Хэ́дли Норман Булл: Халықаралық қатынастар сардары
Hedley Bull
Хедли Норман Булл – халықаралық қатынастар профессоры, Оксфорд, ЛСЕ және Австралия Ұлттық университетінде сабақ берген. Өмірі мен еңбектері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Австралиялық ғалым Хедли Норман Булл (10 маусым 1932 – 18 мамыр 1985) 1985 жылы рактан қайтыс болғанға дейін Австралия Ұлттық университетінде, Лондон экономика мектебінде және Оксфорд университетінде халықаралық қатынастар профессоры қызметін атқарды. 1977 жылдан 1985 жылға дейін Оксфордта халықаралық қатынастар профессоры болды және сол жерде дүние салды.
Australian academic
Hedley Norman Bull (10 June 1932 – 18 May 1985) was Professor of International Relations at the Australian National University, the London School of Economics and the University of Oxford until his death from cancer in 1985. He was Montague Burton Professor of International Relations at Oxford from 1977 to 1985, and died there.
Өмірбаян
Булл Австралияның Сидней қаласында дүниеге келді және Форт Стрит орта мектебінде оқыды. Ол Сидней университетінде тарих және философияны оқыды, онда философ Джон Андерсон оған зор әсер етті. 1953 жылы Булл Оксфордта саясатты оқу үшін Австралиядан кетіп, екі жылдан кейін Лондон экономика және саяси ғылымдар мектебінде (LSE) халықаралық қатынастар бойынша ассистент-лектор болып тағайындалды. 1965 жылы Булл Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігінің Қаруды бақылау және қарусыздандыру бөлімінің директоры болып тағайындалды, бұл оның австралиялық ұлтынан бас тартып, британдық азаматтығын алуына әкелді. Екі жыл өткен соң, 1967 жылы, ол Канберрадағы Австралия Ұлттық университетінің (ANU) халықаралық қатынастар профессоры болып тағайындалды. 1977 жылы Булл өзінің ең маңызды еңбегін – «Анархиялық қоғам» кітабын жариялады. Бұл кітап халықаралық қатынастар саласындағы маңызды оқулық ретінде кеңінен танылған және «Англия мектебі» деп аталатын халықаралық қатынастар бағытының негізгі мәтіні саналады. Кітапта ол халықаралық аренаның анархиялық сипатына қарамастан, онда мемлекеттер жүйесі ғана емес, мемлекеттер қоғамы да қалыптасатынын айтады. Оның пікірінше, мемлекет деп танылу үшін бірлік (i) адамдар тобының және (ii) белгілі бір аумақтың егемендігін талап етуі керек, сондай-ақ үкіметке ие болуы тиіс. Мемлекеттер бір-бірімен белгілі бір деңгейде өзара әрекеттесіп, бір-бірінің шешімдеріне әсер ете алатын болса, жүйе құрайды, яғни олар «кем дегенде біршама» бір бүтіннің бөлігі ретінде әрекет етеді. Мемлекеттер жүйесі мемлекеттер қоғамы болмастан да өміршең болуы мүмкін. Мемлекеттер қоғамы «ортақ мүдделер мен құндылықтарды біліп, бір-бірімен қарым-қатынаста ортақ ережелерге бағынуға және ортақ институттардың жұмысына қатысуға міндетті деп санайтын мемлекеттер тобы өздерін қоғам ретінде сезінсе» пайда болады. Булл үшін мемлекеттер қоғамы – әлемдік саясаттағы тәртіпті талдау мен бағалау құралы. Ол әлеуметтік өмірдегі тәртіп ұғымын, сондай-ақ күш тепе-теңдігі, халықаралық құқық, дипломатия, соғыс және ірі державалардың рөлі сияқты механизмдерді қарастырады. Соңында ол, басқа да ұйымдастыру нысандарының болуына қарамастан, мемлекеттер жүйесі әлемдік саясатта тәртіп орнатудың ең жақсы мүмкіндігі екеніне келеді.
Bull was born in Sydney, Australia, where he attended Fort Street High School. He went on to study history and philosophy at the University of Sydney, where he was strongly influenced by the philosopher John Anderson. In 1953, Bull left Australia to study politics at Oxford, and after two years he was appointed to an assistant lectureship in international relations at the London School of Economics and Political Science (LSE). In 1965, Bull was appointed director of the Arms Control and Disarmament Unit of the British Foreign Office, forfeiting his Australian identity for British citizenship. Two years later, in 1967, he was appointed to a professorship of international relations at the Australian National University (ANU) in Canberra. In 1977, Bull published his main work, The Anarchical Society. It is widely regarded as a key textbook in the field of international relations and is also seen as the central text in the so called "English School" of international relations. In this book, he argues that despite the anarchical character of the international arena, it is characterised by the formation of not only a system of states, but a society of states. His requirements for an entity to be called a state are that it must claim sovereignty over (i) a group of people (ii) a defined territory, and that it must have a government. States form a system when they have a sufficient degree of interaction and effect on one another's decisions, so as they "behave—at least in some measure—as parts of a whole." A system of states can exist without it also being a society of states. A society of states comes into existence "when a group of states, conscious of certain common interests and common values, form a society in the sense that they conceive themselves to be bound by a common set of rules in their relations with one another, and share in the working of common institutions." The society of states is a way for Bull to analyse and assess possibilities of order in world politics. He continues his argument by giving the concept of order in social life, and the mechanisms of: the balance of power, international law, diplomacy, war and the great powers central roles. He finally concludes that, despite the existence of possible alternative forms of organization, the states system is our best chance of achieving order in world politics.