Кіріспе

Мехико қаласындағы ғимарат, Мексика

Полифорум Культуралық Сикейрос – Мексика қаласындағы Әлемдік сауда орталығының бір бөлігі ретінде орналасқан мәдени, саяси және әлеуметтік кешен. Ол 1960 жылдары Дэвид Альфаро Сикейрос жобалаған және безендірген, сонымен қатар әлемдегі ең ірі монументалды сурет – «Адамзаттың жорығы» орналасқан жер. Ғимаратта театр, галереялар және тағы да басқа мүмкіндіктер бар, бірақ ең бастысы – Сикейрос суретінің ішкі бөлігі орналасқан Универсалды форум. Келушілер айналмалы сахнада тұрып, Сикейрос баяндағанда суретті тамашалай алады.

Сайт

Полифорум – Дэвид Альфаро Сикейрос туындыларының көрсетілімі бар әртүрлі көрме алаңдары бар онбұрышты құрылыс. Бұл ғимарат Мексиканың Бенито Хуарес ауданындағы «Дүниежүзілік сауда орталығы» деп аталатын бизнес кешенінің бір бөлігі болып табылады. Кешенді Хоакин Альварес, Гильермо Россель де ла Лама және Рамон Микелажауреги архитекторлары жобалаған, ал Парк де ла Ламадан сыртта салынған. Бірақ Полифорумды Сикейрос жобалап, безендірді және оны «Эль коронелазо» деп атады. Сыртқы пішіні ромб тәрізді, ал ішкі жағы сегіз қырлы. Ғимараттағы қабырғалық суреттерімен бірге Мексиканың «көркемдік мұрасы» саналады және Centro Nacional de Conservación, Instituto Nacional de Bellas Artes y Literatura және Registro del Patrimonio Artístico Mueble тізімінде тіркелген. Полифорумның сыртында 12 қырлы мүсіндік сурет бар. Әр жағы әртүрлі символдық ұғымды бейнелейді. Суретте көрсетілген он екі ұғым: Тағдыр, Экология, Акробаттар, Халық, Он қағида, Мәсіх, Ұлттық халықтар, Би, Мифология, Ұлттардың араласуы, Музыка және Атом. Сыртқы жұмыс ішкі қабырғалық суреттердің алдын ала көрсетілісі ретінде қызмет етеді, келушілерді ғимаратқа кіруге ынталандырады және бейнеленген ұғымдардың күрделі мағыналарын ойлауға жетелейді.

Саяси ахуал

1960 жылы Мексика революциясының елу жылдығы болды, ал 1960-шы жылдардағы Мексикадағы саяси жағдай өте қиын болды. 1960-шы жылдардың басында солшылдардың күшті ықпалы мен сыныптық теңдік құруға жасалған әрекеттер басым болды, бірақ бұл әрекеттер, өкінішке орай, сәтсіз аяқталды. 1964 жылы экономиканың төмендеуі және бөлінетін жердің таусылуға жақын екені туралы хабар көптеген шаруаларды көтеріліске итерді. 1960-шы жылдардың соңында оңшылдар билікке келді, бұл көптеген дәрігерлер мен студенттердің ереуіліне әкелді, оларға үкімет тарапынан қатты қарсылық көрсетілді. 1960-шы жылдардағы Мексикадағы саяси ахуалдың ең қайғылы мысалы – 1968 жылдың 2 қазанында Тлателолькода болған қырғын. Мексика қаласындағы жазғы Олимпиада ойындарына он күн қалғанда студенттер митингісі кезінде полиция және әскерилер Тлателолько алаңындағы қарусыз студенттерге оқ атты. Қаза болғандардың нақты саны әлі де белгісіз, бірақ төрт студент қаза тапты, жиырмасы жарақат алды, ал мыңдаған адам ұрып-соғып, түрмеге қамалып, із-түзсіз жоғалып кетті. Бұл оқиға 1968 жылдың жазында Polyforum Cultural Siqueiros ашылуымен бірге болды және Polyforum салынысы кезінде Мексикадағы саяси ахуалдың қаншалықты тұрақсыз болғанын көрсетеді.

