Кіріспе
Британдық тарихшы Пол Майкл Кеннеди (17 маусым 1945 жылы туған) – халықаралық қатынастар, экономикалық күш және стратегиялық саясат тарихы саласындағы британдық тарихшы. Ол көптеген ғылыми журналдардың редакциялық алқасының мүшесі және The New York Times, The Atlantic сияқты, сондай-ақ көптеген шетел тілдеріндегі газеттер мен журналдарға мақала жазады. Оның әлемдік мәселелерге арналған ай сайынғы бағанасы Tribune Content Agency арқылы бүкіл әлемге таратылады. Ол британдық сыртқы саясат тарихы және үлкен державалар арасындағы күрес туралы еңбектер жариялаған, әскери және теңіз күштерін қамтамасыз ететін экономикалық базаның өзгеруіне ерекше назар аударған, экономикалық күштің әлсіреуі әскери және дипломатиялық ықпалдың төмендеуіне алып келетінін көрсеткен.
Paul Michael Kennedy (born 17 June 1945) is a British historian specialising in the history of international relations, economic power and grand strategy. He is on the editorial board of numerous scholarly journals and writes for The New York Times, The Atlantic, and many foreign language newspapers and magazines. His monthly column on current global issues is distributed worldwide by the Tribune Content Agency. He has published on the history of British foreign policy and great power struggles, emphasizing the changing economic power base that undergirds military and naval strength, noting how declining economic power leads to reduced military and diplomatic weight.
Өмір
Кеннеди Нортумберлендтің Уоллсенд қаласында дүниеге келді және Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Сент-Кутберт грамматикалық мектебінде оқыды. Кейін Ньюкасл университетінің тарих мамандығын үздік дипломмен бітіріп, Оксфордтың Сент-Антони колледжінде А. Дж. П. Тейлор мен Джон Эндрю Галлахердің ғылыми жетекшілігімен докторлық дәрежесін алды. 1970-1983 жылдары Шығыс Англия университетінің тарих кафедрасында қызмет етті. Ол Корольдік тарихи қоғамның мүшесі, Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы Жоғары оқу институтының және Германиядағы Александр фон Гумбольдт қорының бұрынғы арнайы шақырылған ғылыми қызметкері. 2007-2008 жылдары Кеннеди Лондон экономика мектебінің тарих және халықаралық қатынастар жөніндегі Филлип Роман профессоры болды. 1983 жылы ол Йель университетінде британдық тарихтан Дилворт профессоры болып тағайындалды. Қазір ол халықаралық қауіпсіздік зерттеулерінің директоры және Джон Льюис Гаддис пен Чарльз Хиллмен бірге «Ұлы стратегияны зерттеу» курсын оқытады. 2012 жылы профессор Кеннеди Йельде «1500 жылдан бергі Батыс әскери тарихы» атты курсты оқыта бастады, онда ол әскери тарихты экономикалық күш пен технологиялық прогресспен тығыз байланысты деп түсіндірді. Оның ең танымал кітабы – «Ұлы державалардың өрлеуі мен құлдырауы» еңбегі, онда соңғы бес ғасырдағы экономика мен стратегияның өзара әрекеттесуі талданады. Бұл кітапты тарихшылар жоғары бағалады, А. Дж. П. Тейлор оны «өзінен-өзі энциклопедия» деп сипаттады, ал сэр Майкл Ховард оны «сөздің ең толық мағынасындағы терең адамгершілік кітап» деп атады. Ол 23 тілге аударылған. 2006 жылы жарық көрген «Адамдар Парламенті» атты кітабында Кеннеди Біріккен Ұлттар Ұйымының өткені мен болашағы туралы ойлар қозғайды. 2010 жылы ол Кембриджде «Инновация және өнеркәсіптік жаңару» тақырыбында алғашқы Люси Хьюстон лекциясын оқыды.
