Кіріспе

Пригг пен Пенсильвания, 41 АҚШ (16 Пет.) 539 (1842) – АҚШ Жоғарғы Сотының қашқан құлдар туралы 1793 жылғы заңға қайшы келетін Пенсильвания штатының қара нәсілді адамдарды құлдыққа алып кетуге тыйым салатын заңын жоққа шығарған ісі. Соның нәтижесінде, құл аулаушы Эдвард Приггтің сот үкімі күштен шығарылды. Джон Тайлер президенттігі кезінде болған «Пригг пен Пенсильвания» ісі, штаттарға өз шенеуніктерiне қашқан құлдарды қайтаруға көмектесуге тыйым салу арқылы 1793 жылғы қашқан құлдар туралы заңның күшін әлсіретті. Алайда, қашқан құлдарды қайтару мәселесінде федералдық үкіметтің билігі мен жауапкершілігін бекіту арқылы, ол құлдыққа қатысты штаттардың жеке шешімдерін айналып өтетін болашақ қатаң заңдарға негіз салды. (Осы кезде солтүстік штаттар құлдықты жойған, және көптеген штаттар құл иелеріне өз штаттарына құлдарды әкелуге тыйым салған, егер олар штатқа әкелiнсе, олар босатылатынын мәлімдеген.) Кейіннен, 1850 жылғы қашқан құлдар туралы заң (1850 жылғы келісімнің бір бөлігі) тіпті еркін штаттардан қашқан құлдарды ұстау және қайтару үшін құқық қорғау органдарын жұмылдыруды талап етті, сондай-ақ бұл талаптарды орындамағандарға қатысты жазаларды күшейтті. Бұған қоса, еркін штаттарда қара нәсілділердің ұрлануы және құлдыққа сатылуы мәселесін сотта қараудан бас тарту арқылы «Пригг» шешімі қара нәсілділердің ақ нәсілділерге қарағанда процессуалдық құқықтарға ие екенін аңғартатын прецедент құрды.

Өмірбаян

1832 жылы Маргарет Морган есімді афроамерикандық әйел Мэриленд штатынан Пенсильванияға көшіп келді. Ол Джон Эшмордың құлдығында дүниеге келген. Мэрилендте ол іс жүзінде еркін өмір сүрді, бірақ Эшмор оны ешқашан ресми түрде босатып жібермеген. Оның қайтысынан кейін, Эшмордың мұрагерлері оны құл ретінде талап етуге шешім қабылдады және оны қайтару үшін құл аулаушы Эдвард Приггті жалдады. 1837 жылдың 1 сәуірінде Пригг Пенсильвания штатының Йорк округінде Морганға шабуыл жасап, оны ұрлап әкетті. Олар Морганды Мэрилендке құл ретінде сату үшін апарды (оның балалары, олардың бірі Пенсильванияда еркін туған, сонымен бірге тұтқындалып сатылды). Құлыптауға қатысқан төрт адам 1826 жылғы заң бойынша сотқа тартылды. Пригг өзін кінәлі емес деп мәлімдеді және Эшмордың мұрагерлері оны Морганды тұтқындап, Мэрилендтегі олардың меншігіне қайтару үшін дұрыс тағайындағанын айтты. 1839 жылдың 22 мамырында Йорк округінің төртінші сессиясының соты оны штат заңын бұзғаны үшін кінәлі деп тапты. Пригг Пенсильвания заңы федералды заңды немесе АҚШ Конституциясын жоққа шығара алмайды деген негізде АҚШ Жоғарғы Сотына шағымданды; Қашқан құлдар туралы заң және Конституцияның IV бабы 1788 жылғы Пенсильвания заңымен қайшылықта болды. Бұл іс Пригг против Пенсильвания, 41 U. S. 539 (1842) деп танылды.