Мексика 2000 жыл

Полифорум Мексика қаласын қайта дамытудың/жақсартудың ірі жобасының – «Мексика 2000» бағдарламасының бір бөлігі ретінде салынды. Мексика қаласының халқының өсуіне байланысты, «Мексика 2000» бағдарламасы Парк де ла Ламадағы қала сыртында туризм мен қызмет көрсету арқылы қала табысын арттыруға бағытталды. Сикейростың Полифорумдағы туындылары арқылы өнерді халыққа жақындатумен қатар, «Мексика 2000» бағдарламасының нәтижесінде жер астындағы автокөлік жолдарының желісі, жабық тізбектегі радио және телеарналар, «Тридилоса» деп аталатын жаңа құрылыс жүйесі (ғимараттың салмағын азайтып, көбірек бөлмелер салуға мүмкіндік берді) және туристерге жылдам қызмет көрсету жүйесі енгізілді. Плазаның негізгі қонақ үйі – «El Hotel de Mexico» – 730 фут биіктігіндегі, көптеген туристерді қабылдауға арналған ғимарат. Сол кезде бұл қонақ үй әлемдегі ең биік темірбетонды және жер сілкінісіне төзімді құрылыс болып есептелді, онда 1512 бөлме мен люкс, сондай-ақ түрлі тамақтану орындары бар еді. «El Hotel de Mexico» Полифорум сияқты туризм үшін маңызды болды және архитектуралық сәнімен функционалдылық пен эстетикалық ләззатты біріктіретін құрылыс ретінде салынды.

Комиссия

Күні нақты белгісіз болғанымен, көпшілік Полифорумға алғашқы тапсырыс 1960 жылы, радикалды суретші Сикейрос полицияға шабуыл жасады, ұстауға қарсылық көрсетті, заңсыз қару қолданды және зорлық-зомбылықты қоздырды деген айыппен түрмеге қамалуға дейін берілген деп санайды. Сикейрос 1964 жылдың 7 қыркүйегінде өнерді меценаттық деңгейде қолдайтын және өнеркәсіпші Мануэль Суарес берген тапсырысты ресми түрде қабылдады. Суарес алғашқыда Куернавака қаласында үлкен монументалды сурет салуды сұрады. 1966 жылы бұл сурет Мексика қаласына көшірілді және қазір «Адамзаттың жорығы» деп аталады. Орналасқан жерін Парк де ла Ламаға ауыстыру Суарес еңбегінің бір бөлігі болды, оның мақсаты халықты қалалық орталықтан алшақтату және туризмді дамыту арқылы қиын жағдайдағы мексика экономикасын көтеру болатын. Полифорумды жасау – ұжымдық еңбек болды, оған көптеген жұмысшылар қатысты. Әлемнің түкпір-түкпірінен келген бірнеше сәулетшілер, инженерлер, суретшілер, мүсіншілер және акустика мамандары осы ауқымды жобаны жүзеге асыруға келді. Жобаның масштабы соншалық, Сикейрос командасы оны аяқтау үшін Куернавакадағы үйі мен студиясының жанында қосымша жер сатып алды. «Адамзаттың жорығы» үшін жасалған барлық панельдер Куернавакада жасалды, онда Род-Айленд дизайн мектебінің түлегі Марк Роговин Сикейроспен бірге жұмыс істеді. Роговиннің сөзіне сүйенсек, ол және оның досы жобада жұмыс істейтін АҚШ азаматының жалғыз өкілдері болды, ал қалғандары Жапониядан, Италиядан, Аргентинадан және әлемнің басқа елдерінен келген. Роговиннің айтуынша, Сикейрос студияда үнемі болып, көп сағат бойы жұмыс істеп, жобаның оның талаптарына сай орындалып жатқанына көз жеткізді. Жоба бастапқыда 1968 жылғы Олимпиада ойындарына дейін аяқталуы тиіс еді, бірақ саяси және қаржылық қиындықтарға байланысты Полифорум 1971 жылдың 15 желтоқсанында ғана аяқталды және ашылды.

Жалпыға ортақ форум

Парк де ла Ламадағы кешеннің басты ерекшелігі – Универсалды форум, онда Сикиерос салған «Адамзаттың маршы» (La Marcha de la Humanidad) атты қабырға суреті орналасқан. Ғимаратта төрт қабат бар, жалпы ауданы 134 000 шаршы фут, сонымен қатар театр, екі біріктірілген галерея және басқа да мүмкіндіктер қарастырылған. Сикиерос салған қабырға суреті жоғарғы қабаттағы күмбезді жабады, ал суреттің астындағы айналмалы платформада 1000-ға дейін көрермен орналаса алады. Көрмеге келгендерге қабырға суреті туралы ақпарат беру үшін Мануэль Суарес и Суарес жасаған жарық және дыбыс эффектілерінен тұратын бағдарлама көрсетіледі. Төменгі қабатта жергілікті және халықаралық көркемөнер көрмелері үшін арналған алаң бар. Одан төмен қабатта түрлі қойылымдар көрсетілетін театр мен «Универсалды форумның жаңа өнер кеңістігі» (EAE) деп аталатын шағын сауда орталығы орналасқан. Полифорумның жертөлесі сақтауға және көрмелер өткізуге қолайлы ашық кеңістік болып табылады. Сыртқы панельдерін қоса есептегенде, қабырға суретінің жалпы ауданы 8700 шаршы метрді құрайды.

