде, 30 000 акр жер келісімшарт бойынша органикалық азық-түлік өсіруге берілген болатын. 1979 жылы Хоукен "Smith & Hawken" бақша шаруашылығына қажетті жабдықтар компаниясын құрды, ол бөлшек сауда және каталогпен жұмыс істейтін бизнес еді. 2009 жылы ол жасыл химия мен биомимикрияға негізделген, өте төмен құнмен қызмет ететін күн энергиясына бағытталған "OneSun" энергетикалық компаниясын құрды. 1994 жылдан 1998 жылға дейін Хоукен АҚШ-тағы "The Natural Step" (Табиғи қадам) ұйымын құрып, басқарды. 1996 жылдан 1998 жылға дейін Хоукен "The Natural Step International" ұйымының тең төрағасы болды. "Табиғи қадам" 1989 жылы швед ғалымы және медицина докторы Карл Хенрик Роберт тарапынан тұрақты дамуды түсіну үшін ортақ құрылымдар құру мақсатымен құрылған. Оның мақсаты – негізгі ғылымға негізделген диалог процесі арқылы корпорацияларда, қалаларда, үкіметтерде, кәсіби одақтарда және академиялық мекемелерде экологиялық жүйелерді ойлауды үйрету және қолдау. 1998 жылы Хоукен Калифорния штатының Саусалито қаласында орналасқан "Natural Capital Institute" (Табиғи капитал институтын) құрды. Оның басты назарында "wiser.org" ашық дерекқоры болды, ол қоршаған орта және әлеуметтік әділет мәселелеріне бағытталған белсенділер мен азаматтық қоғам ұйымдары туралы ақпарат жинады. Хоукен бұрын "Project Drawdown" жобасының атқарушы директоры болған, бұл жоба климаттың өзгеруін азайту үшін парниктік газдардың көлемін азайтуға жұмыс істейді.

Белсенділік

1965 жылы Хоукен Мартин Лютер Кингтің штабымен Алабама штатының Сельма қаласында жұмыс істеді, Сельмадан Монтгомериге ұйымдастырылған шерулерге дайындық жүргізді. Баспасөз координаторы ретінде ол баспасөз өкілдерін тіркеді, куәліктер берді, ұлттық радиода ондаған хабарламалар мен сұхбаттар берді және 21 наурыздағы Монтгомериге жасалған соңғы шеруде маршалдың міндетін атқарды. Сол жылы Хоукен Нью-Орлеанда Расалық теңдік конгресінің штат фотографы болып жұмыс істеді. Ол Луизиана штатының Богалуза қаласында және Флорида штатының солтүстік-батыс бөлігінде сайлаушыларды тіркеу кампанияларына қатысты, сондай-ақ Миссисипи штатының Меридиан қаласында үш құқық қорғаушыға жасалған қатыгездік пен өлтіруден кейін Ку-клукс-кланның суреттерін түсірді. Меридианда Хоукенге Ку-клукс-клан мүшелері шабуыл жасап, ұстауға тырысты, бірақ Федералдық тергеу бюросының бақылауы мен араласуының арқасында қашып құтылды.