Құрметтер
Кеннеди 1989 жылы Америка өнер және ғылым академиясына, ал 1991 жылы Америка философиялық қоғамына мүше болып сайланды. 2001 жылы Британ империясы орденінің командирі дәрежесіне ие болды және 2003 жылы Британ академиясының мүшесі болып сайланды. 2005 жылы Ұлттық теңіз мұражайы оның теңіз тарихына қосқан үлесі үшін оған Caird медалін табыс етті. Кеннеди 2014 жылы АҚШ Әскери-теңіз колледжінің Хаттендорф сыйлығының лауреаты атанды.
Ұлы державалардың өрлеуі мен құлдырауы
Кеннеди "Ұлы державалардың өрлеуі мен құлдырауы" (1987) еңбегінде 1500 жылдан бері ірі мемлекеттердің өрлеуі мен құлдырауында экономикалық күш пен әскери күш тығыз байланысты екенін көрсетеді. Ол стратегиялық міндеттемелерді кеңейту әскери шығындардың артуына алып келетінін, бұл соңында елдің экономикалық негізін шамадан тыс жүктеп, ұзақ мерзімді құлдырауға себеп болатынын көрсетеді. Оның кітабы Испания, Нидерланды, Франция, Ұлыбритания және Германияға бұрынғыдай әсер еткен тарихи динамиканы АҚШ пен КСРО қазіргі уақытта бастан кешіріп жатқанын және АҚШ өзінің "империялық созылуымен" күресуі керектігін ұсынғанда, көптеген саясаткерлердің назарына ілікті. Бірақ Кеннедидің кітабы жарық көргеннен кейін екі жыл өткенде Суық соғыс аяқталды, бұл оның Кеңес Одағына қатысты тезисін растады, бірақ АҚШ-ты жалғыз супердержава ретінде қалдырып, көрінетін болса, экономикасының өрбу нүктесіне жеткізді. Кітапта Кеннеди Қытайдың күшеуін болжады, ондаған жылдар ішінде елді өзгерте алатын экономикалық даму процесін баяндады және Қытайдың күшті державаға айналуы тек "уақыт мәселесі" екенін атап өтті. Нау (2001) Кеннедидің халықаралық саясаттағы реалистік моделі ұлттық, ішкі идентичностьтердің күшін немесе Суық соғыстың аяқталу мүмкіндігін, сондай-ақ демократиялық бейбітшіліктің нәтижесінде демократия мен нарықтардың жақындасуын толық бағаламайтынын айтады.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Нейтралды Ұлыбританияның Германиямен соғысқа түсу себебін түсіндіргенде, Кеннеди (1980) Германияның экономикалық жағынан Ұлыбританиядан басым түсуінің соғыс үшін маңызды екенін мойындады, бірақ экономикалық сауда империализмі, Бағдад темір жолы, Шығыс Еуропадағы қақтығыстар, қаулап тұрған саяси риторика және ішкі қысым топтары арасындағы дауларды жеңілдетеді. Германияның осыдан былай тек күш-қуатына сүйенуі, ал Ұлыбританияның көбірек моральдық принциптерге назар аударуы, әсіресе Бельгияға жасалған шабуылды қажетті әскери тактика немесе терең моральдық қылмыс деп қарауда рол атқарды. Нейтралды Бельгияға жасалған неміс шабуылы маңызды болған жоқ, себебі британдық шешім бұрыннан қабылданған еді және британдықтарды Францияның тағдыры көбірек мазалады (б. 457–62). Кеннедидің пікірінше, басты себеп – Лондонның 1870 жылы Пруссия мен неміс мемлекеттері Францияны жеңген кездегі оқиғаның қайталануынан қорқуы еді, себебі Германияның күшті армиясы мен флоты Англия жоғалауын және Францияның солтүстік-батысын бақылауға алатын еді. Британдық саясаткерлер мұның Ұлыбританияның қауіпсіздігі үшін апатқа тепе-тең болатынын мәлімдеді.