Бірінші бөлім: Оңтүстік қабырға: Адамзат маршы буржуазиялық демократиялық революцияға қарай

Бұл қабырғалық кескіндеме демократиялық революциядан бұрынғы төңкерісті бейнелейді және зорлық-зомбылық пен шатастықпен сипатталады. Түрлі жағдайларда көптеген фигуралар мен формалар бар, бұл жалпы хаосты көрсетеді. Орталықта демагогия клоун түрінде бейнеленген, екі жағында әскери тұлғалар тұр. Бұл сахнада шамамен 90-ға жуық фигура бейнеленген, олар бірін бірі жабатын емес, тігілгендей орналасқан. Жоғарғы бөлігінде екі қара терілі, жартылай жалаңаш ер адамның тізелері бүгілген күйде көрсетілген. Олардың қасында екі анасы мен бірнеше баласы шөлейтті ландшафт арқылы жүріп келеді, фондық бөлігінде үлкен, ағаш тәрізді нысан көзге түседі. Келесі тұлға – таяқтардың астына иілген қарт кісі. Оның жанында балаларын орамалмен жабатын әйелдер тобы жиылған. Бұл топтың бәрі де ақ бетті, билеп тұрған тұлғаға қарай қолдарын көтеріп тұр. Бұл тұлға бір түрлі басшы ретінде көрінеді, оның қасында да қолдарын көтеріп тұрған адамдар тобы бар. Төменгі бөлігіндегі фигуралар жоғарғы бөлігіндегілерге қарағанда ірілеу. Бірінші форма – абстрактілі, адам тәрізді форма, оны жоғарғы бөлігіндегі фигуралардан тану қиынырақ. Одан кейін қолдары жоқ, дарға асылған, құбылып тұрған қара нәсілді адамның зұлпысы бейнеленген. Келесі фигуралар – адам анатомиясы бар екі алып, құбыжық тәрізді тұлға, олардың артынан біртегі бір киім киген, найза мен мылтық ұстаған шерушілер тобы келеді. Ынтымақты шерушілердің бұл процессиясы кадрды аяқтайды.

Үшінші және төртінші бөлімдер: Шығыс және Батыс жақтары: Бейбітшілік, мәдениет және келісім

Бұл бөлімде батысқа индустрияландыруды ұсынатын ер адам, ал шығысқа қарай адамзатты жақсарту үшін мәдениетті ұсынатын әйел бейнеленген. Суреттердің артындағы қабырғадан шығатын жиырылатын сызықтар ер адам мен әйелдің қолдарын біріктіреді. Бұл сахнадағы ер адам 2-бөлімдегі амат ағашынан пайда болған көшбасшы, ал оның әйелмен бірге келуі оның сәтті жұптасып, жаңа ұрпақ құрғанын көрсетеді. Бұл екі тұлға адамзатты құтқару үшін қажетті құралдарды әкелді, жақсы болашаққа қарай жаңа жол ашты. Сонымен қатар, Сикейрос қоры суретшіге қатысты мерзімді басылымдар, аудио, бейне және фотосуреттер жинағын сақтайды, оның цифрлық жұмысы 2010 жылы басталды. Бұл жинақ 102 908 құжат пен суреттен тұрады, оның ішінде замандас зиялылармен, жазушылармен және саясаткерлермен хат алмасулары бар, соның ішінде Сикейрос 1960 жылдан 1964 жылға дейін Лекумберри түрмесінде отырған кездегі хаттары да бар. Бұған сондай-ақ Германиядан 7000 постқарт, 10 000 отбасылық фотосурет және суретші туралы 80 000 мәтін кіреді.

Тарих

Алғашқы қырық жылында ғимараттың құрылымы мен қабырға суреттері күрт тозыққа ұшырады. Қабырға суреттерінің тозуы қоршаған орта факторларына және Сикиерос осы туындыны жасау үшін қолданған материалдарға байланысты. 2011 жылы ғимараттың қырық жылдығын мерекелеу мақсатында жаңғырту жұмыстары басталды. 2011 жылы қалпына келтіру жұмыстарының бір бөлігі аяқталды, бірақ қаражаттың жетіспеуі толық аяқтауға кедергі келтірді.