Келіспеушіліктер

Сотта Джон Маклин бұл істің жалғыз қарсы дауыс бергені болды. Ол 1793 жылғы қашқан құлдар туралы заңға сәйкес, басқа штатта күдікті қашқан құлды ұстаған адам оны федералды судьяға немесе жергілікті сот өкіліне алып барып, ұстаудың заңдылығын растау куәлігін алуға тиіс екенін көрсетті. Пригг Морган мен оның балаларын Пенсильваниядан алып кеткенге дейін мұны жасаған жоқ. Сондықтан ол Пенсильванияның қара нәсілділерді күштеп мемлекеттен шығаруды қылмыс деп санайтын заңдары мен 1793 жылғы заң арасында қайшылық жоқ деп есептеді, себебі бұл заңда күдікті қашқан құлды мемлекеттен шығарудан бұрын судьяға немесе сот өкіліне жеткізу талап етілген. Маклиннің пікірінше, Конгресс конституциялық қашқан құлдар ережесін іске асыруға құқылы болды және олар осы құқықты бос штаттардан қашқан құлдарды судьяның немесе сот өкілінің келісімімен ғана қайтаруға рұқсат беру үшін пайдаланды. Бұл тәртіпті сақтамағандықтан, Пригг қашқан құлдарды қайтаруға қатысты кез келген құқықтық негізден тыс әрекет етті, ал Пенсильвания заңдары оны жауапкершілікке тартуда конституция мен 1793 жылғы заңға сәйкес келеді. Маклин Пенсильванияның күштеп әкетуге қарсы заңдарының еркін қара нәсілділердің негізсіз құлдыққа түсуіне жол бермеу үшін маңызды екенін атап өтті, өйткені оларсыз құл аулаушылар еркін қара нәсілділерді оңай ұрлап, штаттың тергеу жүргізуіне немесе оларды қамауға алуына дейін мемлекеттен шығарып жіберуі мүмкін.

Әсерлер

Сторидің "егер штат заңнамасымен тыйым салынбаса" деген сөз тіркесі Пенсильвания және басқа да солтүстік штаттарда қабылданған жеке бостандық туралы заңдардың туындауына себеп болды. Бұл заңдар мемлекеттік қызметкерлерге қашып кеткен немесе құл ретінде ұсталған адамдарға кез келген жағдайда араласуға тыйым салды. Қашып кеткендерді мемлекеттік билік ұстай немесе түрмеге қамай алмайды, істер мемлекеттік соттарда қарастырылмайды және мемлекеттік қызметкерлер құлдарды қайта ұстауға ниет білдіргендерге ешқандай көмек көрсетпеуге міндетті болды. Құлдарын іздеу туралы заң күшінде қалды, бірақ оны орындау құқығы тек федералды агенттерге берілді. Бұл "әмір беруге қарсы доктрина" деп аталады. Құлдарын іздеу туралы заңды қолдаудан мұндай қатаң бас тарту Оңтүстік штаттарында федералдық келісімді бұзу деп есептелді. Бір сайлаушы Оңтүстік Каролина сенаторы Джон К. Калхунға жазған хатында жаңа жеке бостандық заңдары "құл мүлігін толығымен қауіпсіз емес етеді" және "АҚШ Конституциясының рухын айқын бұзу" болып табылады деп шағымданды. Құлдық мәселесі бойынша аймақтық шиеленістің күшеюі 1850 жылғы Компромиске әкелді, ол Мексика-Америка соғысында алынған аумақтардың мәртебесіне қатысты бірнеше мәселені қамтыды. Оңтүстік Калифорнияның еркін штат ретінде Одаққа қосылуына келісім берді, бірақ Солтүстік штаттары қашқан құлдарды ұстау туралы күшейтілген заңға келісуге міндетті болды, ол еркін штаттардағы құқық қорғау органдарына өз аумағындағы қашқан құлдарды ұстап, қайтаруға ынтымақтасуды талап етті. Оңтүстік ұлттық шешімді табу үшін федералды үкіметке жүгінуге мәжбүр болды. Жоғарғы Сот мұндай шешімді қолдауға алдын ала уәде берген болатын, бірақ Солтүстіктегі көптеген адамдар оған қарсы шығатынын білді. Сонымен қатар, адамдар Соттың құлдық мәселесін реттеуде бірегей қабілетке ие екеніне сене бастады. Алайда, 1843 жылғы "Еркіндік партиясының" бағдарламасы (1844 жылғы президенттік сайлаудан бұрын қабылданған) Пригг пен Пенсильвания ісі бойынша шешімді айыптады және бұл шешімнің азат азаматтар үшін хабеас корпус қорғауын жойғанын және олардың "жеке бостандығының барлық заңды кепілдіктерін" алып тастағанын мәлімдеді.